Farid al-Din Attar's portrayals of the Prophet's ascension (Mi'raj) in his major masnavis—such as the *Elahi Nameh*, *Asrar Nameh*, and *Mosibat Nameh*—share structural motifs but emphasize different spiritual themes. In all these works, the angel Gabriel initiates a journey that transcends physical time and space (*lamakan*), while the entire cosmos eagerly anticipates the Prophet's arrival. However, each text offers unique nuances: the *Elahi Nameh* focuses on the Prophet witnessing God to intercede for his community; the *Asrar Nameh* highlights his inherent divine light and independence from heavenly rewards; and the *Mosibat Nameh* underscores his supreme cosmic status and ultimate divine proximity. Comparing these accounts illustrates the depth and variation within Attar's Sufi prophetology.

Comparison of Attar's Depictions of the Mi'raj in His Masnavis

In this anecdote from *Elahi-Nameh*, Attar of Nishapur uses the Sufi master Abu al-Hasan al-Akkafi's explanation of the Prophet's Ascension (*Mi'raj*) to illustrate the critical relationship between exoteric religious law (*Sharia*) and esoteric truth (*Haqiqah*). Akkafi explains that although the Prophet reached the ultimate placeless station (*la-makan*) of divine unity, he maintained silence regarding the absolute reality and emphasized *Sharia*. Attar asserts that strict adherence to the *Sharia* is the essential prerequisite for becoming a 'possessor of secrets' and attaining divine vision. Furthermore, he emphasizes the spiritual pedagogy of caution: esoteric secrets must be disclosed only in proportion to the seeker's individual capacity, as revealing them prematurely can overwhelm or mislead.

The Integration of Sharia and Esoteric Secrets in Attar's Elahi-Nameh

In this allegorical tale from Farid al-Din Attar's *Elahi Nameh*, the Prophet Muhammad during his Night of Ascension (*Mi'raj*) encounters weeping angels who grieve for a specific group of his community. These individuals suffer from spiritual delusion (*pendar*), believing they are active and engaged in spiritual work when they are actually unproductive and detached from reality. Attar uses this narrative to warn seekers against the perils of self-deception, superficial worship, and wasting one's life in complacency and false assumptions.

The Allegory of the Weeping Angels and Spiritual Illusion in Elahi Nameh

In this section of the *Elahi Nameh*, Farid al-Din Attar describes the Mi'raj (celestial ascension) of Prophet Muhammad. Attar vividly depicts the angel Gabriel inviting the Prophet to journey beyond the material world to the divine realm and beyond space itself (lamakan). The narrative emphasizes that the entire cosmos, including prophets, angels, and heaven, eagerly awaited his presence, culminating in the ultimate purpose of the journey: witnessing God directly and receiving spiritual insight to intercede for his community.

Google

## Original content
<div dir="rtl" style="text-align: right; line-height: 2; margin-top: 0.5rem;">

شبی آمد برش جبریل خرم 
که هان آگاه باش ای صدر عالم
ازین تاریکدان خیز و گذر کن 
بدار الملک ربانی سفر کن
بسوی لامکان امشب قدم زن 
بگیر آن حلقه را و بر حرم زن
جهانی بهرت امشب در خروشند 
همه کروبیان حلقه به گوشند
ستاده انبیا و مرسلینند 
که تا امشب جمالت را به بینند
بهشت و آسمان در برگشادست 
بسی دلها ز دیدار تو شادست
در امشب آنچه مقصودست ازو خواه 
که خواهی دید بی شک امشب الله
غم امت در امشب خور که دانی 
حقیقت جمله اسرار نهانی
براقی بود چون برق آوریده 
که حق ازنور پاکش آفریده
سرا پایش ز نور حق بد آباد 
ز تیزی خود سبق می بردی از باد
نبی بر وی سوار اندر زمان شد 
مکان بگذاشت سوی لامکان شد
فتاده غلغلی در عرش اعظم 
که آمد صدر و بدر هر دو عالم
ملایک با طبقهای نثارش 
ستاده جمله از جان دوستدارش
تمام انبیا را دیده در راه 
مر او را کرده از اسرار آگاه
نمود آدم ز اول کل جمالش 
حقیقت خلعتی داد ازوصالش
دگر نوحش بکرد از کل خبردار 
که تا شد از عیانش صاحب اسرار
ز ابرهیم دید او خلت کل 
که تا بر وی عیان شد قربت کل
چو اسمعیل او را تربیت کرد 
دگر اسحاقش از جان تقویت کرد
دگر یعقوب کردش از غم آزاد 
که تا شد ذات او از عشق آباد
دگر یوسف بصدقی راز گفتش 
ز شوق دوست شرحی باز گفتش
چو موسی بودش از انوارمشتاق 
مر او را کرد اندر عشق کل طاق
دگر داود بس راز نهان گفت 
سلیمانش بسی شرح و بیان گفت
دگر عیسی چو دیدش ذات والا 
مر او را کرد اندر فقر یکتا
یکایک انبیا را دست جودش 
یقین تشریف داد و ره نمودش
چو گشت آگاه او از قربت دوست 
گذر کرد او به سوی حضرت دوست
چو سوی سدره بیرون تاخت احمد 
ز ذات دوست سر افراخت احمد
رفیقش آنکه جبریل امین بود 
که یک پر ز آسمانش تا زمین بود
در آنجا باز ماند و مصطفی شد 
به سوی قرب ذات پادشا شد
سؤالی کرد از جبریل آن شاه 
چرا ماندی قدم نه اندرین راه
جوابش داد کای سلطان اسرار 
اجازت بیش ازینم نیست رفتار
مجالم بیشتر زین نیست یک دم 
ترا باید شدن ای شاه عالم
سر موئی اگر برتر بأعلی 
پرم سوزد پرم نور تجلی
ترا باید شدن تا حضرت یار 
ترا زیبد که داری قربت یار
روان شد سید و او را رها کرد 
دل خود را ز دون حق جدا کرد
بشد چندان که چون دید از فرود او 
برش جبریل گنجشکی نمود او
همی شد تا ازین نیز او گذر کرد 
ورای پردهٔ غیبی نظر کرد
نه جا دید و جهت نه عقل و ادراک 
نه عرش و فرش ونه هم کرهٔ خاک
عیان لامکان بی جسم و جان دید 
در آنجاخویشتن را او نهان دید
زتن بگذشت و ز جان هم سفر کرد 
چو بیخود شد ز خود در حق نظر کرد
چو در آغاز دید اعیان انحام 
ندای کل شنید از یار پیغام
ندا آمد ز ذات کل که فان آی 
رها کن جسم و جان بی جسم و جان آی
درآ ای مقصد و مقصود ما تو 
نظر کن ذات ما را با لقا تو
دران دهشت زبانش رفت از کار 
محمد از محمد گشت بیزار
محمد خود ندید و جان جان دید 
لقای خالق کون و مکان دید
نبود احمد خدا بود اندر آنجا 
عیان عین لقا بود اندر آنجا
خطابش کرد کای صدر دو عالم 
تو چونی گفت بی چونم درین دم
تو بی چونی من اینجا خود که باشم 
چو تو هستی حقیقة من چه باشم
توئی و جز تو چیزی نیست اعیان 
توئی عقل و توئی قلب و توئی جان
خطاب آمد که ای بود همه تو 
امان جمله و سود همه تو
توئی مقصود ما در آفرینش 
چه می خواهی بخواه ای عین بینش
محمد گفت ای دانای بی چون 
توئی سر درون و راز بیرون
تو می دانی حقیقت سر رازم 
که بهر امت خود با نیازم
حقیقت امتی دارم گنه گار 
ولی از فضل تو جمله خبردار
خبردارند از دریای فضلت 
چه باشد گر کنی بر جمله رحمت
خطاب آمد ز حضرت بار دیگر 
که بخشیدم سراسر ای مطهر
مخور غم از برای امت خویش 
که هست از جرم ایشان فضل ما بیش
حقیقت رحمت ما بی شمارست 
ز مخلوقات ما را با تو کارست
مرا با تست کار از کل آفاق 
ترا بگزیدم و کردم ترا طاق
توئی یکتا میان آفرینش 
توئی مر جمله را چون چشم بینش

در معراج حضرت رسالت علیه الصلوة والسلام / On the Ascension of His Holiness the Messenger, Peace and Blessings Be Upon Him

Root URL: https://ganjoor.net/
Source URL: https://ganjoor.net/

This Reference node represents the source used by the Literature-to-1Cademy migration agent.

Learn Before

Related

Learn After