1Cademy - دفتر سوم - بخش ۱۷۱ - بیان آنک هرچه غفلت و غم و کاهلی و تاریکی‌ست همه از تن است کی ارضی است و سفلی / Book Three - Section 171 - Explanation that all heedlessness, grief, sloth, and darkness are from the body, which is of earth and below

Learn Before

دفتر سوم - بخش ۱۶۹ - حکمت ویران شدن تن به مرگ / Book Three - Section 169 - The Wisdom of the Ruin of the Body Through Death
دفتر سوم - بخش ۶۷ - در بیان آنک تن روح را چون لباسی است و این دست آستین دست روحست واین پای موزهٔ پای روحست / Book Three - Section 67 - In Explanation That the Body is to the Soul Like a Garment, and This Hand is the Sleeve of the Hand of the Soul, and This Foot is the Boot of the Foot of the Soul

Poem

دفتر سوم - بخش ۱۷۱ - بیان آنک هرچه غفلت و غم و کاهلی و تاریکی‌ست همه از تن است کی ارضی است و سفلی / Book Three - Section 171 - Explanation that all heedlessness, grief, sloth, and darkness are from the body, which is of earth and below

Original content

غفلت از تن بود چون تن روح شد
بیند او اسرار را بی هیچ بد

چون زمین برخاست از جو فلک
نه شب و نه سایه باشد نه دلک

هر کجا سایه ست و شب یا سایگه
از زمین باشد نه از افلاک و مه

دود پیوسته هم از هیزم بود
نه ز آتش های مستنجم بود

وهم افتد در خطا و در غلط
عقل باشد در اصابت ها فقط

هر گرانی و کسل خود از تن است
جان ز خفت جمله در پریدن است

روی سرخ از غلبه خون ها بود
روی زرد از جنبش صفرا بود

رو سپید از قوت بلغم بود
باشد از سودا که رو ادهم بود

در حقیقت خالق آثار اوست
لیک جز علت نبیند اهل پوست

مغز کو از پوست ها آواره نیست
از طبیب و علت او را چاره نیست

چون دوم بار آدمی زاده بزاد
پای خود بر فرق علت ها نهاد

علت اولی نباشد دین او
علت جزوی ندارد کین او

می پرد چون آفتاب اندر افق
با عروس صدق و صورت چون تتق

بلک بیرون از افق وز چرخ ها
بی مکان باشد چو ارواح و نهی

بل عقول ماست سایه های او
می فتد چون سایه ها در پای او

مجتهد هر گه که باشد نص شناس
اندر آن صورت نیندیشد قیاس

چون نیابد نص اندر صورتی
از قیاس آنجا نماید عبرتی

English translation

Heedlessness is from the body; when the body became soul, it beholds the secrets without any evil. When the earth is removed from the atmosphere of heaven, there is neither night nor shadow nor fear. Wherever there is shadow, night, or a shady place, it is from the earth, not from the spheres and the moon. Smoke is always from the firewood, not from the rising flames of fire. Opinion falls into error and mistake; intellect is only in hitting the mark. All heaviness and sloth are from the body; the soul, because of its lightness, is entirely in flight. A red face is from the dominance of blood; a yellow face is from the movement of bile. A white face is from the strength of phlegm; and a dark face is because of black bile. In reality, He is the Creator of all effects, but the person of superficial view sees nothing but the secondary cause. The kernel that is not detached from the husks has no escape from the physician and the secondary cause. When the son of man is born a second time, he sets his foot upon the head of secondary causes. The Primary Cause is his religion; the partial cause has no grudge against him. He flies like the sun in the horizon, with the bride of truth, while form is like a veil. Nay, he is beyond the horizon and the celestial spheres; he is placeless, like spirits and intelligences. Nay, our intellects are his shadows; they fall like shadows at his feet. Whenever the mujtahid is acquainted with the explicit text, in that case he does not contemplate analogy. When he does not find an explicit text in a case, he derives instruction there from analogy.

Updated 2026-06-25

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related

Learn After