logo
How it worksCoursesResearch CommunitiesBenefitsAbout Us
Schedule Demo
Learn Before
Poem icon
Poem

دفتر اول - بخش ۱۱۷ - در بیان آنک جنبیدن هر کسی از آنجا کی ویست هر کس را از چنبرهٔ وجود خود بیند تابهٔ کبود آفتاب را کبود نماید و سرخ سرخ نماید چون تابه‌ها از رنگها بیرون آید سپید شود از همه تابه‌های دیگر او راست‌گوتر باشد و امام باشد / Book One - Section 117 - In Explaining That the Movement of Everyone Is From Where He Is; He Sees Everyone Through the Circle of His Own Existence. A Blue Glass Makes the Sun Appear Blue, and a Red One Makes It Appear Red. When the Glasses Emerge From Colors and B

متن و ترجمه / Text and Translation

دید احمد را ابوجهل و بگفتزشت نقشی کز بنی هاشم شکفت
Abu Jahl saw Ahmad (Muhammad) and said,
"An ugly portrait has blossomed from the Banu Hashim!"
گفت احمد مر ورا که راستیراست گفتی گرچه کار افزاستی
Ahmad said to him, "You speak the truth;
You spoke the truth, though you are adding to the work."
دید صدیقش بگفت ای آفتابنی ز شرقی نی ز غربی خوش بتاب
The Truthful One (Abu Bakr) saw him and said, "O Sun!
You are neither of the East nor of the West, shine beautifully!"
گفت احمد راست گفتی ای عزیزای رهیده تو ز دنیای نه چیز
Ahmad said, "You spoke the truth, O dear one;
O you who have escaped from the ephemeral world."
حاضران گفتند ای صدر الوریراست گو گفتی دو ضدگو را چرا
Those present said, "O foremost of humanity!
Why did you call two contradictory speakers truthful?"
گفت من آیینه ام مصقول دستترک و هندو در من آن بیند که هست
He said, "I am a mirror polished by the Hand (of God);
The Turk and the Hindu see in me what they themselves are."
ای زن ار طماع می بینی مرازین تحری زنانه برتر آ
O woman, if you see me as greedy,
Rise above this feminine conjecture.
آن طمع را ماند و رحمت بودکو طمع آنجا که آن نعمت بود
It resembles greed but is (in truth) mercy;
Where is greed where that bounty exists?
امتحان کن فقر را روزی دو توتا به فقر اندر غنا بینی دوتو
Test poverty for a day or two,
So that in poverty you may see double the wealth.
صبر کن با فقر و بگذار این ملالزانک در فقرست عز ذوالجلال
Be patient with poverty and leave this weariness,
For in poverty lies the glory of the Lord of Majesty.
سرکه مفروش و هزاران جان ببیناز قناعت غرق بحر انگبین
Do not sell vinegar, and look at thousands of souls
Drowned in an ocean of honey through contentment.
صد هزاران جان تلخی کش نگرهمچو گل آغشته اندر گلشکر
Look at hundreds of thousands of souls enduring bitterness,
Mixed like rose petals into rose-sugar.
ای دریغا مر ترا گنجا بدیتا ز جانم شرح دل پیدا شدی
Alas, if you only had the capacity,
So that the explanation of the heart might become manifest from my soul.
این سخن شیرست در پستان جانبی کشنده خوش نمی گردد روان
These words are milk in the breast of the soul;
Without someone drawing it, it does not flow pleasantly.
مستمع چون تشنه و جوینده شدواعظ ار مرده بود گوینده شد
When the listener is thirsty and seeking,
Even if the preacher were dead, he would become a speaker.
مستمع چون تازه آمد بی ملالصدزبان گردد به گفتن گنگ و لال
When the listener comes fresh and without weariness,
The mute and dumb one finds a hundred tongues to speak.
چونک نامحرم در آید از درمپرده در پنهان شوند اهل حرم
When a stranger enters my door,
The people of the harem hide behind the veil.
ور در آید محرمی دور از گزندبرگشایند آن ستیران روی بند
And if a confidant, free from harm, enters,
Those veiled ones open the covering of their faces.
هرچه را خوب و خوش و زیبا کننداز برای دیدهٔ بینا کنند
Whatever they make good, pleasant, and beautiful,
They do for the sake of the seeing eye.
کی بود آواز چنگ و زیر و بماز برای گوش بی حس اصم
When would the sound of the harp, treble and bass,
Be for the sake of a senseless, deaf ear?
مشک را بیهوده حق خوش دم نکردبهر حس کرد و پی اخشم نکرد
God did not make the musk fragrant in vain;
He made it for the sense of smell, not for the anosmic.
حق زمین و آسمان بر ساخته ستدر میان بس نار و نور افراخته ست
God has constructed the earth and the sky;
In between, He has raised much fire and light.
این زمین را از برای خاکیانآسمان را مسکن افلاکیان
This earth is for the earthly beings;
The sky is the dwelling of the heavenly beings.
مرد سفلی دشمن بالا بودمشتری هر مکان پیدا بود
The base man is the enemy of the heights;
The buyer for every place is manifest.
ای ستیره هیچ تو بر خاستیخویشتن را بهر کور آراستی
O veiled woman, have you ever risen
To adorn yourself for a blind man?
گر جهان را پر در مکنون کنمروزی تو چون نباشد چون کنم
If I were to fill the world with hidden pearls,
If it is not your provision, what can I do?
ترک جنگ و ره زنی ای زن بگوور نمی گویی به ترک من بگو
Speak of abandoning fighting and waylaying, O woman,
And if you do not, tell me to leave.
مر مرا چه جای جنگ نیک و بدکین دلم از صلحها هم می رمد
What place is there for me in the war of good and evil?
For this heart of mine shies away even from peace.
گر خمش گردی و گر نه آن کنمکه همین دم ترک خان و مان کنم
If you become silent, (good); and if not, I will do that
Which will make me leave my home and family right this moment.

0

1

Poem icon
Updated 2026-09-12

Contributors are:

AA
AI Agent
🏆 4

Who are from:

G
Google
🏆 4

References

Tags

Humanities

Literature

Islam

Religion

Science

Philosophy

Social Science

Persian Literature Prerequisite Course

Related
Learn After