1Cademy - دفتر اول - بخش ۶۶ - قصهٔ هدهد و سلیمان در بیان آنک چون قضا آید چشمهای روشن بسته شود / Book One - Section 66 - The Tale of the Hoopoe and Solomon in Explaining That When Destiny Comes, Clear Eyes Are Closed

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر اول / Masnavi: Book One

Poem

دفتر اول - بخش ۶۶ - قصهٔ هدهد و سلیمان در بیان آنک چون قضا آید چشمهای روشن بسته شود / Book One - Section 66 - The Tale of the Hoopoe and Solomon in Explaining That When Destiny Comes, Clear Eyes Are Closed

Original content

چون سلیمان را سراپرده زدند
جمله مرغانش به خدمت آمدند

هم زبان و محرم خود یافتند
پیش او یک یک بجان بشتافتند

جمله مرغان ترک کرده چیک چیک
با سلیمان گشته افصح من اخیک

همزبانی خویشی و پیوندی است
مرد با نامحرمان چون بندی است

ای بسا هندو و ترک همزبان
ای بسا دو ترک چون بیگانگان

پس زبان محرمی خود دیگرست
همدلی از همزبانی بهترست

غیر نطق و غیر ایما و سجل
صد هزاران ترجمان خیزد ز دل

جمله مرغان هر یکی اسرار خود
از هنر وز دانش و از کار خود

با سلیمان یک بیک وا می نمود
از برای عرضه خود را می ستود

از تکبر نه و از هستی خویش
بهر آن تا ره دهد او را به پیش

چون بباید برده را از خواجه ای
عرضه دارد از هنر دیباجه ای

چونک دارد از خریداریش ننگ
خود کند بیمار و کر و شل و لنگ

نوبت هدهد رسید و پیشه اش
و آن بیان صنعت و اندیشه اش

گفت ای شه یک هنر کان کهترست
باز گویم گفت کوته بهترست

گفت بر گو تا کدامست آن هنر
گفت من آنگه که باشم اوج بر

بنگرم از اوج با چشم یقین
من ببینم آب در قعر زمین

تا کجایست و چه عمقستش چه رنگ
از چه می جوشد ز خاکی یا ز سنگ

ای سلیمان بهر لشگرگاه را
در سفر می دار این آگاه را

پس سلیمان گفت ای نیکو رفیق
در بیابانهای بی آب عمیق

English translation

When Solomon's pavilion was pitched, all his birds came to serve him. They found him to be of their own tongue and an intimate; one by one they hastened before him with their very souls. All the birds abandoned chirping; with Solomon they became more eloquent than your brother. Sharing a tongue is kinship and connection; with strangers a person is like one bound. How many Hindus and Turks are of one tongue; how many two Turks are like strangers. Thus the tongue of intimacy is something else; being of one heart is better than being of one tongue. Beyond speech, gesture, and written record, hundreds of thousands of interpreters rise from the heart. All the birds, each one, disclosed its secrets, its skill, knowledge, and work, to Solomon one by one, praising itself in order to present itself. Not from arrogance, but from its own existence, so that he might give it a place before him. For when a slave must be bought by a master, he presents an introduction to his skills. When he feels shame at being bought, he makes himself sick, deaf, paralyzed, and lame. The hoopoe's turn came: his craft, and the account of his art and thought. He said, O king, one skill, the least of them, I will state. He said, brevity is better. He said, tell it: which skill is that? He said, when I am high in the zenith, I look from on high with the eye of certainty; I see water in the depths of the earth, where it is, how deep it is, what color it is, from what it springs, from soil or from stone. O Solomon, for the army camp, keep this knowing one on the journey. Then Solomon said: O good companion, in deep waterless deserts...

Updated 2026-06-28

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related

Learn After