1Cademy - دفتر اول - بخش ۱۳۲ - فرق میان آنک درویش است به خدا و تشنهٔ خدا و میان آنک درویش است از خدا و تشنهٔ غیرست / Book One - Section 132 - The Difference Between One Who is a Dervish for God and Thirsty for God, and One Who is a Dervish Apart from God and Thirsty for Other Than God

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر اول / Masnavi: Book One
دفتر اول - بخش ۱۳۱ - در بیان آنک چنانک گدا عاشق کرمست و عاشق کریم، کرمِ کریم هم عاشق گداست اگر گدا را صبر بیش بود کریم بر در او آید و اگر کریم را صبر بیش بود گدا بر در او آید اما صبر گدا کمال گداست و صبر کریم نقصان اوست / Book One - Section 131 - In explanation that just as the beggar is a lover of generosity and a lover of the generous one, the generosity of the generous one is also a lover of the beggar; if the beggar's patience is greater, the generous one will come to his door, and if the ge

Poem

دفتر اول - بخش ۱۳۲ - فرق میان آنک درویش است به خدا و تشنهٔ خدا و میان آنک درویش است از خدا و تشنهٔ غیرست / Book One - Section 132 - The Difference Between One Who is a Dervish for God and Thirsty for God, and One Who is a Dervish Apart from God and Thirsty for Other Than God

Original content

نقش درویشست او نه اهل نان
نقش سگ را تو مینداز استخوان

فقر لقمه دارد او، نه فقر حق
پیش نقش مرده ای کم نه طبق

ماهی خاکی بود درویش نان
شکل ماهی لیک از دریا رمان

مرغ خانه ست او نه سیمرغ هوا
لوت نوشد او ننوشد از خدا

عاشق حقست او بهر نوال
نیست جانش عاشق حسن و جمال

گر توهم می کند او عشق ذات
ذات نبود وهم اسما و صفات

وهم مخلوقست و مولود آمدست
حق نزاییده ست او لم یولدست

عاشق تصویر و وهم خویشتن
کی بود از عاشقان ذوالمنن

عاشق آن وهم اگر صادق بود
آن مجاز او حقیقت کش شود

شرح می خواهد بیان این سخن
لیک می ترسم ز افهام کهن

فهمهای کهنهٔ کوته نظر
صد خیال بد در آرد در فکر

بر سماع راست هر کس چیر نیست
لقمهٔ هر مرغکی انجیر نیست

خاصه مرغی مرده ای پوسیده ای
پرخیالی اعمیی بی دیده ای

نقش ماهی را چه دریا و چه خاک
رنگ هندو را چه صابون و چه زاک

نقش اگر غمگین نگاری بر ورق
او ندارد از غم و شادی سبق

صورتش غمگین و او فارغ از آن
صورتش خندان و او زان بی نشان

وین غم و شادی که اندر دل حظیست
پیش آن شادی و غم جز نقش نیست

صورت غمگین نقش از بهر ماست
تا که ما را یاد آید راه راست

صورت خندان نقش از بهر تست
تا از آن صورت شود معنی درست

نقشهایی کاندرین حمامهاست
از برون جامه کن چون جامه هاست

تا برونی جامه ها بینی و بس
جامه بیرون کن درآ ای هم نفس

زانک با جامه درون سو راه نیست
تن ز جان، جامه ز تن آگاه نیست

English translation

He is the picture of a dervish, not one fit for bread; do not throw a bone to the picture of a dog. He has poverty for a morsel, not poverty for God; do not set a tray before a dead picture. The bread-dervish is an earthen fish: shaped like a fish, yet fleeing from the sea. He is a house-bird, not the Simurgh of the air; he drinks broth/food, not from God. He is a lover of God for the sake of a gift; his soul is not in love with beauty and loveliness. If he imagines love of the Essence, the Essence is not imagination: imagination concerns names and attributes. Imagination is created and born; God has not begotten, and He is not begotten. How can the lover of his own image and imagination be among the lovers of the Lord of bounties? If the lover of that imagination is sincere, that metaphor of his will draw him toward Reality. This statement calls for exposition, but I fear old understandings: old, short-sighted understandings bring a hundred bad imaginings into thought. Not everyone is capable of true sama; a fig is not the morsel of every little bird, especially a dead, rotten bird, full of imaginings, blind and sightless. For the picture of a fish, what are sea and earth? For the painted color of an Indian, what are soap and alum? If you paint a sorrowful picture on paper, it has no prior experience of grief or joy. Its form is sorrowful, while it is free of that; its form is laughing, while it has no trace of that. And this grief and joy that are a share within the heart are, before that joy and grief, only a picture. The sorrowful form of the picture is for our sake, so that the right way may come to our mind. The laughing form of the picture is for your sake, so that through that form the meaning may become right. The pictures that are in these bathhouses are, from outside the changing room, like garments. As long as you are outside, you see only garments; take off the garment and enter, O fellow-breather, for there is no way inward with the garment on: the body is unaware of the soul, and the garment unaware of the body.

Updated 2026-06-30

Contributors are:

Who are from:

References