دفتر اول - بخش ۱ - سرآغاز / Book One - Section 1 - Prologue

دفتر اول - بخش ۲ - عاشق شدن پادشاه بر کنیزک رنجور و تدبیر کردن در صحت او / Book 1 - Part 2 - The King Falling in Love with a Sick Handmaiden and Seeking a Remedy for Her Health

دفتر اول - بخش ۴ - از خداوند ولی‌التوفیق در خواستن توفیق رعایت ادب در همه حالها و بیان کردن وخامت ضررهای بی‌ادبی / Book One - Section 4 - Beseeching God, the Bestower of Success, for the Grace to Observe Adab in All Circumstances, and Explaining the Severe Harms of Disrespect

دفتر اول - بخش ۹ - فرستادن پادشاه رسولان به سمرقند به آوردن زرگر / Book 1 - Section 9 - The King Sending Messengers to Samarkand to Fetch the Goldsmith

دفتر اول - بخش ۱۱ - حکایت بقال و طوطی و روغن ریختن طوطی در دکان / Book One - Section 11 - The Tale of the Grocer and the Parrot and the Parrot Spilling Oil in the Shop

دفتر اول - بخش ۱۲ - داستان آن پادشاه جهود کی نصرانیان را می‌کشت از بهر تعصب / Book 1 - Section 12 - The Tale of the Jewish King Who Killed Christians Out of Bigotry

دفتر اول - بخش ۱۷ - قصهٔ دیدن خلیفه لیلی را / Book One - Section 17 - The Tale of the Caliph Seeing Layla

دفتر اول - بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل / Book One - Section 22 - The Vizier's Falsification in the Precepts of the Gospel

دفتر اول - بخش ۲۶ - دفع گفتن وزیر مریدان را / Book One - Section 26 - The Vizier's Refusal to Speak to the Disciples

دفتر اول - بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن / Book One - Section 27 - The Disciples' Stratagem to Break the Seclusion

دفتر اول - بخش ۳۹ - کژ ماندن دهان آن مرد کی نام محمد را صلی‌الله علیه و سلم بتسخر خواند / Book One - Section 39 - The Mouth Remaining Twisted of That Man Who Pronounced the Name of Muhammad (Peace Be Upon Him) in Mockery

دفتر اول - بخش ۴۲ - بیان توکل و ترک جهد گفتن نخچیران بشیر / Book One - Section 42 - The Beasts Explaining Trust and Abandoning Exertion to the Lion

دفتر اول - بخش ۴۴ - ترجیح نهادن نخچیران توکل را بر جهد و اکتساب / Book One - Section 44 - The Beasts' Preference for Trust Over Exertion and Acquisition

دفتر اول - بخش ۴۹ - نگریستن عزرائیل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان و تقریر ترجیح توکل بر جهد و قلت فایدهٔ جهد / Book One - Section 49 - Azrael Looking at a Man and That Man Fleeing to Solomon's Palace, and the Discourse on the Preference of Trust Over Exertion and the Little Benefit of Exertion

دفتر اول - بخش ۶۰ - زیافت تاویل رکیک مگس / Book One - Section 60 - The Bane of the Fly's Base Interpretation

دفتر اول - بخش ۶۶ - قصهٔ هدهد و سلیمان در بیان آنک چون قضا آید چشمهای روشن بسته شود / Book One - Section 66 - The Tale of the Hoopoe and Solomon in Explaining That When Destiny Comes, Clear Eyes Are Closed

دفتر اول - بخش ۷۷ - آمدن رسول روم تا امیرالمؤمنین عمر رضی‌الله عنه و دیدن او کرامات عمر را رضی‌الله عنه / Book One - Section 77 - The Arrival of the Roman Envoy to the Commander of the Faithful, Umar, May God be Pleased with Him, and His Witnessing the Miracles of Umar, May God be Pleased with Him

دفتر اول - بخش ۸۱ - تفسیر و هو معکم اینما کنتم / Book One - Section 81 - Commentary on 'And He is with you wherever you are'

دفتر اول - بخش ۸۴ - قصهٔ بازرگان کی طوطی محبوس او او را پیغام داد به طوطیان هندوستان هنگام رفتن به تجارت / Book One - Section 84 - The Tale of the Merchant Whose Imprisoned Parrot Gave Him a Message for the Parrots of India When He Was Going on a Trading Journey

دفتر اول - بخش ۸۸ - تعظیم ساحران مر موسی را علیه‌السلام کی چه می‌فرمایی اول تو اندازی عصا / Book One - Section 88 - The Reverence of the Sorcerers for Moses, Peace Be Upon Him, Asking: 'What Do You Command? Will You Cast Your Staff First?'

دفتر اول - بخش ۹۱ - تفسیر قول حکیم بهرچ از راه و امانی چه کفر آن حرف و چه ایمان بهرچ از دوست دورافتی چه زشت آن نقش و چه زیبا در معنی قوله علیه‌السلام ان سعدا لغیور و انا اغیر من سعد و الله اغیر منی و من غیر ته حرم الفواحش ما ظهر منها و ما بطن / Book One - Section 91 - Commentary on the saying of the sage, 'Whatever holds you back on the path, whether it be unbelief or faith; whatever keeps you far from the Friend, whether the image be ugly or beautiful,' and in the meaning of the saying of the Prophet, peace be upon him, 'Verily Sa'd is jealous, and I am more jealous than Sa'd, and God is more jealous than I, and out of His jealousy He forbade abominations, both outward and inward'

دفتر اول - بخش ۹۲ - رجوع به حکایت خواجهٔ تاجر / Book 1 - Section 92 - Return to the Tale of the Merchant Khwaja

دفتر اول - بخش ۹۵ - مضرت تعظیم خلق و انگشت‌نمای شدن / Book 1 - Section 95 - The Harm of the People's Veneration and Becoming Conspicuous

دفتر اول - بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان / Book One - Section 96 - Commentary on 'Whatever God Wills, Is'

دفتر اول - بخش ۹۷ - داستان پیر چنگی کی در عهد عمر رضی الله عنه از بهر خدا روز بی‌نوایی چنگ زد میان گورستان / Book One - Section 97 - The Tale of the Old Harpist Who in the Time of Umar, May God Be Pleased With Him, Played His Harp for God's Sake in the Graveyard on a Day of Destitution

دفتر اول - بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها / Book One - Section 98 - In Explanation of This Hadith That 'Verily, Your Lord Has Breaths in the Days of Your Time, So Expose Yourselves to Them'

دفتر اول - بخش ۹۹ - قصهٔ سوال کردن عایشه رضی الله عنها از مصطفی صلی‌الله علیه و سلم کی امروز باران بارید چون تو سوی گورستان رفتی جامه‌های تو چون تر نیست / Book One - Section 99 - The Tale of Aisha, May God Be Pleased With Her, Asking Mustafa, Peace Be Upon Him, That Since It Rained Today When You Went to the Graveyard, Why Are Your Clothes Not Wet

دفتر اول - بخش ۱۰۱ - در معنی این حدیث کی اغتنموا برد الربیع الی آخره / Book One - Section 101 - On the Meaning of This Hadith That 'Embrace the Cold of Spring... to the End'

دفتر اول - بخش ۱۰۲ - پرسیدن صدیقه رضی‌الله عنها از مصطفی صلی‌الله علیه و سلم کی سر باران امروزینه چه بود / Book One - Section 102 - Siddiqah, May God Be Pleased With Her, Asking Mustafa, Peace Be Upon Him, What the Secret of Today's Rain Was

دفتر اول - بخش ۱۰۹ - تفسیر دعای آن دو فرشته کی هر روز بر سر هر بازاری منادی می‌کنند کی اللهم اعط کل منفق خلفا اللهم اعط کل ممسک تلفا و بیان کردن کی آن منفق مجاهد راه حقست نی مسرف راه هوا / Book One - Section 109 - Commentary on the prayer of the two angels who proclaim every day in every market, 'O God, give compensation to every spender; O God, give loss to every withholder,' and the explanation that this spender is the striver on the path of Truth, not the squanderer on the path of desire

دفتر اول - بخش ۱۱۰ - قصهٔ خلیفه کی در کرم در زمان خود از حاتم طائی گذشته بود و نظیر خود نداشت / Book One - Section 110 - The Tale of the Caliph Who in His Time Surpassed Hatim al-Tai in Generosity and Had No Equal

دفتر اول - بخش ۱۱۱ - قصهٔ اعرابی درویش و ماجرای زن با او به سبب قلت و درویشی / Book One - Section 111 - The Tale of the Dervish Bedouin and His Wife's Dispute with Him Due to Scarcity and Poverty

دفتر اول - بخش ۱۱۲ - مغرور شدن مریدان محتاج به مدعیان مزور و ایشان را شیخ و محتشم و واصل پنداشتن و نقل را از نقد فرق نادانستن و بر بسته را از بر رسته / Book One - Section 112 - The Needy Disciples Being Deceived by False Pretenders, and Thinking Them to be Sheikhs, Revered, and United with God, and Not Knowing the Difference Between Imitation and Reality, and Between the Tied-on and the Naturally Grown

دفتر اول - بخش ۱۲۱ - در بیان آنک موسی و فرعون هر دو مسخر مشیت‌اند چنانک زهر و پازهر و ظلمات و نور و مناجات کردن فرعون بخلوت تا ناموس نشکند / Book One - Section 121 - In explanation that Moses and Pharaoh are both subjugated to the Divine Will, just as poison and antidote, and darkness and light; and Pharaoh's praying in secret so that his reputation is not broken

دفتر اول - بخش ۱۲۲ - سبب حرمان اشقیا از دو جهان کی خسر الدنیا و اخرة / Book One - Section 122 - The Reason for the Deprivation of the Wretched from the Two Worlds, 'He Has Lost This World and the Hereafter'

دفتر اول - بخش ۱۲۳ - حقیر و بی‌خصم دیدن دیده‌های حس صالح و ناقهٔ صالح علیه‌السلام را چون خواهد کی حق لشکری را هلاک کند در نظر ایشان حقیر نماید خصمان را و اندک اگرچه غالب باشد آن خصم و یقللکم فی اعینهم لیقضی الله امرا کان مفعولا / Book One - Section 123 - The sensory eyes seeing Salih and the she-camel of Salih (peace be upon him) as insignificant and defenseless, because when God wishes to destroy an army, He makes the adversaries appear insignificant and few in their eyes, even if that adversary is dominant, and 'He makes you appear few in their eyes, that God may accomplish a matter already destined'

دفتر اول - بخش ۱۲۴ - در معنی آنک مرج البحرین یلتقیان بینهما برزخ لا یبغیان / Book One - Section 124 - On the meaning of 'He released the two seas meeting; between them is a barrier they do not transgress'

دفتر اول - بخش ۱۳۲ - فرق میان آنک درویش است به خدا و تشنهٔ خدا و میان آنک درویش است از خدا و تشنهٔ غیرست / Book One - Section 132 - The Difference Between One Who is a Dervish for God and Thirsty for God, and One Who is a Dervish Apart from God and Thirsty for Other Than God

دفتر اول - بخش ۱۳۴ - در بیان آنک عاشق دنیا بر مثال عاشق دیواریست کی بر و تاب آفتاب زند و جهد و جهاد نکرد تا فهم کند کی آن تاب و رونق از دیوار نیست از قرص آفتابست در آسمان چهارم لاجرم کلی دل بر دیوار نهاد چون پرتو آفتاب بفتاب پیوست او محروم ماند ابدا و حیل بینهم و بین ما یشتهون / Book One - Section 134 - In Explaining That the Lover of the World Is Like the Lover of a Wall Upon Which the Sun Shines, and He Did Not Make an Effort and Struggle to Understand That the Glow and Splendor Are Not From the Wall but From the Orb of the Sun in the Fourth Heaven; Consequently, He Set His Whole Heart on the Wall. When the Ray of the Sun Joined the Sun, He Remained Deprived Forever, and 'A Barrier Is Placed Between Them and What They Desire'

دفتر اول - بخش ۱۳۷ - حکایت ماجرای نحوی و کشتیبان / Book One - Section 137 - The Tale of the Grammarian and the Boatman

دفتر اول - بخش ۱۳۹ - در صفت پیر و مطاوعت وی / Book One - Section 139 - In Description of the Pir and Obedience to Him

دفتر اول - بخش ۱۴۰ - وصیت کردن رسول صلی الله علیه و سلم مر علی را کرم الله وجهه کی چون هر کسی به نوع طاعتی تقرب جوید به حق تو تقرب جوی به صحبت عاقل و بندهٔ خاص تا ازیشان همه پیش‌قدم‌تر باشی / Book One - Section 140 - The Testament of the Prophet, Peace and Blessings Be Upon Him, to Ali, May God Honor His Face, That Since Everyone Seeks to Draw Near to God Through Some Kind of Obedience, You Should Seek to Draw Near Through the Companionship of the Wise and the Special Servant, So That You May Be More Advanced Than All of Them

دفتر اول - بخش ۱۴۱ - کبودی زدن قزوینی بر شانه‌گاه صورت شیر و پشیمان شدن او به سبب زخم سوزن / Book One - Section 141 - The Qazvini Tattooing a Blue Lion on His Shoulder and His Regret Due to the Needle's Wound

دفتر اول - بخش ۱۴۲ - رفتن گرگ و روباه در خدمت شیر به شکار / Book One - Section 142 - The Going of the Wolf and the Fox in the Service of the Lion to Hunt

دفتر اول - بخش ۱۴۷ - نشاندن پادشاه صوفیان عارف را پیش روی خویش تا چشمشان بدیشان روشن شود / Book One - Section 147 - The King Seating the Gnostic Sufis Before Him So That His Eyes May Be Brightened by Them

دفتر اول - بخش ۱۴۸ - آمدن مهمان پیش یوسف علیه‌السلام و تقاضا کردن یوسف علیه‌السلام ازو تحفه و ارمغان / Book One - Section 148 - The Coming of a Guest to Joseph, Peace Be Upon Him, and Joseph, Peace Be Upon Him, Asking Him for a Present and a Gift

دفتر اول - بخش ۱۵۲ - اعتماد کردن هاروت و ماروت بر عصمت خویش و امیری اهل دنیا خواستن و در فتنه افتادن / Book One - Section 152 - Harut and Marut Trusting in Their Own Infallibility, Desiring to Rule the People of the World, and Falling into Temptation

دفتر اول - بخش ۱۵۴ - به عیادت رفتن کر بر همسایهٔ رنجور خویش / Book One - Section 154 - The Deaf Man Going to Visit His Sick Neighbor

دفتر اول - بخش ۱۵۶ - در بیان آنک حال خود و مستی خود پنهان باید داشت از جاهلان / Book One - Section 156 - In Explanation That One Must Conceal One's State and Intoxication From the Ignorant

دفتر اول - بخش ۱۵۸ - پرسیدن پیغمبر صلی الله علیه و سلم مر زید را که امروز چونی و چون برخاستی و جواب گفتن او که اصبحت ممنا یا رسول الله / Book One - Section 158 - The Prophet, peace and blessings be upon him, asking Zayd, 'How are you today and how did you awake?' and his answering, 'I awoke as a believer, O Messenger of God'

دفتر اول - بخش ۱۵۹ - متهم کردن غلامان و خواجه‌تاشان مر لقمان را کی آن میوه‌های ترونده را که می‌آوردیم او خورده است / Book One - Section 159 - The slaves and fellow servants accusing Luqman that he has eaten the fresh fruits which we were bringing

دفتر اول - بخش ۱۶۳ - آتش افتادن در شهر به ایام عمر رضی الله عنه / Book One - Section 163 - A Fire Breaking Out in the City in the Days of Umar, May God be Pleased with Him

دفتر اول - بخش ۱۶۴ - خدو انداختن خصم در روی امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه و انداختن امیرالمؤمنین علی شمشیر از دست / Book One - Section 164 - The Adversary Spitting in the Face of the Commander of the Faithful Ali, May God Honor His Face, and the Commander of the Faithful Ali Dropping the Sword from His Hand

دفتر اول - بخش ۱۶۸ - تعجب کردن آدم علیه‌السلام از ضلالت ابلیس لعین و عجب آوردن / Book One - Section 168 - The Wonder of Adam, Peace Be Upon Him, at the Misguidance of the Accursed Iblis and His Becoming Conceited

The Merchant's Lament and the Metaphor of the Destructive Tongue in the Masnavi

The Tale of the Hannanah Pillar and the Limits of Rationality in the Masnavi

The Arab's Discourse on Divine Sustenance and Animal Trust in the Masnavi

The Metaphor of the Beggar as the Mirror of Divine Generosity in the Masnavi

The Metaphor of the Bird's Shadow and the Necessity of Prophets in the Masnavi

The Tale of the Knock at the Door and the Annihilation of Ego in the Masnavi

The Prophet's Disdain for Worldly Conquest and Iblis's Inheritance in the Masnavi

The Metaphor of the Pool and Pipes in the Masnavi

The Metaphor of Balaam and Spiritual Pride in the Masnavi

Iblis and the Critique of Flawed Analogy in the Masnavi

دفتر اول - بخش ۱۰ - بیان آنک کشتن و زهر دادن مرد زرگر به اشارت الهی بود نه به هوای نفس و تامل فاسد / Book One - Section 10 - Explaining That the Killing and Poisoning of the Goldsmith Was by Divine Indication, Not by Selfish Desire and Corrupt Thought

دفتر اول - بخش ۳۸ - به سخن آمدن طفل درمیان آتش و تحریض کردن خلق را در افتادن بتش / Book One - Section 38 - The Child Speaking in the Midst of the Fire and Inciting the People to Fall into the Fire

دفتر اول - بخش ۴۷ - ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکل / Book One - Section 47 - The Lion's Preference for Exertion over Trust

دفتر اول - بخش ۵۷ - باز طلبیدن نخچیران از خرگوش سر اندیشهٔ او را / Book One - Section 57 - The Prey Asking the Hare Again for the Secret of His Thought

دفتر اول - بخش ۶۳ - رسیدن خرگوش به شیر / Book One - Section 63 - The Hare Reaching the Lion

دفتر اول - بخش ۶۸ - جواب گفتن هدهد طعنهٔ زاغ را / Book One - Section 68 - The Hoopoe Answering the Crow's Taunt

دفتر اول - بخش ۸۳ - در معنی آنک من اراد ان یجلس مع الله فلیجلس مع اهل التصوف / Book One - Section 83 - On the Meaning of 'Whoever Desires to Sit with God, Let Him Sit with the People of Sufism'

دفتر اول - بخش ۱۰۷ - بقیهٔ قصهٔ مطرب و پیغام رسانیدن امیرالمؤمنین عمر رضی الله عنه باو آنچ هاتف آواز داد / Book One - Section 107 - The remainder of the story of the minstrel, and Amir al-Mu'minin Umar, may God be pleased with him, bringing him the message that the heavenly caller cried out

دفتر اول - بخش ۱۱۵ - نصحیت کردن زن مر شوی را کی سخن افزون از قدم و از مقام خود مگو لم تقولون ما لا تفعلون کی این سخنها اگرچه راستست این مقام توکل ترا نیست و این سخن گفتن فوق مقام و معاملهٔ خود زیان دارد و کبر مقتا عند الله باشد / Book One - Section 115 - The Woman Advising Her Husband That He Should Not Speak Beyond His Step and Station, 'Why Do You Say What You Do Not Do?', That Although These Words Are True, This Station of Trust Is Not Yours, and Speaking Above One's Station and Practice Brings Harm and Constitutes Hateful Pride Before God

دفتر اول - بخش ۵۰ - باز ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکل و فواید جهد را بیان کردن / Book One - Section 50 - The Lion Again Preferring Exertion to Trust and Explaining the Benefits of Exertion

دفتر اول - بخش ۸۷ - تفسیر قول فریدالدین عطار قدس الله روحه تو صاحب نفسی ای غافل میان خاک خون می‌خور که صاحب‌دل اگر زهری خورد آن انگبین باشد / Book One - Section 87 - Interpretation of the saying of Farid al-Din Attar, may God sanctify his spirit: You are an egotist, O heedless one, eat blood amidst the dust, for if the possessor of the heart drinks poison, it will be honey

دفتر اول - بخش ۱۱۶ - نصیحت کردن مرد مر زن را کی در فقیران به خواری منگر و در کار حق به گمان کمال نگر و طعنه مزن در فقر و فقیران به خیال و گمان بی‌نوایی خویشتن / Book One - Section 116 - The Man Advising the Woman That She Should Not Look Upon the Poor with Contempt, and Should Look Upon the Work of God with a Presumption of Perfection, and Should Not Taunt Poverty and the Poor Based on the Illusion and Presumption of Her Own Destitution

دفتر اول - بخش ۱۱۸ - مراعات کردن زن شوهر را و استغفار کردن از گفتهٔ خویش / Book One - Section 118 - The Woman Showing Consideration to Her Husband and Seeking Forgiveness for Her Words

دفتر اول - بخش ۱۴۶ - تهدید کردن نوح علیه‌السلام مر قوم را کی با من مپیچید کی من روپوشم با خدای می‌پیچید در میان این بحقیقت ای مخذولان / Book One - Section 146 - Noah, Peace Be Upon Him, Threatening His People, Saying, 'Do Not Contend With Me, For I Am A Veil; In Reality You Are Contending With God Herein, O Forsaken Ones'

دفتر اول - بخش ۱۶۹ - بازگشتن به حکایت علی کرم الله وجهه و مسامحت کردن او با خونی خویش / Book One - Section 169 - Returning to the Tale of Ali, May God Honor His Face, and His Generosity Toward His Murderer

دفتر اول - بخش ۱۳ - آموختن وزیر مکر پادشاه را / Book One - Section 13 - The Vizier Teaching Deceit to the King

دفتر اول - بخش ۵۶ - ذکر دانش خرگوش و بیان فضیلت و منافع دانستن / Book One - Section 56 - Mention of the Hare's Knowledge and Explanation of the Virtue and Benefits of Knowing

دفتر اول - بخش ۷۸ - یافتن رسول روم امیرالمؤمنین عمر را رضی‌الله عنه خفته به زیر درخت / Book One - Section 78 - The Roman Envoy Finding the Commander of the Faithful, Umar, May God be Pleased with Him, Asleep Under a Tree

دفتر اول - بخش ۸۵ - صفت اجنحهٔ طیور عقول الهی / Book One - Section 85 - Description of the Wings of the Birds of Divine Intellects

دفتر اول - بخش ۱۰۴ - در خواب گفتن هاتف مر عمر را رضی الله عنه کی چندین زر از بیت المال بن مرد ده کی در گورستان خفته است / Book One - Section 104 - A heavenly voice telling Umar, may God be pleased with him, in a dream, to give a certain amount of gold from the public treasury to the man who is sleeping in the graveyard

دفتر اول - بخش ۱۱۳ - در بیان آنک نادر افتد کی مریدی در مدعی مزور اعتقاد بصدق ببندد کی او کسی است و بدین اعتقاد به مقامی برسد کی شیخش در خواب ندیده باشد و آب و آتش او را گزند نکند و شیخش را گزند کند ولیکن بنادر نادر / Book One - Section 113 - In explanation that it rarely happens that a disciple sincerely places his belief in a false claimant, thinking he is someone, and by this belief reaches a station that his sheikh has not seen in a dream, and water and fire do not harm him but do harm his sheikh, but this is exceptionally rare

دفتر اول - بخش ۱۱۴ - صبر فرمودن اعرابی زن خود را و فضیلت صبر و فقر بیان کردن با زن / Book One - Section 114 - The Arab enjoining patience upon his wife and explaining the virtue of patience and poverty to her

دفتر اول - بخش ۱۳۵ - مثل عرب اذا زنیت فازن بالحرة و اذا سرقت فاسرق الدرة / Book One - Section 135 - The Arab Proverb: 'If you commit fornication, then do it with a free woman, and if you steal, then steal the pearl'

دفتر اول - بخش ۱۴۳ - امتحان کردن شیر گرگ را و گفتن کی پیش آی ای گرگ بخش کن صیدها را میان ما / Book One - Section 143 - The Lion Testing the Wolf and Saying, 'Come Forward, O Wolf, Divide the Prey Between Us'

دفتر اول - بخش ۱۴۹ - گفتن مهمان یوسف علیه‌السلام کی آینه‌ای آوردمت کی تا هر باری کی در وی نگری روی خوب خویش را بینی مرا یاد کنی / Book One - Section 149 - The Guest of Joseph, Peace Be Upon Him, Saying, 'I Have Brought You a Mirror So That Every Time You Look in It You May See Your Beautiful Face and Remember Me'

دفتر اول - بخش ۱۶۱ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم مر زید را کی این سر را فاش‌تر ازین مگو و متابعت نگهدار / Book One - Section 161 - The Prophet, peace and blessings be upon him, telling Zayd, 'Do not reveal this secret more openly than this, and maintain obedience'

دفتر اول - بخش ۱۶۶ - جواب گفتن امیر المؤمنین کی سبب افکندن شمشیر از دست چه بوده است در آن حالت / Book One - Section 166 - The Commander of the Faithful Answering What Was the Cause of Dropping the Sword from His Hand in That State

دفتر اول - بخش ۱۷۱ - بیان آنک فتح طلبیدن مصطفی صلی الله علیه و سلم مکه را و غیر مکه را جهت دوستی ملک دنیا نبود چون فرموده است الدنیا جیفة بلک بامر بود / Book One - Section 171 - Explanation That the Seeking of the Conquest of Mecca and Other Than Mecca by Mustafa, Peace and Blessings Be Upon Him, Was Not for the Sake of Love for the Kingdom of the World, Since He Has Said 'The World is a Carcass,' But Rather It Was by Command

دفتر اول - بخش ۶۷ - طعنهٔ زاغ در دعوی هدهد / Book One - Section 67 - The Crow's Taunt regarding the Hoopoe's Claim

دفتر اول - بخش ۵ - ملاقات پادشاه با آن ولی که در خوابش نمودند / Book One - Section 5 - The King's Meeting with That Saint Who Was Shown to Him in His Dream

دفتر اول - بخش ۷ - خلوت طلبیدن آن ولی از پادشاه جهت دریافتن رنج کنیزک / Book One - Section 7 - That Saint Seeking Privacy from the King to Discover the Slave Girl's Illness

دفتر اول - بخش ۱۴ - تلبیس وزیر بانصاری / Book One - Section 14 - The Vizier's Deception of the Christians

دفتر اول - بخش ۱۸ - بیان حسد وزیر / Book One - Section 18 - The Explanation of the Vizier's Envy

دفتر اول - بخش ۲۵ - مکر دیگر انگیختن وزیر در اضلال قوم / Book One - Section 25 - The Vizier Devising Another Trick to Mislead the People

دفتر اول - بخش ۴۸ - باز ترجیح نهادن نخچیران توکل را بر جهد / Book One - Section 48 - The Beasts Again Preferring Trust over Exertion

دفتر اول - بخش ۱۰۵ - نالیدن ستون حنانه چون برای پیغامبر صلی الله علیه و سلم منبر ساختند کی جماعت انبوه شد گفتند ما روی مبارک ترا بهنگام وعظ نمی‌بینیم و شنیدن رسول و صحابه آن ناله را و سال و جواب مصطفی صلی الله علیه و سلم با ستون صریح / Book One - Section 105 - The Moaning of the Hannanah Pillar When They Built a Pulpit for the Prophet, Peace and Blessings Be Upon Him, Because the Congregation Had Become Large and They Said, 'We Do Not See Your Blessed Face During the Sermon,' and the Hearing of That Moan by the Messenger and the Companions, and the Explicit Question and Answer of Mustafa, Peace and Blessings Be Upon Him, with the Pillar

دفتر اول - بخش ۱۰۶ - اظهار معجزهٔ پیغمبر صلی الله علیه و سلم به سخن آمدن سنگ‌ریزه در دست ابوجهل علیه اللعنه و گواهی دادن سنگ‌ریزه بر حقیت محمد صلی الله علیه و سلم به رسالت او / Book One - Section 106 - The Manifestation of the Miracle of the Prophet, Peace and Blessings Be Upon Him, by the Pebbles Speaking in the Hand of Abu Jahl, Upon Him Be the Curse, and the Pebbles Bearing Witness to the Truth of Muhammad, Peace and Blessings Be Upon Him, Regarding His Messengership

دفتر اول - بخش ۱۴۴ - قصه آنکس کی در یاری بکوفت از درون گفت کیست آن گفت منم گفت چون تو توی در نمی‌گشایم هیچ کس را از یاران نمی‌شناسم کی او من باشد برو / Book One - Section 144 - The Tale of the One Who Knocked at a Friend's Door; From Inside He Said 'Who Are You?' He Said 'I.' He Said 'Since You Are You, I Will Not Open the Door; I Do Not Know Any of the Friends Who Would Be Him as Me, Go'

دفتر اول - بخش ۱۴۵ - ادب کردن شیر گرگ را کی در قسمت بی‌ادبی کرده بود / Book One - Section 145 - The Lion Punishing the Wolf Who Had Acted Disrespectfully in the Division

دفتر اول - بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم / Book One - Section 167 - The Prophet, peace and blessings be upon him, speaking into the ear of the stirrup-holder of the Commander of the Faithful Ali, may God honor his face, that 'The killing of Ali will be by your hand, I have informed you'

دفتر اول - بخش ۱۷۲ - گفتن امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه با قرین خود کی چون خدو انداختی در روی من نفس من جنبید و اخلاص عمل نماند مانع کشتن تو آن شد / Book One - Section 172 - The Commander of the Faithful Ali, May God Honor His Face, Saying to His Adversary That 'When You Spat in My Face, My Self Was Stirred and Sincerity of Action Did Not Remain; That Became the Obstacle to Killing You'

دفتر اول - بخش ۱۵ - قبول کردن نصاری مکر وزیر را / Book One - Section 15 - The Christians Accepting the Vizier's Deceit

دفتر اول - بخش ۲۰ - پیغام شاه پنهان با وزیر / Book One - Section 20 - The Secret Message of the King to the Vizier

دفتر اول - بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر / Book One - Section 24 - The Explanation of the Vizier's Loss in This Deception

دفتر اول - بخش ۳۰ - نومید کردن وزیر مریدان را از رفض خلوت / Book One - Section 30 - The Vizier Making the Disciples Despair of His Abandoning the Seclusion

دفتر اول - بخش ۳۵ - تعظیم نعت مصطفی صلی الله علیه و سلم کی مذکور بود در انجیل / Book One - Section 35 - The Glorification of the Praise of Mustafa, Peace Be Upon Him, Which Was Mentioned in the Gospel

دفتر اول - بخش ۴۰ - عتاب کردن آتش را آن پادشاه جهود / Book One - Section 40 - That Jewish King Reproaching the Fire

دفتر اول - بخش ۵۸ - منع کردن خرگوش از راز ایشان را / Book One - Section 58 - The Hare Forbidding Them from the Secret

دفتر اول - بخش ۱۰۸ - گردانیدن عمر رضی الله عنه نظر او را از مقام گریه کی هستیست به مقام استغراق / Book One, Section 108: Umar, may God be pleased with him, turns his gaze from the station of weeping, which is self-existence, to the station of absorption.

دفتر اول - بخش ۱۵۰ - مرتد شدن کاتب وحی به سبب آنک پرتو وحی برو زد آن آیت را پیش از پیغامبر صلی الله علیه و سلم بخواند گفت پس من هم محل وحیم / Book One - Section 150 - The apostasy of the scribe of revelation because the ray of revelation struck him; he recited that verse before the Prophet, peace and blessings be upon him, and said, 'Then I too am a place of revelation'

دفتر اول - بخش ۱۹ - فهم کردن حاذقان نصاری مکر وزیر را / Book One - Section 19 - The Intelligent Christians Understanding the Vizier's Deceit

دفتر اول - بخش ۴۱ - طنز و انکار کردن پادشاه جهود و قبول ناکردن نصیحت خاصان خویش / Book One - Section 41 - The Jewish King's Mockery and Denial and His Refusal to Accept the Advice of His Close Advisers

دفتر اول - بخش ۵۹ - قصهٔ مکر خرگوش / Book One - Section 59 - The Tale of the Hare's Deceit

دفتر اول - بخش ۸۶ - دیدن خواجه طوطیان هندوستان را در دشت و پیغام رسانیدن از آن طوطی / Book One - Section 86 - The Merchant Seeing the Parrots of Hindustan in the Desert and Delivering the Message of That Parrot

دفتر اول - بخش ۱۱۷ - در بیان آنک جنبیدن هر کسی از آنجا کی ویست هر کس را از چنبرهٔ وجود خود بیند تابهٔ کبود آفتاب را کبود نماید و سرخ سرخ نماید چون تابه‌ها از رنگها بیرون آید سپید شود از همه تابه‌های دیگر او راست‌گوتر باشد و امام باشد / Book One - Section 117 - In Explaining That the Movement of Everyone Is From Where He Is; He Sees Everyone Through the Circle of His Own Existence. A Blue Glass Makes the Sun Appear Blue, and a Red One Makes It Appear Red. When the Glasses Emerge From Colors and Become White, It Is More Truthful Than All Other Glasses and Is the Imam

دفتر اول - بخش ۱۱۹ - در بیان این خبر کی انهن یغلبن العاقل و یغلبهن الجاهل / Book One - Section 119 - In explanation of this tradition that they prevail over the wise and the ignorant prevail over them

دفتر اول - بخش ۱۲۰ / Book One - Section 120

دفتر اول - بخش ۱۲۶ - مخلص ماجرای عرب و جفت او / Book One - Section 126 - The Moral of the Tale of the Arab and His Wife

دفتر اول - بخش ۱۵۱ - دعا کردن بلعم با عور کی موسی و قومش را از این شهر کی حصار داده‌اند بی مراد باز گردان و مستجاب شدن دعای او / Book One - Section 151 - Balaam son of Beor praying that Moses and his people be turned back from this city which they have besieged without success, and the answering of his prayer

دفتر اول - بخش ۱۶۲ - رجوع به حکایت زید / Book One - Section 162 - Return to the Story of Zayd

دفتر اول - بخش ۱۷۰ - افتادن رکابدار هر باری پیش امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه کی ای امیر المؤمنین مرا بکش و ازین قضا برهان / Book One - Section 170 - The Stirrup-Holder Falling Each Time Before the Commander of the Faithful Ali, May God Honor His Face, Saying, 'O Commander of the Faithful, Kill Me and Deliver Me From This Destiny'

دفتر اول - بخش ۲۱ - بیان دوازده سبط از نصاری / Book One - Section 21 - Explanation of the Twelve Tribes of Christians

دفتر اول - بخش ۶۱ - تولیدن شیر از دیر آمدن خرگوش / Book One - Section 61 - The Lion's Roaring at the Hare's Delayed Arrival

دفتر اول - بخش ۸۹ - باز گفتن بازرگان با طوطی آنچ دید از طوطیان هندوستان / Book One - Section 89 - The Merchant Relating to the Parrot What He Saw of the Parrots of Hindustan

دفتر اول - بخش ۱۲۷ - دل نهادن عرب بر التماس دلبر خویش و سوگند خوردن کی درین تسلیم مرا حیلتی و امتحانی نیست / Book One - Section 127 - The Arab Yielding to the Entreaty of His Beloved and Swearing That in This Submission He Has No Trick or Test

دفتر اول - بخش ۱۲۹ - هدیه بردن عرب سبوی آب باران از میان بادیه سوی بغداد به امیرالمؤمنین بر پنداشت آنک آنجا هم قحط آبست / Book One - Section 129 - The Arab bringing a jug of rainwater as a gift from the middle of the desert to Baghdad to the Commander of the Faithful, assuming that there is a drought of water there too

دفتر اول - بخش ۱۵۳ - باقی قصهٔ هاروت و ماروت و نکال و عقوبت ایشان هم در دنیا بچاه بابل / Book One - Section 153 - The Rest of the Story of Harut and Marut and Their Exemplary Punishment and Chastisement Even in This World in the Well of Babylon

دفتر اول - بخش ۳۱ - ولی عهد ساختن وزیر هر یک امیر را جداجدا / Book One - Section 31 - The Vizier Making Each Commander Separately His Successor

دفتر اول - بخش ۶۲ - هم در بیان مکر خرگوش / Book One - Section 62 - Also in Explaining the Hare's Deceit

دفتر اول - بخش ۶۴ - عذر گفتن خرگوش / Book One - Section 64 - The Hare Giving an Excuse

دفتر اول - بخش ۹۰ - شنیدن آن طوطی حرکت آن طوطیان و مردن آن طوطی در قفص و نوحهٔ خواجه بر وی / Book One - Section 90 - The parrot's hearing what those parrots did, that parrot's dying in the cage, and the master's lament over it

دفتر اول - بخش ۱۳۰ - در نمد دوختن زن عرب سبوی آب باران را و مهر نهادن بر وی از غایت اعتقاد عرب / Book One - Section 130 - The Arab Woman Sewing the Jug of Rainwater in Felt and Sealing It Out of the Utmost Belief of the Arab

دفتر اول - بخش ۱۵۵ - اول کسی کی در مقابلهٔ نص قیاس آورد ابلیس بود / Book One - Section 155 - The First One Who Brought Analogy in Opposition to the Explicit Text Was Iblis

دفتر اول - بخش ۳۳ - طلب کردن امت عیسی علیه‌السلام از امراکی ولی عهد از شما کدامست / Book One - Section 33 - The People of Jesus, Peace Be Upon Him, Asking the Amirs Which of You Is the Successor

دفتر اول - بخش ۶۵ - جواب گفتن شیر خرگوش را و روان شدن با او / Book One - Section 65 - The Lion Answering the Hare and Going with Him

دفتر اول - بخش ۹۳ - برون انداختن مرد تاجر طوطی را از قفس و پریدن طوطی مرده / Book One - Section 93 - The merchant throwing the parrot out of the cage and the dead parrot flying

دفتر اول - بخش ۱۳۱ - در بیان آنک چنانک گدا عاشق کرمست و عاشق کریم کرم کریم هم عاشق گداست اگر گدا را صبر بیش بود کریم بر در او آید و اگر کریم را صبر بیش بود گدا بر در او آید اما صبر گدا کمال گداست و صبر کریم نقصان اوست / Book One - Section 131 - In explanation that just as the beggar is a lover of generosity and a lover of the generous one, the generosity of the generous one is also a lover of the beggar; if the beggar's patience is greater, the generous one will come to his door, and if the generous one's patience is greater, the beggar will come to his door. However, the patience of the beggar is the perfection of the beggar, and the patience of the generous one is his deficiency

دفتر اول - بخش ۱۳۳ - پیش آمدن نقیبان و دربانان خلیفه از بهر اکرام اعرابی و پذیرفتن هدیهٔ او را / Book One - Section 133 - The Coming Forward of the Caliph's Chamberlains and Gatekeepers to Honor the Bedouin and Accept His Gift

دفتر اول - بخش ۳۴ - منازعت امرا در ولی عهدی / Book One - Section 34 - The Dispute of the Amirs over the Succession

دفتر اول - بخش ۶۹ - قصهٔ آدم علیه‌السلام و بستن قضا نظر او را از مراعات صریح نهی و ترک تاویل / Book One - Section 69 - The Story of Adam, Peace Be Upon Him, and How Fate Sealed His Vision from Heeding the Explicit Prohibition and Abandoning Interpretation (Ta'wil)

دفتر اول - بخش ۷۰ - پا واپس کشیدن خرگوش از شیر چون نزدیک چاه رسید / Book One - Section 70 - The Hare Drawing Back His Foot from the Lion When He Reached Near the Well

دفتر اول - بخش ۹۴ - وداع کردن طوطی خواجه را و پریدن / Book One - Section 94 - The Parrot Bidding Farewell to the Master and Flying Away

دفتر اول - بخش ۱۳۶ - سپردن عرب هدیه را یعنی سبو را به غلامان خلیفه / Book One - Section 136 - The Arab Entrusting the Gift, Namely the Jug, to the Caliph's Servants

دفتر اول - بخش ۷۱ - پرسیدن شیر از سبب پای واپس کشیدن خرگوش / Book One - Section 71 - The Lion Asking About the Reason for the Hare Drawing Back His Foot

دفتر اول - بخش ۸۰ - اضافت کردن آدم علیه‌السلام آن زلت را به خویشتن کی ربنا ظلمنا و اضافت کردن ابلیس گناه خود را به خدای تعالی کی بما اغویتنی / Book One - Section 80 - Adam, Peace Be Upon Him, Attributing That Fault to Himself, Saying, 'Our Lord, We Have Wronged Ourselves,' and Iblis Attributing His Own Sin to God Almighty, Saying, 'Because You Led Me Astray'

دفتر اول - بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بی‌نیازی از آن هدیه و از آن سبو / Book One - Section 138 - The Caliph Accepting the Gift and Bestowing a Reward with Perfect Independence from That Gift and That Jug

دفتر اول - بخش ۷۲ - نظر کردن شیر در چاه و دیدن عکس خود را و آن خرگوش را / Book One - Section 72 - The Lion Looking into the Well and Seeing His Own Reflection and That Hare

دفتر اول - بخش ۸۲ - سؤال کردن رسول روم از عمر رضی‌الله عنه از سبب ابتلای ارواح با این آب و گل جسم / Book One - Section 82 - The Roman Envoy Asking Umar, May God be Pleased with Him, About the Cause of the Affliction of Spirits with This Water and Clay of the Body

دفتر اول - بخش ۷۳ - مژده بردن خرگوش سوی نخچیران کی شیر در چاه فتاد / Book One - Section 73 - The Hare Bringing Glad Tidings to the Prey That the Lion Fell into the Well

دفتر اول - بخش ۷۶ - تفسیر رجعنا من الجهاد الاصغر الی‌الجهاد الاکبر / Book One - Section 76 - Interpretation of 'We have returned from the lesser jihad to the greater jihad'

دفتر اول - بخش ۷۴ - جمع شدن نخچیران گرد خرگوش و ثنا گفتن او را / Book One - Section 74 - The Gathering of the Prey Around the Hare and Praising Him

The Bedouin Wife's Critique of False Spiritual Pretension in the Masnavi

The Husband's Defense of Spiritual Poverty (Faqr) in the Masnavi

The Allegory of Intellect and Nafs in the Tale of the Bedouin and His Wife

The Arab's Discourse on Divine Sustenance and Animal Trust in the Masnavi

دفتر اول - بخش ۱۱۴ - صبر فرمودن اعرابی زن خود را و فضیلت صبر و فقر بیان کردن با زن / Book One - Section 114 - The Arab enjoining patience upon his wife and explaining the virtue of patience and poverty to her

دفتر اول - بخش ۱۱۵ - نصحیت کردن زن مر شوی را کی سخن افزون از قدم و از مقام خود مگو لم تقولون ما لا تفعلون کی این سخنها اگرچه راستست این مقام توکل ترا نیست و این سخن گفتن فوق مقام و معاملهٔ خود زیان دارد و کبر مقتا عند الله باشد / Book One - Section 115 - The Woman Advising Her Husband That He Should Not Speak Beyond His Step and Station, 'Why Do You Say What You Do Not Do?', That Although These Words Are True, This Station of Trust Is Not Yours, and Speaking Above One's Station and Practice Brings Harm and Constitutes Hateful Pride Before God

The Arab's Discourse on Divine Sustenance and Animal Trust in the Masnavi