1Cademy - دفتر اول - بخش ۴۹ - نگریستن عزراییل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان و تقریر ترجیح توکّل بر جهد و قلّت فایدهٔ جهد / Book One - Section 49 - Azrael Looking at a Man and That Man Fleeing to Solomons Palace, and the Discourse on the Preference of Trust Over Exertion and the Little Benefit of Exertion

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر اول / Masnavi: Book One

Poem

دفتر اول - بخش ۴۹ - نگریستن عزراییل بر مردی و گریختن آن مرد در سرای سلیمان و تقریر ترجیح توکّل بر جهد و قلّت فایدهٔ جهد / Book One - Section 49 - Azrael Looking at a Man and That Man Fleeing to Solomon's Palace, and the Discourse on the Preference of Trust Over Exertion and the Little Benefit of Exertion

Original content

زادمردی چاشتگاهی دررسید
در سراعدل سلیمان در دوید

رویش از غم زرد و هر دو لب کبود
پس سلیمان گفت ای خواجه چه بود ؟

گفت عزراییل در من این چنین
یک نظر انداخت پر از خشم و کین

گفت هین اکنون چه می خواهی بخواه !
گفت فرما باد را ای جان پناه

تا مرا زینجا به هندستان برد
بوک بنده کان طرف شد جان برد

نک ز درویشی گریزانند خلق
لقمهٔ حرص و امل ز آنند خلق

ترس درویشی مثال آن هراس
حرص و کوشش را تو هندستان شناس

باد را فرمود تا او را شتاب
برد سوی قعر هندستان بر آب

روز دیگر وقت دیوان و لقا
پس سلیمان گفت عزراییل را

کان مسلمان را به خشم از بهر آن
بنگریدی تا شد آواره ز خان

گفت من از خشم کی کردم نظر
از تعجب دیدمش در رهگذر

که مرا فرمود حق کامروز هان
جان او را تو به هندستان ستان

از عجب گفتم گر او را صد پر ست
او به هندستان شدن دور اندرست

تو همه کار جهان را همچنین
کن قیاس و چشم بگشا و ببین

از که بگریزیم ؟ از خود ؟ ای محال
از که برباییم ؟ از حق ؟ ای وبال

English translation

A free-born man arrived at forenoon, And ran into Solomon's hall of justice. His face was pale with grief and both lips blue; Then Solomon said, 'O sir, what is the matter?' He said, 'Azrael cast upon me such A look full of anger and vengeance.' Solomon said, 'Come now, ask what you wish!' He said, 'O refuge of souls, command the wind To carry me from here to Hindustan; Perchance your slave, going there, may save his life.' Behold, the people are fleeing from poverty; Therefore they are a prey to greed and vain hope. The fear of poverty is like that terror; And know that greed and striving are Hindustan. He commanded the wind to bear him with haste Over the water to the depths of Hindustan. The next day, at the time of court and audience, Solomon then said to Azrael: 'Did you look at that Muslim with anger So that he became a wanderer from his home?' Azrael said, 'When did I look at him in anger? I saw him on the road in astonishment. For God commanded me, saying, Hark, today Take his soul in Hindustan. Out of wonder I said, Even if he has a hundred wings, For him to go to Hindustan is a far journey.' Judge all the affairs of the world In this way, open your eyes and see! From whom shall we flee? From ourselves? O impossible! From whom shall we snatch away? From God? O calamity!

Updated 2026-06-25

Contributors are:

Who are from:

References