1Cademy - دفتر اول - بخش ۹۳ - برون انداختن مرد تاجر طوطی را از قفس و پریدن طوطی مرده / Book One - Section 93 - The merchant throwing the parrot out of the cage and the dead parrot flying

Learn Before

Poem

دفتر اول - بخش ۹۳ - برون انداختن مرد تاجر طوطی را از قفس و پریدن طوطی مرده / Book One - Section 93 - The merchant throwing the parrot out of the cage and the dead parrot flying

Original content

بعد از آنش از قفس بیرون فکند
طوطیک پرید تا شاخ بلند

طوطی مرده چنان پرواز کرد
کآفتاب شرق، ترکی تاز کرد

خواجه حیران گشت اندر کار مرغ
بی خبر، ناگه بدید اسرار مرغ

روی بالا کرد و گفت ای عندلیب
از بیان حال خود، مان ده نصیب

او چه کرد آنجا که تو آموختی ؟
ساختی مکری و ما را سوختی ؟

گفت طوطی کاو به فعلم پند داد
که رها کن لطف آواز و وداد

زان که آوازت ترا در بند کرد
خویشتن مرده، پی این پند کرد

یعنی ای مطرب شده با عام و خاص
مرده شو چون من که تا یابی خلاص

دانه باشی مرغکانت برچنند
غنچه باشی کودکانت برکنند

دانه پنهان کن به کلی دام شو
غنچه پنهان کن گیاه بام شو

هر که داد او حسن خود را در مزاد
صد قضای بد سوی او رو نهاد

چشم ها و خشم ها و رشک ها
بر سرش ریزد چو آب از مشک ها

دشمنان او را ز غیرت می درند
دوستان هم روزگارش می برند

آنک غافل بود از کشت و بهار
او چه داند قیمت این روزگار ؟

در پناه لطف حق باید گریخت
کاو هزاران لطف بر ارواح ریخت

تا پناهی یابی آن گه چون پناه !
آب و آتش، مر ترا گردد سپاه

نوح و موسی را نه دریا یار شد ؟
نه بر اعداشان به کین قهار شد ؟

آتش ابراهیم را نی قلعه بود ؟
تا برآورد از دل نمرود، دود ؟

کوه، یحیی را نه سوی خویش خواند ؟
قاصدانش را به زخم سنگ راند ؟

گفت "ای یحیی! بیا در من گریز
تا پناهت باشم از شمشیر تیز"

English translation

After that he flung it out of the cage, The little parrot flew up to a high branch.

The dead parrot flew in such a way As the sun of the East makes its swift Turkish raid.

The master was astonished at the bird's affair; Unawares, he suddenly beheld the bird's secrets.

He raised his face and said: "O nightingale, Give us a share of the account of your state.

What did that one do there, that you learned it? You devised a trick and burned us!"

The parrot said: "It counseled me by its deed— 'Abandon the sweetness of voice and affection,

For your voice has put you in bondage'— It made itself dead in pursuit of this counsel.

That is: O you who have become a musician for high and low, Die like me, so that you may find release.

If you are a seed, birds will peck you up; If you are a bud, children will pluck you.

Hide the seed; become entirely a snare. Hide the bud; become a rooftop weed.

Whoever offers his beauty up for auction, A hundred evil fates will turn their face toward him.

Evil eyes and rages and envies Pour down upon him like water from waterskins.

Enemies tear him apart out of jealousy, And friends too consume his days.

One who is heedless of sowing and spring— What does he know of the worth of this time?

One must flee to the shelter of God's grace, He who has poured thousands of graces upon souls,

So that you may find shelter; then, once sheltered, Water and fire become your army.

Was the sea not the ally of Noah and Moses? Was it not a wrathful avenger upon their enemies?

Was not fire a fortress for Abraham, So that it drew smoke from the heart of Nimrod?

Did the mountain not call Yaḥyā to itself, And drive away those sent against him with blows of stone?

It said: 'O Yaḥyā, come, flee into me, So that I may shelter you from the sharp sword.'"

Updated 2026-06-28

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related

Learn After