logo
How it worksCoursesResearch CommunitiesBenefitsAbout Us
Schedule Demo
Learn Before
Poem

دفتر اول - بخش ۴۷ - ترجیح نهادن شیر جهد را بر توکّل / Book One - Section 47 - The Lion's Preference for Exertion over Trust

Original content

گفت شیر آری ولی رب العباد
نردبانی پیش پای ما نهاد

پایه پایه رفت باید سوی بام
هست جبری بودن اینجا طمع خام

پای داری چون کنی خود را تو لنگ ؟
دست داری چون کنی پنهان تو چنگ ؟

خواجه چون بیلی به دست بنده داد
بی زبان معلوم شد او را مراد

دست همچون بیل اشارت های اوست
آخر اندیشی عبارت های اوست

چون اشارت هاش را بر جان نهی
در وفا ی آن اشارت جان دهی

پس اشارت های اسرار ت دهد
بار بر دارد ز تو کارت دهد

حاملی محمول گرداند تو را
قابلی مقبول گرداند تو را

قابل امر ویی قایل شوی
وصل جویی بعد از آن واصل شوی

سعی شکر نعمتش قدرت بود
جبر تو انکار آن نعمت بود

شکر قدرت قدرتت افزون کند
جبر نعمت از کفت بیرون کند

جبر تو خفتن بود در ره مخسپ
تا نبینی آن در و درگه مخسپ

هان مخسپ ای کاهل بی اعتبار
جز به زیر آن درخت میوه دار

تا که شاخ افشان کند هر لحظه باد
بر سر خفته بریزد نقل و زاد

جبر و خفتن در میان ره زنان
مرغ بی هنگام کی یابد امان ؟

ور اشارت هاش را بینی زنی
مرد پنداری و چون بینی زنی

این قدر عقلی که داری گم شود
سر که عقل از وی بپرد دم شود

زانک بی شکری بود شوم و شنار
می برد بی شکر را در قعر نار

گر توکل می کنی در کار کن
کشت کن پس تکیه بر جبار کن

English translation

The lion said, "Yes, but the Lord of His servants Has set a ladder before our feet. Step by step, one must ascend to the roof; To be a determinist here is a raw delusion. You have feet, why do you make yourself lame? You have hands, why do you hide your grip? When the master placed a spade in the servant's hand, His intention became known without a word. The hand, like the spade, is His sign; Thinking of the end is His expression. When you take His signs to heart, In fulfilling those signs, you will give your life. Then He will give you the signs of the mysteries; He will lift the burden from you and give you spiritual work. You are a bearer, He will make you carried; You are a receiver, He will make you accepted. You are a receiver of His command, you will become a speaker; You seek union, after that you will attain union. Exertion is the gratitude for His blessing of power; Your determinism is the denial of that blessing. Gratitude for power will increase your power; Determinism will take the blessing out of your hand. Your determinism is sleeping on the road; do not sleep! Until you see that door and threshold, do not sleep! Beware, do not sleep, O unreliable sluggard, Except beneath that fruit-bearing tree, So that the wind may shake the branches every moment, And pour dessert and provisions upon the sleeper's head. Determinism and sleeping amidst highwaymen! When will the untimely bird find safety? And if you mock His signs, You think you are a man, but when you look, you are a woman. This amount of intellect you have will be lost; A head from which intellect flies becomes a tail. Because ingratitude is ominous and disgraceful; It drags the ingrate to the bottom of the fire. If you trust in God, do so in your work; Sow the seed, then rely upon the Almighty."

0

1

Updated 2026-06-25

Contributors are:

G
Gemini AI
🏆 4

Who are from:

G
Google
🏆 4

References

Tags

Humanities

Literature

Islam

Religion

Science

Philosophy

Social Science

Persian Literature Prerequisite Course

Related
Learn After