1Cademy - دفتر اول - بخش ۲۵ - مکر دیگر انگیختن وزیر در اضلال قوم / Book One - Section 25 - The Vizier Devising Another Trick to Mislead the People

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر اول / Masnavi: Book One
دفتر اول - بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر / Book One - Section 24 - The Explanation of the Vizier's Loss in This Deception

Poem

دفتر اول - بخش ۲۵ - مکر دیگر انگیختن وزیر در اضلال قوم / Book One - Section 25 - The Vizier Devising Another Trick to Mislead the People

Original content

مکر دیگر آن وزیر از خود ببست
وعظ را بگذاشت و در خلوت نشست

در مریدان در فکند از شوق سوز
بود در خلوت چهل پنجاه روز

خلق دیوانه شدند از شوق او
از فراق حال و قال و ذوق او

لابه و زاری همی کردند و او
از ریاضت گشته در خلوت دوتو

گفته ایشان نیست ما را بی تو نور
بی عصاکش چون بود احوال کور

از سر اکرام و از بهر خدا
بیش ازین ما را مدار از خود جدا

ما چو طفلانیم و ما را دایه تو
بر سر ما گستران آن سایه تو

گفت جانم از محبان دور نیست
لیک بیرون آمدن دستور نیست

آن امیران در شفاعت آمدند
وان مریدان در شناعت آمدند

کین چه بدبختیست ما را ای کریم
از دل و دین مانده ما بی تو یتیم

تو بهانه می‌کنی و ما ز درد
می‌زنیم از سوز دل دمهای سرد

ما به گفتار خوشت خو کرده‌ایم
ما ز شیر حکمت تو خورده‌ایم

الله الله این جفا با ما مکن
خیر کن امروز را فردا مکن

می‌دهد دل مر ترا کین بی‌دلان
بی تو گردند آخر از بی‌حاصلان

جمله در خشکی چو ماهی می‌طپند
آب را بگشا ز جو بر دار بند

ای که چون تو در زمانه نیست کس
الله الله خلق را فریاد رس

English translation

The vizier devised another trick of his own, Left off preaching, and sat in seclusion. He cast a burning longing among the disciples; He remained in seclusion forty or fifty days. The people went mad from longing for him, From separation from his state, speech, and spiritual savor. They kept pleading and lamenting, while he, Bent double from ascetic discipline, stayed in retreat. They said: Without you we have no light; How fares a blind man without one to lead him by the staff? Out of kindness, and for God's sake, Do not keep us separated from you any longer. We are like children, and you are our nurse; Spread that shade of yours over our heads. He said: My soul is not far from those who love me, But I am not permitted to come out. The nobles came to intercede, And the disciples came with harsh complaint: What ill fortune is this for us, O generous one! Without you we are left orphaned in heart and faith. You make excuses, while we, from pain, Breathe cold sighs from the burning of our hearts. We have grown used to your sweet speech; We have drunk the milk of your wisdom. For God's sake, for God's sake, do not do us this wrong; Do good today; do not put it off till tomorrow. Can your heart bear that these bereft ones, Without you, should finally become barren and fruitless? All are writhing on dry land like fish; Open the water from the channel; remove the dam. O you whose like does not exist in the age, For God's sake, for God's sake, come to the people's aid.

Updated 2026-05-16

Contributors are: