دفتر سوم - بخش ۸۸ - بازگشتن به قصهٔ دقوقی / Book Three - Section 88 - Returning to the Story of Daquqi
Original content
آن دقوقی رحمة الله علیه
گفت سافرت مدی فی خافقیه
سال و مه رفتم سفر از عشق ماه
بی خبر از راه حیران در اله
پا برهنه می روی بر خار و سنگ
گفت من حیرانم و بی خویش و دنگ
تو مبین این پایها را بر زمین
زانک بر دل می رود عاشق یقین
از ره و منزل ز کوتاه و دراز
دل چه داند کوست مست دل نواز
آن دراز و کوته اوصاف تنست
رفتن ارواح دیگر رفتنست
تو سفر کردی ز نطفه تا به عقل
نه به گامی بود، نه منزل نه نقل
سیر جان بی چون بود در دور و دیر
جسم ما از جان بیاموزید سیر
سیر جسمانه رها کرد او کنون
می رود بی چون نهان در شکل چون
گفت روزی می شدم مشتاق وار
تا ببینم در بشر انوار یار
تا ببینم قلزمی در قطره ای
آفتابی درج اندر ذره ای
چون رسیدم سوی یک ساحل به گام
بود بیگه گشته روز و وقت شام
English translation
That Daquqi, may God have mercy upon him, said: I traveled far in the horizons of the world. For months and years I journeyed out of love for the moon, unaware of the road, bewildered in God. 'You walk barefoot over thorns and stones' — he said: I am bewildered and beside myself, dazed. Do not look at these feet upon the ground, for the lover truly travels upon the heart. Of road and stage, of short and long, what does the heart know? It is drunk with the heart's delight. The long and short are attributes of the body; the journey of souls is a different journeying. You have traveled from a drop of seed to reason — not by steps, nor by stages, nor by moving. The soul's journey is without quality, through far and near; let our body learn journeying from the soul. Now it has abandoned bodily journeying and travels qualitylessly, hidden within the form of quality. He said: One day I was going with longing to see in human beings the lights of the Friend, to see an ocean within a drop, a sun enclosed within a mote. When I arrived at a shore by foot, the day had grown late and the time was evening.
0
1
Tags
Humanities
Literature
Islam
Religion
Science
Philosophy
Social Science
Persian Literature Prerequisite Course
Related
دفتر سوم - بخش ۱ - سر آغاز / Book Three - Section 1 - Prologue
دفتر سوم - بخش ۲ - قصهٔ خورندگان پیلبچه از حرص و ترک نصیحت ناصح / Book Three - Section 2 - The Tale of the Elephant-Calf Eaters from Greed and Abandoning the Advisor's Advice
دفتر سوم - بخش ۵ - بیان آنک خطای محبان بهترست از صواب بیگانگان بر محبوب / Book Three - Section 5 - In Explanation That the Error of Lovers Is Better Than the Correctness of Strangers to the Beloved
دفتر سوم - بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق است / Book Three - Section 7 - In Explanation That the Needy One's Saying 'Allah' Is the Very 'Labbayk' of God
دفتر سوم - بخش ۹ - قصهٔ اهل سبا و طاغی کردن نعمت ایشان را و در رسیدن شومی طغیان و کفران در ایشان و بیان فضیلت شکر و وفا / Book Three - Section 9 - The Story of the People of Saba and How the Bounty Made Them Rebellious, and the Arrival of the Ill Omen of Rebellion and Ingratitude Upon Them, and the Explanation of the Virtue of Gratitude and Fidelity
دفتر سوم - بخش ۱۴ - قصهٔ اهل ضروان و حیلت کردن ایشان تا بی زحمت درویشان باغها را قطاف کنند / Book Three - Section 14 - The Story of the People of Darwan and Their Scheming to Harvest the Orchards Without the Trouble of the Dervishes
دفتر سوم - بخش ۲۶ - قصهٔ خواب دیدن فرعون آمدن موسی را علیه السلام و تدارک اندیشیدن / Book Three - Section 26 - The Story of Pharaoh Dreaming of the Coming of Moses, Peace Be Upon Him, and Devising a Stratagem
دفتر سوم - بخش ۲۷ - به میدان خواندن بنی اسرائیل برای حیلهٔ ولادت موسی علیه السلام / Book Three - Section 27 - Summoning the Israelites to the Field for the Stratagem Concerning the Birth of Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد / Book Three - Section 37 - The Tale of the Snake-Catcher Who Thought the Frozen Dragon Was Dead, Wrapped It in His Ropes, and Brought It to Baghdad
دفتر سوم - بخش ۳۸ - تهدید کردن فرعون موسی را علیه السلام / Book Three - Section 38 - Pharaoh Threatening Moses, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۴۹ - اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیل / Book Three - Section 49 - Disagreeing on the Nature and Shape of the Elephant
دفتر سوم - بخش ۵۰ - توفیق میان این دو حدیث کی الرضا بالکفر کفر و حدیث دیگر من لم یرض بقضایی فلیطلب ربا سوای / Book Three - Section 50 - Reconciliation Between These Two Hadiths That 'Consent to Unbelief is Unbelief' and the Other Hadith 'Whoever is Not Content With My Decree Let Him Seek a Lord Other Than Me'
دفتر سوم - بخش ۵۱ - مثل در بیان آنک حیرت مانع بحث و فکرتست / Book Three - Section 51 - A Parable in Explanation That Bewilderment Prevents Discussion and Reflection
دفتر سوم - بخش ۵۲ - حکایت / Book Three - Section 52 - Tale
دفتر سوم - بخش ۵۴ - حکایت آن شخص کی در عهد داود شب و روز دعا میکرد کی مرا روزی حلال ده بی رنج / Book Three - Section 54 - The Tale of the Man Who in the Time of David Prayed Night and Day, Saying 'Give Me Lawful Provision Without Toil'
دفتر سوم - بخش ۵۶ - عذر گفتن نظم کننده و مدد خواستن / Book Three - Section 56 - The Apology of the Composer of the Verses and Asking for Help
دفتر سوم - بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علم / Book Three - Section 57 - In Explanation That Knowledge Has Two Wings and Conjecture Has One Wing; Surmise Is Deficient and Its Flight Is Curtailed; The Example of Conjecture and Certainty in Knowledge
دفتر سوم - بخش ۵۹ - عقول خلق متفاوتست در اصل فطرت و نزد معتزله متساویست تفاوت عقول از تحصیل علم است / Book Three - Section 59 - The Intellects of People Differ in Their Innate Nature, While According to the Mu'tazila They Are Equal and the Difference in Intellects Comes From the Acquisition of Knowledge
دفتر سوم - بخش ۶۷ - در بیان آنک تن روح را چون لباسی است و این دست آستین دست روحست واین پای موزهٔ پای روحست / Book Three - Section 67 - In Explanation That the Body is to the Soul Like a Garment, and This Hand is the Sleeve of the Hand of the Soul, and This Foot is the Boot of the Foot of the Soul
دفتر سوم - بخش ۶۹ - دیدن زرگر عاقبت کار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعیر ترازو / Book Three - Section 69 - The Goldsmith Seeing the End of the Matter and Speaking in Accordance with the End to the Borrower of the Scales
دفتر سوم - بخش ۷۱ - تشبیه بند و دام قضا به صورت پنهان به اثر پیدا / Book Three - Section 71 - Likening the Bond and Snare of Destiny, Hidden in Form, to its Visible Effect
دفتر سوم - بخش ۷۴ - کرامات شیخ اقطع و زنبیل بافتن او بدو دست / Book Three - Section 74 - The Miracles of the Maimed Sheikh and His Weaving of Baskets with Both Hands
دفتر سوم - بخش ۷۶ - حکایت استر پیش شتر کی من بسیار در رو میافتم و تو نمیافتی الا به نادر / Book Three - Section 76 - The Tale of the Mule Before the Camel, Saying 'I Fall on My Face Much, and You Do Not Fall Except Rarely'
دفتر سوم - بخش ۷۷ - اجتماع اجزای خر عزیر علیه السلام بعد از پوسیدن باذن الله و درهم مرکب شدن پیش چشم عزیر علیه السلام / Book Three - Section 77 - The Assembling of the Parts of the Donkey of Ezra, Peace Be Upon Him, After Decaying by the Leave of God, and Their Being Compounded Together Before the Eyes of Ezra, Peace Be Upon Him
دفتر سوم - بخش ۷۸ - جزع ناکردن شیخی بر مرگ فرزندان خود / Book Three - Section 78 - A Sheikh Not Mourning the Death of His Own Children
دفتر سوم - بخش ۸۱ - صبرکردن لقمان چون دید کی داود حلقهها میساخت از سوال کردن با این نیت کی صبر از سوال موجب فرج باشد / Book Three - Section 81 - Luqman's Patience When He Saw That David Was Making Rings, Refraining From Asking Questions With the Intention That Patience From Asking Brings Relief
دفتر سوم - بخش ۸۳ - صفت بعضی اولیا کی راضیاند باحکام و لابه نکنند کی این حکم را بگردان / Book Three - Section 83 - The Attribute of Some Saints Who Are Content With the Decrees and Do Not Supplicate That He Avert This Decree
دفتر سوم - بخش ۸۹ - نمودن مثال هفت شمع سوی ساحل / Book Three - Section 89 - Showing the Example of Seven Candles Towards the Shore
دفتر سوم - بخش ۱۰۱ - تصورات مرد حازم / Book Three - Section 101 - The Imaginations of the Prudent Man
دفتر سوم - بخش ۱۱۷ - گریختن عیسی علیه السلام فراز کوه از احمقان / Book Three - Section 117 - Jesus, Peace Be Upon Him, Fleeing to the Top of a Mountain from Fools
دفتر سوم - بخش ۱۱۹ - شرح آن کور دوربین و آن کر تیزشنو و آن برهنه دراز دامن / Book Three - Section 119 - Explanation of That Far-Sighted Blind Man, That Sharp-Eared Deaf Man, and That Naked Man with Long Skirts
دفتر سوم - بخش ۱۲۴ - حکایت خرگوشان کی خرگوشی راپیش پیل فرستادند کی بگو کی من رسول ماه آسمانم پیش تو کی ازین چشمه آب حذر کن چنانک در کتاب کلیله تمام گفته است / Book Three - Section 124 - The Tale of the Hares Who Sent a Hare to the Elephant Saying, 'Tell Him I Am the Messenger of the Moon in the Sky to You, Beware of This Water Spring,' As is Fully Told in the Book of Kalila
دفتر سوم - بخش ۱۲۷ - مثلها زدن قوم نوح باستهزا در زمان کشتی ساختن / Book Three - Section 127 - Noah's People Making Parables in Mockery at the Time of Building the Ship
دفتر سوم - بخش ۱۲۸ - حکایت آن دزد کی پرسیدند چه میکنی نیمشب در بن این دیوار گفت دهل میزنم / Book Three — Section 128 — The Story of the Thief Who Was Asked: 'What Are You Doing at Midnight at the Foot of This Wall?' He Said: 'I Am Beating a Drum.'
دفتر سوم - بخش ۱۳۰ - معنی حزم و مثال مرد حازم / Book Three - Section 130 - The Meaning of Prudence and the Example of the Prudent Man
دفتر سوم - بخش ۱۳۲ - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان را / Book Three — Section 132 — The Story of the Dogs Vowing Every Winter That When Summer Comes We Will Build a House for the Sake of Winter
دفتر سوم - بخش ۱۴۱ - قصه عشق صوفی بر سفرهٔ تهی / Book Three - Section 141 - The Tale of the Sufi's Love at the Empty Tablecloth
دفتر سوم - بخش ۱۴۳ - حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حق / Book Three — Section 143 — The Story of the Amir and His Slave Who Was Devoted to Prayer and Who Had Great Intimacy in Prayer and Supplication with the Haqq
دفتر سوم - بخش ۱۴۶ - بیان آنک رسول علیه السلام فرمود ان لله تعالی اولیاء اخفیاء / Book Three - Section 146 - In Explanation That the Messenger, Peace Be Upon Him, Said, 'Verily God, the Most High, Has Hidden Saints'
دفتر سوم - بخش ۱۴۷ - حکایت مندیل در تنور پر آتش انداختن انس رضی الله عنه و ناسوختن / Book Three - Section 147 - The Tale of Anas, May God be Pleased with Him, Throwing the Tablecloth into the Oven Full of Fire and It Not Burning
دفتر سوم - بخش ۱۴۸ - قصهٔ فریاد رسیدن رسول علیه السلام کاروان عرب را کی از تشنگی و بیآبی در مانده بودند و دل بر مرگ نهاده شتران و خلق زبان برون انداخته / Book Three - Section 148 - The Tale of the Messenger, Peace Be Upon Him, Coming to the Rescue of the Arab Caravan Who Were Stranded by Thirst and Lack of Water, Having Resigned Themselves to Death, with Camels and People's Tongues Hanging Out
دفتر سوم - بخش ۱۵۲ - آمدن آن زن کافر با طفل شیرخواره به نزدیک مصطفی علیه السلام و ناطق شدن عیسیوار به معجزات رسول صلی الله علیه و سلم / Book Three - Section 152 - The Coming of That Unbelieving Woman with the Suckling Infant to Mustafa, Peace Be Upon Him, and Its Speaking Like Jesus to the Miracles of the Messenger, May God Bless Him and Grant Him Peace
دفتر سوم - بخش ۱۵۳ - ربودن عقاب موزهٔ مصطفی علیه السلام و بردن بر هوا و نگون کردن و از موزه مار سیاه فرو افتادن / Book Three - Section 153 - The Eagle Snatching the Shoe of Mustafa, Peace Be Upon Him, Carrying It into the Air, Turning It Upside Down, and a Black Snake Falling from the Shoe
دفتر سوم - بخش ۱۵۵ - استدعاء آن مرد از موسی زبان بهایم با طیور / Book Three - Section 155 - That Man's Request to Moses for the Language of Beasts and Birds
دفتر سوم - بخش ۱۵۶ - وحی آمدن از حق تعالی به موسی کی بیاموزش چیزی کی استدعا کند یا بعضی از آن / Book Three - Section 156 - Revelation Coming from God Almighty to Moses to Teach Him What He Requests or a Part of It
دفتر سوم - بخش ۱۶۴ - حکایت آن زنی کی فرزندش نمیزیست بنالید جواب آمد کی آن عوض ریاضت تست و به جای جهاد مجاهدانست ترا / Book Three - Section 164 - The Tale of That Woman Whose Children Did Not Survive and She Lamented; the Answer Came That It Is the Substitute for Your Ascetic Discipline and Takes the Place of the Holy Warriors' Jihad for You
دفتر سوم - بخش ۱۶۵ - در آمدن حمزه رضی الله عنه در جنگ بی زره / Book Three — Section 165 — On Hamza (may God be pleased with him) entering battle without armor
دفتر سوم - بخش ۱۶۶ - جواب حمزه مر خلق را / Book Three - Section 166 - Hamza's Answer to the People
دفتر سوم - بخش ۱۶۷ - حیله دفع مغبون شدن در بیع و شرا / Book Three - Section 167 - The Trick for Warding Off Being Defrauded in Buying and Selling
دفتر سوم - بخش ۱۶۸ - وفات یافتن بلال رضی الله عنه با شادی / Book Three - Section 168 - The Death of Bilāl, May God Be Pleased with Him (Raḍiya Allāhu ʿanhu), in Joy