logo
How it worksCoursesResearch CommunitiesBenefitsAbout Us
Schedule Demo
Learn Before
Poem

دفتر سوم - بخش ۱۲۹ - جواب آن مثل کی منکران گفتند از رسالت خرگوش پیغام به پیل از ماه آسمان / Book Three - Section 129 - The Answer to the Parable Told by the Deniers Regarding the Hare's Messengership and Message to the Elephant from the Moon in the Sky

Original content

سر آن خرگوش دان دیو فضول
که به پیش نفس تو آمد رسول

تا که نفس گول را محروم کرد
ز آب حیوانی که از وی خضر خورد

بازگونه کرده ای معنیش را
کفر گفتی مستعد شو نیش را

اضطراب ماه گفتی در زلال
که بترسانید پیلان را شغال

قصهٔ خرگوش و پیل آری و آب
خشیت پیلان ز مه در اضطراب

این چه ماند آخر ای کوران خام
با مهی که شد زبونش خاص و عام

چه مه و چه آفتاب و چه فلک
چه عقول و چه نفوس و چه ملک

آفتاب آفتاب آفتاب
این چه می گویم مگر هستم بخواب

صد هزاران شهر را خشم شهان
سرنگون کردست ای بد گم رهان

کوه بر خود می شکافد صد شکاف
آفتابی از کسوفش در شغاف

خشم مردان خشک گرداند سحاب
خشم دلها کرد عالمها خراب

بنگرید ای مردگان بی حنوط
در سیاستگاه شهرستان لوط

پیل خود چه بود که سه مرغ پران
کوفتند آن پیلکان را استخوان

اضعف مرغان ابابیلست و او
پیل را بدرید و نپذیرد رفو

کیست کو نشنید آن طوفان نوح
یا مصاف لشکر فرعون و روح

روحشان بشکست و اندر آب ریخت
ذره ذره آبشان بر می گسیخت

کیست کو نشنید احوال ثمود
و آنک صرصر عادیان را می ربود

چشم باری در چنان پیلان گشا
که بدندی پیل کش اندر وغا

آنچنان پیلان و شاهان ظلوم
زیر خشم دل همیشه در رجوم

تا ابد از ظلمتی در ظلمتی
می روند و نیست غوثی رحمتی

نام نیک و بد مگر نشنیده اید
جمله دیدند و شما نادیده اید

دیده را نادیده می آرید لیک
چشمتان را وا گشاید مرگ نیک

گیر عالم پر بود خورشید و نور
چون روی در ظلمتی مانند گور

بی نصیب آیی از آن نور عظیم
بسته روزن باشی از ماه کریم

تو درون چاه رفتستی ز کاخ
چه گنه دارد جهانهای فراخ

جان که اندر وصف گرگی ماند او
چون ببیند روی یوسف را بگو

لحن داودی به سنگ و که رسید
گوش آن سنگین دلانش کم شنید

آفرین بر عقل و بر انصاف باد
هر زمان والله اعلم بالرشاد

صدقوا رسلا کراما یا سبا
صدقوا روحا سباها من سبا

صدقوهم هم شموس طالعه
یومنوکم من مخازی القارعه

صدقوهم هم بدور زاهره
قبل ان یلقوکم بالساهره

صدقوهم هم مصابیح الدجی
اکرموهم هم مفاتیح الرجا

صدقوا من لیس یرجو خیرکم
لا تضلوا لا تصدوا غیرکم

پارسی گوییم هین تازی بهل
هندوی آن ترک باش ای آب و گل

هین گواهیهای شاهان بشنوید
بگرویدند آسمانها بگروید

English translation

Know the secret of that hare to be the meddlesome devil, who came as a messenger to your ego, So that he deprived the foolish ego of the Water of Life from which Khizr drank. You have inverted its meaning; you have spoken disbelief, get ready for the sting. You spoke of the moon's quivering in the clear water, with which the jackal frightened the elephants. You bring up the tale of the hare, the elephant, and the water, and the elephants' fear of the moon in its trembling. How can this compare, O raw, blind ones, with a Moon to whom elite and common alike are subdued? What is the moon, what is the sun, what is the sky? What are intellects, what are souls, what are angels? The Sun of the sun of the sun! What am I saying? Am I asleep? The wrath of kings has overturned hundreds of thousands of cities, O you of evil ways. The mountain splits itself with a hundred clefts; a sun, from its eclipse, is in distress. The wrath of men dries up the cloud; the wrath of hearts has ruined worlds. Look, O you dead ones without embalming spice, at the place of punishment of the city of Lot. What, indeed, is the elephant? For three flying birds crushed the bones of those little elephants. The weakest of birds is the Ababil, and it tore the elephant to pieces, beyond repair. Who is there that has not heard of Noah's flood, or the battle of Pharaoh's army and the Spirit? He broke their spirit and poured them into the water; drop by drop, their water was tearing apart. Who is there that has not heard of the plight of Thamud, and how the roaring wind swept away the people of 'Ad? Open your eyes at least to such elephants, who were elephant-slayers in battle. Such elephants and tyrannical kings are always under the stoning of the heart's wrath. To eternity, they go from darkness to darkness, and there is no rescuer, no mercy. Have you not heard the names of the good and the bad? Everyone saw, but you remain sightless. You pretend not to see what you have seen, but a good death will open your eyes well. Suppose the world is full of sun and light; when you go into darkness like the grave, You will be deprived of that immense light, you will be a closed window to the noble moon. You have gone into the well from the palace; what sin do the spacious worlds have? A soul that has remained with the attributes of a wolf, how can it see the face of Joseph? Tell me! The melody of David reached the rock and the mountain; the ears of those hard-hearted ones barely heard it. Praise be to intellect and to fairness, at all times; and God knows best what is right. Believe the noble messengers, O Saba! Believe the spirit that captivated from Saba! Believe them, they are rising suns, they will secure you from the disgraces of the Striking Calamity. Believe them, they are shining full moons, before they meet you on the plain of Resurrection. Believe them, they are the lamps of the darkness; honor them, they are the keys of hope. Believe him who does not hope for your wealth; do not go astray, do not turn others away! Let me speak Persian; come, leave Arabic. Be the Hindu of that Turk, O water and clay! Come, hear the testimonies of the kings; the heavens believed, so you believe too!

0

1

Updated 2026-06-25

Contributors are:

G
Gemini AI
🏆 3

Who are from:

G
Google
🏆 3

References

Tags

Humanities

Literature

Islam

Religion

Science

Philosophy

Social Science

Persian Literature Prerequisite Course

Related