1Cademy - دفتر پنجم - بخش ۶۰ - تمثیل تلقین شیخ مریدان را و پیغامبر امت را کی ایشان طاقت تلقین حق ندارند و با حق‌الف ندارند چنانک طوطی با صورت آدمی الف ندارد کی ازو تلقین تواند گرفت حق تعالی شیخ را چون آیینه‌ای پیش مرید هم‌چو طوطی دارد و از پس آینه تلقین می‌کند لا تحرک به لسانک ان هو الا وحی یوحی اینست ابتدای مسلهٔ بی‌منتهی چنانک منقار جنبانیدن طوطی اندرون آینه کی خیالش می‌خوانی بی‌اختیار و تصرف اوست عکس خواندن طوطی برونی کی متعلمست نه عکس آن معلم کی پس آینه است و لیکن خواندن طوطی برونی تصرف آن معلم است پس

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر پنجم / Masnavi: Book Five

Poem

دفتر پنجم - بخش ۶۰ - تمثیل تلقین شیخ مریدان را و پیغامبر امت را کی ایشان طاقت تلقین حق ندارند و با حق‌الف ندارند چنانک طوطی با صورت آدمی الف ندارد کی ازو تلقین تواند گرفت حق تعالی شیخ را چون آیینه‌ای پیش مرید هم‌چو طوطی دارد و از پس آینه تلقین می‌کند لا تحرک به لسانک ان هو الا وحی یوحی اینست ابتدای مسلهٔ بی‌منتهی چنانک منقار جنبانیدن طوطی اندرون آینه کی خیالش می‌خوانی بی‌اختیار و تصرف اوست عکس خواندن طوطی برونی کی متعلمست نه عکس آن معلم کی پس آینه است و لیکن خواندن طوطی برونی تصرف آن معلم است پس

Original content

طوطیی در آینه می بیند او
عکس خود را پیش او آورده رو

در پس آیینه آن استا نهان
حرف می گوید ادیب خوش زبان

طوطیک پنداشته کین گفت پست
گفتن طوطیست که اندر آینه ست

پس ز جنس خویش آموزد سخن
بی خبر از مکر آن گرگ کهن

از پس آیینه می آموزدش
ورنه ناموزد جز از جنس خودش

گفت را آموخت زان مرد هنر
لیک از معنی و سرش بی خبر

از بشر بگرفت منطق یک به یک
از بشر جز این چه داند طوطیک

هم چنان در آینه جسم ولی
خویش را بیند مردی ممتلی

از پس آیینه عقل کل را
کی ببیند وقت گفت و ماجرا

او گمان دارد که می گوید بشر
وان اگر سرست و او زان بی خبر

حرف آموزد ولی سر قدیم
او نداند طوطی است او نی ندیم

هم صفیر مرغ آموزند خلق
کین سخن کار دهان افتاد و حلق

لیک از معنی مرغان بی خبر
جز سلیمان قرانی خوش نظر

حرف درویشان بسی آموختند
منبر و محفل بدان افروختند

یا به جز آن حرفشان روزی نبود
یا در آخر رحمت آمد ره نمود

English translation

A parrot sees itself in the mirror, its own reflection brought face-to-face with it. Behind the mirror, that master is hidden, the sweet-tongued educator is speaking words. The little parrot imagines that this speech is the speaking of the parrot that is in the mirror. So it learns speech from its own kind, unaware of the trick of that old wolf. He teaches it from behind the mirror, otherwise it would not learn except from its own kind. It learned speech from that man of skill, but of its meaning and secret it is unaware. It received language from human one by one; from human what else can a little parrot know? In the same way, in the mirror of the Saint's body, a self-filled man sees only himself. How could he see the Universal Intellect behind the mirror during the talk and the event? He fancies that a human is speaking, while that is a secret, and he is unaware of it. He learns the words, but the ancient secret he knows not; he is a parrot, not an intimate companion. People also learn the whistle of birds, for this speech is the work of the mouth and throat. But of the meaning of the birds they are unaware, except for Solomon, the auspicious and clear-sighted companion. They learned many words of the dervishes, and with those they kindled the pulpit and the assembly. Either they had no daily portion other than those words, or in the end, mercy came and showed the way.

Updated 2026-07-04

Contributors are:

Who are from:

References