Learn Before
مثنوی معنوی: دفتر چهارم / Masnavi: Book Four
دفتر چهارم - بخش ۲۰ - در بیان آنک حکما گویند آدمی عالم صغریست و حکمای اللهی گویند آدمی عالم کبریست زیرا آن علم حکما بر صورت آدمی مقصور بود و علم این حکما در حقیقت حقیقت آدمی موصول بود / Book Four - Section 20 - In Explanation That Philosophers Say Man is the Minor World, and Divine Philosophers Say Man is the Major World, Because the Knowledge of Those Philosophers Was Restricted to the Form of Man, and the Knowledge of These Philosophers Was Connected to the True Reality of Man
دفتر اول - بخش ۱۴۰ - وصیت کردن رسول صلی الله علیه و سلم مر علی را کرم الله وجهه کی چون هر کسی به نوع طاعتی تقرب جوید به حق، تو تقرب جوی به صحبت عاقل و بندهٔ خاص تا ازیشان همه پیشقدمتر باشی / Book One - Section 140 - The Testament of the Prophet, Peace and Blessings Be Upon Him, to Ali, May God Honor His Face, That Since Everyone Seeks to Draw Near to God Through Some Kind of Obedience, You Should Seek to Draw Near Through the Companionship of the Wise and the Special Servant, So That You May B
دفتر چهارم - بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرق / Book Four - Section 21 - Commentary on this Hadith that the likeness of my Ummah is like the Ark of Noah: whoever holds fast to it is saved, and whoever stays behind from it is drowned
Original content
بهر این فرمود پیغامبر که من
هم چو کشتی ام به طوفان زمن
ما و اصحابم چو آن کشتی نوح
هر که دست اندر زند یابد فتوح
چونک با شیخی تو دور از زشتیی
روز و شب سیاری و در کشتیی
در پناه جان جان بخشی توی
کشتی اندر خفته ای ره می روی
مسکل از پیغامبر ایام خویش
تکیه کم کن بر فن و بر کام خویش
گرچه شیری چون روی ره بی دلیل
خویش بین و در ضلالی و ذلیل
هین مپر الا که با پرهای شیخ
تا ببینی عون و لشکرهای شیخ
یک زمانی موج لطفش بال تست
آتش قهرش دمی حمال تست
قهر او را ضد لطفش کم شمر
اتحاد هر دو بین اندر اثر
یک زمان چون خاک سبزت می کند
یک زمان پر باد و گبزت می کند
جسم عارف را دهد وصف جماد
تا برو روید گل و نسرین شاد
لیک او بیند نبیند غیر او
جز به مغز پاک ندهد خلد بو
مغز را خالی کن از انکار یار
تا که ریحان یابد از گلزار یار
تا بیابی بوی خلد از یار من
چون محمد بوی رحمن از یمن
در صف معراجیان گر بیستی
چون براقت بر کشاند نیستی
نه چو معراج زمینی تا قمر
بلک چون معراج کلکی تا شکر
نه چو معراج بخاری تا سما
بل چو معراج جنینی تا نهی
خوش براقی گشت خنگ نیستی
سوی هستی آردت گر نیستی
کوه و دریاها سمش مس می کند
تا جهان حس را پس می کند
پا بکش در کشتی و می رو روان
چون سوی معشوق جان جان روان
دست نه و پای نه رو تا قدم
آن چنانک تاخت جانها از عدم
بردریدی در سخن پردهٔ قیاس
گر نبودی سمع سامع را نعاس
ای فلک بر گفت او گوهر ببار
از جهان او جهانا شرم دار
گر بباری گوهرت صد تا شود
جامدت بیننده و گویا شود
پس نثاری کرده باشی بهر خود
چونک هر سرمایهٔ تو صد شود
English translation
For this the Prophet declared: "I am like a ship upon the flood of time.
My companions and I are like Noah's Ark — whoever grasps hold of it finds triumph.
Since you are with a Sheikh, you are far from ugliness; day and night you journey, and you are on the ship.
You are under the shelter of a soul-bestowing Soul; you sleep within the ship, yet travel the road.
Ask of the Prophet of your own age; rely less on your own skill and your own desire.
Even if you are a lion, if you travel the path without a guide, you are self-regarding, in error, and debased.
Take heed! Fly only with the wings of the Sheikh, so that you may behold the aid and armies of the Sheikh.
At one moment the wave of his grace is your wing; the fire of his wrath is for a moment your bearer.
Do not reckon his wrath as the opposite of his grace — see the unity of both in their effect.
At one moment, like earth, he makes you green; at another, he fills you with wind and makes you swell.
He gives the gnostic's body the quality of inert matter, so that on it may grow the rose and the glad wild rose.
But only he sees — no other sees — nor does Paradise yield its scent save to the pure mind.
Empty your mind of denial of the Friend, so that the sweet basil may receive fragrance from the Friend's garden.
So that you may find the scent of Paradise from my Friend, as Muhammad found the fragrance of the All-Merciful from Yemen.
If you stand in the ranks of those who ascend in Mi'raj, Nothingness will draw you upward like Buraq.
Not like the earthly ascent up to the moon, but like the ascent of the reed-pen up to sugar.
Not like the ascent of vapor up to the sky, but like the ascent of the embryo up to intellect.
How fair a Buraq the grey steed of Nothingness became — it will bring you to Being, if you are nothing.
Mountains and seas it brushes with its hoof, leaving behind the world of sense.
Draw your feet into the ship and journey freely, as souls stream toward the Beloved of the soul of souls.
With no hand and no foot, travel to the goal, as souls once rushed forth from non-existence.
You would have torn through the veil of analogy in speech, if the listener's ear were not drowsy.
O sky, rain pearls upon his words! O world, be ashamed before his world!
If you rain pearls, your own pearl becomes a hundredfold; your inert self becomes seeing and speaking.
Then you will have scattered gifts for your own sake, since every capital of yours becomes a hundredfold.
0
1
Tags
Humanities
Literature
Islam
Religion
Science
Philosophy
Social Science
Persian Literature Prerequisite Course
Related
دفتر چهارم - بخش ۸۳ - قصهٔ آن آبگیر و صیادان و آن سه ماهی یکی عاقل و یکی نیم عاقل وان دگر مغرور و ابله مغفل لاشی و عاقبت هر سه / Book Four - Section 83 - The Story of That Pond and the Fishermen, and Those Three Fish - One Wise, One Half-Wise, and the Other Vain, Foolish, Heedless, Worthless - and the Fate of All Three
دفتر چهارم - بخش ۴ - سؤال کردن از عیسی علیهالسلام کی در وجود از همهٔ صعبها صعبتر چیست / Book Four - Section 4 - Asking Jesus, Peace Be Upon Him, What in Existence is the Most Difficult of All Difficulties
دفتر چهارم - بخش ۵ - قصد خیانت کردن عاشق و بانگ بر زدن معشوق بر وی / Book Four - Section 5 - The lover intending to act treacherously and the beloved crying out at him
دفتر چهارم - بخش ۱۰ - مثال دنیا چون گولخن و تقوی چون حمام / Book Four - Section 10 - The Example of the World as a Furnace-Room and Piety as a Bathhouse
دفتر چهارم - بخش ۱۱ - قصهٔ آن دباغ کی در بازار عطاران از بوی عطر و مشک بیهوش و رنجور شد / Book Four - Section 11 - The Tale of the Tanner Who Fell Unconscious and Sick in the Perfumers' Bazaar from the Smell of Perfume and Musk
دفتر چهارم - بخش ۱۳ - عذر خواستن آن عاشق از گناه خویش به تلبیس و روی پوش و فهم کردن معشوق آن را نیز / Book Four - Section 13 - The lover apologizing for his sin through deception and concealment, and the beloved understanding it as well
دفتر چهارم - بخش ۱۵ - گفتن آن جهود علی را کرم الله وجهه کی اگر اعتماد داری بر حافظی حق از سر این کوشک خود را در انداز و جواب گفتن امیرالمؤمنین او را / Book Four - Section 15 - That Jew Saying to Ali, May God Honor His Face, 'If You Have Trust in God's Protection, Throw Yourself from the Top of This Palace,' and the Reply of the Commander of the Faithful to Him
دفتر چهارم - بخش ۱۶ - قصهٔ مسجد اقصی و خروب و عزم کردن داود علیهالسلام پیش از سلیمان علیهالسلام بر بنای آن مسجد / Book Four — Section 16 — The Story of the Aqsa Mosque and the Carob, and David's (peace be upon him) Resolve Before Solomon (peace be upon him) to Build That Mosque
دفتر چهارم - بخش ۱۹ - قصهٔ آغاز خلافت عثمان رضی الله عنه و خطبهٔ وی در بیان آنک ناصح فعال به فعل به از ناصح قوال به قول / Book Four - Section 19 - The Tale of the Beginning of the Caliphate of Uthman, May God be Pleased with Him, and His Sermon Explaining That the Active Advisor by Deed is Better Than the Speaking Advisor by Word
دفتر چهارم - بخش ۲۰ - در بیان آنک حکما گویند آدمی عالم صغریست و حکمای اللهی گویند آدمی عالم کبریست زیرا آن علم حکما بر صورت آدمی مقصور بود و علم این حکما در حقیقت حقیقت آدمی موصول بود / Book Four - Section 20 - In Explanation That Philosophers Say Man is the Minor World, and Divine Philosophers Say Man is the Major World, Because the Knowledge of Those Philosophers Was Restricted to the Form of Man, and the Knowledge of These Philosophers Was Connected to the True Reality of Man
دفتر چهارم - بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرق / Book Four - Section 21 - Commentary on this Hadith that the likeness of my Ummah is like the Ark of Noah: whoever holds fast to it is saved, and whoever stays behind from it is drowned
دفتر چهارم - بخش ۲۳ - کرامات و نور شیخ عبدالله مغربی قدس الله سره / Book Four - Section 23 - The Miracles and Light of Sheikh ʿAbdullāh al-Maghribī, may God sanctify his secret
دفتر چهارم - بخش ۲۴ - بازگردانیدن سلیمان علیهالسلام رسولان بلقیس را به آن هدیهها کی آورده بودند سوی بلقیس و دعوت کردن بلقیس را به ایمان و ترک آفتابپرستی / Book Four - Section 24 - Solomon, Peace Be Upon Him, Returning the Messengers of Bilqis with the Gifts They Had Brought, Back to Bilqis, and Calling Bilqis to Faith and Forsaking Sun-Worship
دفتر چهارم - بخش ۲۷ - دیدن درویش جماعت مشایخ را در خواب و درخواست کردن روزی حلال بیمشغول شدن به کسب و از عبادت ماندن و ارشاد ایشان او را و میوههای تلخ و ترش کوهی بر وی شیرین شدن به داد آن مشایخ / Book Four - Section 27 - A Dervish Seeing the Congregation of Shaykhs in a Dream and Requesting Lawful Sustenance Without Engaging in Earning and Being Kept from Worship, and Their Guiding Him, and the Bitter and Sour Mountain Fruits Becoming Sweet to Him Through the Justice of Those Shaykhs
دفتر چهارم - بخش ۲۹ - تحریض سلیمان علیهالسلام مر رسولان را بر تعجیل به هجرت بلقیس بهر ایمان / Book Four - Section 29 - Solomon, Peace Be Upon Him, Urging the Messengers to Hasten the Migration of Bilqis for the Sake of Faith
دفتر چهارم - بخش ۳۰ - سبب هجرت ابراهیم ادهم قدس الله سره و ترک ملک خراسان / Book Four - Section 30 - The Cause of the Migration of Ibrahim Adham, May God Sanctify His Secret, and Leaving the Kingdom of Khorasan
دفتر چهارم - بخش ۳۱ - حکایت آن مرد تشنه کی از سر جوز بن جوز میریخت در جوی آب کی در گو بود و به آب نمیرسید تا به افتادن جوز بانگ آب# بشنود و او را چو سماع خوش بانگ آب اندر طرب میآورد / Book Four — Section 31 — The Story of the Thirsty Man Who Was Throwing Walnuts from the Top of the Walnut Tree into a Stream That Was in a Gully and Could Not Reach the Water, So That by the Falling of the Walnuts He Might Hear the Sound of the Water, and the Sound of the Water Would Bring Him into Ecstasy Like
دفتر چهارم - بخش ۳۲ - تهدید فرستادن سلیمان علیهالسلام پیش بلقیس کی اصرار میندیش بر شرک و تاخیر مکن / Book Four - Section 32 - Solomon, Peace Be Upon Him, Sending a Threat to Bilqis Not to Persist in Polytheism and Not to Delay
دفتر چهارم - بخش ۳۵ - بقیهٔ قصهٔ اهل سبا و نصیحت و ارشاد سلیمان علیهالسلام آل بلقیس را هر یکی را اندر خور خود و مشکلات دین و دل او و صید کردن هر جنس مرغ ضمیری به صفیر آن جنس مرغ و طعمهٔ او / Book Four - Section 35 - The Rest of the Tale of the People of Saba and the Advice and Guidance of Solomon, Peace Be Upon Him, to the Family of Bilqis, Each According to Their Capacity and the Difficulties of Their Religion and Heart, and Catching Every Kind of Bird of Consciousness with the Whistle of That
دفتر چهارم - بخش ۳۸ - قصهٔ یاری خواستن حلیمه از بتان چون عقیب فطام مصطفی را علیهالسلام گم کرد و لرزیدن و سجدهٔ بتان و گواهی دادن ایشان بر عظمت کار مصطفی صلیالله علیه و سلم / Book Four - Section 38 - The Tale of Halima Seeking Help from the Idols When She Lost Mustafa, Peace Be Upon Him, After Weaning Him, and the Trembling and Prostration of the Idols and Their Bearing Witness to the Greatness of the Affair of Mustafa, May God Bless Him and Grant Him Peace
دفتر چهارم - بخش ۴۵ - قصهٔ شاعر و صله دادن شاه و مضاعف کردن آن وزیر بوالحسن نام / Book Four - Section 45 - The Tale of the Poet and the King Giving a Reward and Its Doubling by the Vizier Named Abu'l-Hasan
دفتر چهارم - بخش ۴۹ - درآمدن سلیمان علیهالسلام هر روز در مسجد اقصی بعد از تمام شدن جهت عبادت و ارشاد عابدان و معتکفان و رستن عقاقیر در مسجد / Book Four — Section 49 — Solomon (Peace Be Upon Him) Entering the Aqsa Mosque Every Day After Completing the Purpose of Worship, and Guiding the Worshippers and Those in Seclusion, and the Growing of Medicinal Simples in the Mosque
دفتر چهارم - بخش ۵۰ - آموختن پیشه گورکنی قابیل از زاغ پیش از آنک در عالم علم گورکنی و گور بود / Book Four - Section 50 - Cain Learning the Craft of Grave-Digging from a Crow Before the Science of Grave-Digging and Graves Existed in the World
دفتر چهارم - بخش ۵۱ - قصهٔ صوفی کی در میان گلستان سر به زانو مراقب بود یارانش گفتند سر برآور تفرج کن بر گلستان و ریاحین و مرغان و آثار رحمةالله تعالی / Book Four — Section 51 — Story of the Sufi Who, in the Midst of a Rose Garden, Was Absorbed in Contemplation with His Head upon His Knee; His Companions Said: 'Lift Your Head and Delight in the Rose Garden, the Fragrant Herbs, the Birds, and the Signs of God's Mercy, Exalted Be He'
دفتر چهارم - بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راهزن / Book Four – Section 53 – On the fact that the acquisition of knowledge, wealth, and rank by the base-natured is his own disgrace, and is like a sword that has fallen into the hand of a highway robber
دفتر چهارم - بخش ۵۴ - تفسیر یا ایها المزمل / Book Four - Section 54 - Commentary on Ya Ayyuha al-Muzzammil
دفتر چهارم - بخش ۵۵ - در بیان آنک ترک الجواب جواب مقرر این سخن کی جواب الاحمق سکوت شرح این هر دو درین قصه است کی گفته میآید / Book Four — Section 55 — On explaining that leaving the answer unanswered is the established answer to this saying, 'The answer to a fool is silence' — the explanation of both of these is in this story that is being told
دفتر چهارم - بخش ۵۶ - در تفسیر این حدیث مصطفی علیهالسلام کی ان الله تعالی خلق الملائکة و رکب فیهم العقل و خلق البهائم و رکب فیها الشهوة و خلق بنی آدم و رکب فیهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو اعلی من الملائکة و من غلب شهوته عقله فهو ادنی من البهائم / Book Four - Section 56 - Commentary on the Hadith of Mustafa (Peace Be Upon Him): 'Verily God Almighty created the angels and instilled in them intellect, created the beasts and instilled in them lust, and created the children of Adam and in
دفتر چهارم - بخش ۵۸ - چالیش عقل با نفس هم چون تنازع مجنون با ناقه میل مجنون سوی حره میل ناقه واپس سوی کره چنانک گفت مجنون هوا ناقتی خلفی و قدامی الهوی و انی و ایاها لمختلفان / Book Four - Section 58 - The struggle of the intellect with the nafs is like the conflict of Majnun with his she-camel: Majnun's yearning is toward the freeborn woman, the she-camel's yearning is backward toward her foal; as Majnun said, 'The desire of my she-camel is behind me, and my desire is before me, and verily she a
دفتر چهارم - بخش ۵۹ - نوشتن آن غلام قصهٔ شکایت نقصان اجری سوی پادشاه / Book Four - Section 59 - That Slave Writing the Tale of Complaint to the King Regarding the Reduction of His Allowance
دفتر چهارم - بخش ۶۰ - حکایت آن فقیه با دستار بزرگ و آنک بربود دستارش و بانگ میزد کی باز کن ببین کی چه میبری آنگه ببر / Book Four - Section 60 - The Tale of the Jurist with the Large Turban and the One Who Snatched His Turban and He Cried Out 'Unfurl It and See What You Are Taking, Then Take It'
دفتر چهارم - بخش ۶۱ - نصیحت دنیا اهل دنیا را به زبان حال و بیوفایی خود را نمودن به وفا طمع دارندگان ازو / Book Four - Section 61 - The World's Counsel to the People of the World by its Unspoken State and Showing its Faithlessness to Those Who Expect Faithfulness from It
دفتر چهارم - بخش ۶۴ - زجر مدعی از دعوی و امر کردن او را به متابعت / Book Four - Section 64 - Rebuking the Pretender for His Claim and Commanding Him to Follow
دفتر چهارم - بخش ۶۵ - بقیهٔ نوشتن آن غلام رقعه به طلب اجری / Book Four - Section 65 - The Rest of That Slave Writing a Petition Demanding His Allowance
دفتر چهارم - بخش ۶۶ - حکایت آن مداح کی از جهت ناموس شکر ممدوح میکرد و بوی اندوه و غم اندرون او و خلاقت دلق ظاهر او مینمود کی آن شکرها لافست و دروغ / Book Four — Section 66 — The Story of the Flatterer Who, for the Sake of Reputation, Was Giving Thanks to the Praised One, While the Smell of Grief and Sorrow Within Him and the Shabbiness of His Outer Robe Showed That Those Thanks Were Boasting and Lies
دفتر چهارم - بخش ۶۷ - دریافتن طبیبان الهی امراض دین و دل را در سیمای مرید و بیگانه و لحن گفتار او و رنگ چشم او و بی این همه نیز از راه دل کی انهم جواسیس القلوب فجالسوهم بالصدق / Book Four - Section 67 - The divine physicians perceiving the ailments of religion and the heart in the countenance of the disciple and the stranger, and his tone of speech, and the color of his eyes, and without all these, also by way of the heart, for 'verily they are the spies of hearts, so sit with them in truth'
دفتر چهارم - بخش ۶۸ - مژده دادن ابویزید از زادن ابوالحسن خرقانی قدس الله روحهما پیش از سالها و نشان صورت او سیرت او یک به یک و نوشتن تاریخنویسان آن در جهت رصد / Book Four — Section 68 — Bayazid's Glad Tidings of the Birth of Abu al-Hasan Kharaqani, May God Sanctify Both Their Spirits, Years Before, and the Description of His Appearance and Character One by One, and the Recording of That by Historians for the Purpose of Observation
دفتر چهارم - بخش ۷۰ - نقصان اجرای جان و دل صوفی از طعام الله / Book Four - Section 70 - The Deficiency in the Provision of the Sufi's Soul and Heart from the Food of God
دفتر چهارم - بخش ۷۱ - آشفتن آن غلام از نارسیدن جواب رقعه از قبل پادشاه / Book Four - Section 71 - The Agitation of That Slave Due to the Non-Arrival of the Reply to the Letter from the King
دفتر چهارم - بخش ۷۲ - کژ وزیدن باد بر سلیمان علیهالسلام به سبب زلت او / Book Four - Section 72 - The Wind Blowing Crookedly on Solomon, Peace Be Upon Him, Because of His Lapse
دفتر چهارم - بخش ۷۳ - شنیدن شیخ ابوالحسن رضی الله عنه خبر دادن ابویزید را و بود او و احوال او / Book Four — Section 73 — Shaykh Abū'l-Ḥasan (may God be pleased with him) Hearing the News Foretold by Bāyazīd, of His Existence and His States
دفتر چهارم - بخش ۷۵ - قصهٔ آنک کسی به کسی مشورت میکرد گفتش مشورت با دیگری کن کی من عدوی توم / Book Four - Section 75 - The Tale of That One Who Was Seeking Counsel from Someone Who Told Him, 'Seek Counsel with Another, for I Am Your Enemy'
دفتر چهارم - بخش ۷۶ - امیر کردن رسول علیهالسلام جوان هذیلی را بر سریهای کی در آن پیران و جنگ آزمودگان بودند / Book Four — Section 76 — The Prophet's (Peace Be Upon Him) Appointment of a Young Man of Hudhayl as Commander over a Military Expedition in Which There Were Elders and Battle-Hardened Warriors
دفتر چهارم - بخش ۸۲ - علامت عاقل تمام و نیمعاقل و مرد تمام و نیممرد و علامت شقی مغرور لاشی / Book Four - Section 82 - The Sign of the Perfect Wise Man and the Half-Wise, the Perfect Man and the Half-Man, and the Sign of the Wretched, Proud, Worthless One
دفتر چهارم - بخش ۸۴ - سر خواندن وضو کننده اوراد وضو را / Book Four - Section 84 - The Secret of the One Performing Ablution Reciting the Invocations of Ablution
دفتر چهارم - بخش ۸۶ - قصهٔ آن مرغ گرفته کی وصیت کرد کی بر گذشته پشیمانی مخور تدارک وقت اندیش و روزگار مبر در پشیمانی / Book Four — Section 86 — Story of the Captured Bird That Counseled: Do Not Grieve Over the Past, Think of Remedying the Present Moment, and Do Not Waste Your Days in Regret
دفتر چهارم - بخش ۸۹ - در بیان آنک وهم قلب عقلست و ستیزهٔ اوست بدو ماند و او نیست و قصهٔ مجاوبات موسی علیهالسلام کی صاحب عقل بود با فرعون کی صاحب وهم بود / Book Four — Section 89 — On the Explanation That Illusion (Wahm) Is the Counterfeit of Intellect and Its Adversary, Resembling It Yet Not Being It, and the Story of the Dialogues of Moses, Peace Be Upon Him, Who Was a Person of Intellect, with Pharaoh, Who Was a Person of Illusion
دفتر چهارم - بخش ۹۲ - حمله بردن این جهانیان بر آن جهانیان و تاختن بردن تا سینور ذر و نسل کی سر حد غیب است و غفلت ایشان از کمین کی چون غازی به غزا نرود کافر تاختن آورد / Book Four — Section 92 — On the Attack of the Worldly upon the Otherworldly, and Their Raid Reaching as Far as the Boundary of the World of Ẕarr and of Lineage — Which Is the Frontier of the Unseen — and Their Heedlessness of the Ambush; for When the Holy Warrior Does Not Go to Battle, the Unbeliever Will Launch an Attack
دفتر چهارم - بخش ۹۵ - بیان آنک در توبه بازست / Book Four - Section 95 - In Explanation That the Door of Repentance Is Open
دفتر چهارم - بخش ۱۰۲ - مشورت کردن فرعون با ایسیه در ایمان آوردن به موسی علیهالسلام / Book Four - Section 102 - Pharaoh Consulting with Asiya Regarding Believing in Moses, Peace Be Upon Him