1Cademy - بخش ۱۵۲ - تنبیه للغافلین و ایقاظ للنائمین / Section 152 - Admonition of the Heedless and Awakening of the Sleepers

Learn Before

Haft Awrang

Poem

بخش ۱۵۲ - تنبیه للغافلین و ایقاظ للنائمین / Section 152 - Admonition of the Heedless and Awakening of the Sleepers

Original content

ای به مهد بدن چو طفل صغیر
مانده در دست خواب غفلت اسیر

پیش ازان کت اجل کند بیدار
گر نمردی ز خواب سر بردار

چون در مدح عاشقان سفتند
تتجافی جنوبهم گفتند

چه نهی تن به بستر و بالشت
سر برآور که زشت باشد زشت

دوست بیدار و مرد عشق آیین
سر راحت نهاده بر بالین

یار هشیار و مرد عشق پرست
خفته در خوابگاه عشرت مست

پیش عارف که ره به حق برده
زنده حق است و غیر حق مرده

زنده جاودان تو را بر سر
مردگان را چه می کشی در بر

حی قیوم پیش تو قائم
تو گرفتار مردگان دائم

چشم بر چشم تو خبیر و بصیر
چشمت از مردگان تمتع گیر

چندباشی درین معامله گرم
شرم بادت ازین معامله شرم

چون حیا شعبه ای ز ایمان است
بیحیایی دلیل طغیان است

هر که موقن بود به آنکه خدای
حاضر و ناظر است در همه جای

در و دیوار و حاجب و بواب
نیست بر دیدن خدای حجاب

در پس پرده های تو بر تو
کی تواند مخالفت با او

هر که داند کز اوج قمه عرش
تا حضیض بساط خاکی فرش

از ملایک پر است و از ارواح
مطلع بر هیاکل و اشباح

کی تواند به جنبش و آرام
بر امور قبیح کرد اقدام

هر که داند که کاملان بشر
که نهانند در میان بشر

کون با هر بلندی و پستی
پیش ایشان بود کف دستی

از همه خوب و زشت آگاهند
لیک افشای آن نمی خواهند

کی تواند ز طبع دیو سرشت
دست بردن به فعل ناخوش زشت

هر که داند که مؤمن آگاه
متفرس بود به نورالله

خواند از لوح های چهره عیان
هر چه باشد نهان ز خلق جهان

کی تواند که در شب دیجور
کرده پنهان هزار فسق و فجور

بدر آید ز خانه وقت صباح
مترسم به رسم اهل صلاح

سخنش آنکه دوش پاس پسین
دیده ام خواب آن و واقعه این

با نبی یا ولی شدم همدم
ساخت در راز خود مرا محرم

که فلان میر یا فلان دستور
یا فلان صدر افتخار صدور

خاصه ما و برگزیده ماست
نام او ثبت در جریده ماست

دولت او مدام خواهد بود
جاه او مستدام خواهد بود

سازدش گردش سنین و شهور
بر ادعای مظفر و منصور

بافد القصه آن خوش آمد باف
صد ازینها ز تار و پود گزاف

بر قد هر کسی مناسب او
که بود لایق مناصب او

طرفه تر آنکه این تنک خردان
گروند از کمال حرص بدان

هر چه بر امتداد جاه و جلال
باشد از نوم یقظه او دال

یک به یک را کنند ازو باور
نپسندند کان شود دیگر

طبع انسان بر آن بود مجبول
که کند هر چه خیر اوست قبول

هر خوش آمد که گوییش به دروغ
گیردش نفس ازان دروغ فروغ

گرچه باشد همه خطا و غلط
نکند رد آن به هیچ نمط

کند اذعان به صدق گوینده
همچو آن ساده مرد خربنده

English translation

O you who, like a small child in the cradle of the body, Remain a captive in the hands of the sleep of heedlessness. Before death awakens you, Lift your head from sleep, if you are not dead. When they threaded pearls in praise of lovers, They said, 'Their sides forsake [their beds].' Why do you surrender your body to bed and pillow? Raise your head, for this is ugly, indeed ugly. The Beloved is awake, yet the man who follows the way of love Has laid his head of comfort upon the pillow! The Companion is vigilant, yet the man who worships love Sleeps intoxicated in the chamber of pleasure! To the gnostic who has found the way to the Truth, Only the Truth is alive, and everything other than the Truth is dead. The Ever-Living One is watching over you, Why do you embrace the dead? The Living, Self-Subsisting is standing before you, Yet you are perpetually captured by the dead. His eye is upon your eye, Knowing and Seeing, While your eye seeks enjoyment from the dead! How long will you be enthusiastic in this transaction? Shame on you for this transaction, shame! Since modesty is a branch of faith, Shamelessness is proof of rebellion. Whoever is certain that God Is present and observing everywhere, Walls, doors, chamberlains, and doorkeepers Are no veil against God's seeing them. Behind multi-layered, nested veils, How can anyone act in opposition to Him? Whoever knows that from the highest peak of the Throne To the lowest level of the earthy carpet Is filled with angels and spirits, Who are aware of bodies and shadows, How can they, in action or rest, Take action toward ugly and wicked deeds? Whoever knows that the perfect human beings, Who are hidden among mankind, Have the entire universe, with all its heights and depths, Before them like the palm of a hand; They are aware of all good and bad, Yet they do not wish to reveal it; How can someone, out of a demon-like nature, Extend their hand to perform an unpleasant, ugly deed? Whoever knows that the aware believer Discerns by the light of God, Reading clearly from the tablets of faces Whatever is hidden from the people of the world; How can they, in the pitch-black night, Hide a thousand sins and wickedness, And then come out of their house in the morning, Presenting themselves in the manner of the righteous, Saying, 'Last night, in the final watch, I saw such a dream and such a vision: I became a companion to the Prophet or a saint, Who made me a confidant of his secrets, Saying that such-and-such an emir or such-and-such a vizier, Or such-and-such a high-ranking dignitary, Is our chosen one and our special friend, And his name is registered in our scroll; His fortune shall be everlasting, And his high status shall endure; The passage of years and months shall make him Victorious and triumphant over adversaries.' In short, that flatterer weaves A hundred of such tales from the warp and weft of falsehood, Tailored to fit each person, As is suitable for their official positions. Even stranger is that these shallow-minded elites Believe in it out of extreme greed; Whatever points to the continuation of their status and majesty, Coming from his sleep-wake state visions, They believe every single bit of it from him, And would not accept it to be otherwise. Human nature is predisposed To accept whatever seems to be to one's benefit; Any flattery you tell them in falsehood, Their ego gains brilliance from that lie; Even if it is entirely error and mistake, They will not reject it in any way; They will assent to the truthfulness of the speaker, Just like that simple donkey-driver.

Updated 2026-07-07

Contributors are:

Who are from:

References