1Cademy - بخش ۱۴ - فصل / Section 14

Learn Before

کشف المحجوب / Kashf al-Mahjub
بخش ۱۳ - الکلام فی حقیقة النّفس و معنی الهوی / Section 13 - The Discourse on the Reality of the Nafs (Self) and the Meaning of al-Hawa (Caprice)

Excerpt

بخش ۱۴ - فصل / Section 14 - Chapter

Original content

اما آن چه مشایخ گفته اند اندر نفس:
ذوالنون مصری گوید، رحمةالله علیه: «أشد الحجاب رؤیة انفس و تدبیرها.» سخت ترین حجاب مر بنده را رؤیت نفس و متابعت تدبیر آن باشد؛ از آن چه متابعت وی مخالفت رضای حق باشد و مخالفت حق سر همه حجاب ها بود.

ابویزید گوید، رحمة الله علیه: «النفس صفة لاتسکن إلا بالباطل.»
نفس صفتی است که سکونت آن جز به باطل نباشد و هرگز ورا سپری نکند. محمدبن علی الترمذی گوید، رحمة الله علیه: «ترید أن تعرف الحق مع بقاء نفسک فیک و نفسک لاتعرف نفسها، فکیف تعرف غیرها؟»

خواهی تا حق را بشناسی با بقای نفس تو اندر تو و نفس تو خود را با بقای خود مر خود را نمی شناسد چگونه غیر را بشناسد؟ یعنی نفس خود اندر حال بقای خود به خود محجوب است چون به خود محجوب بود به حق چگونه مکاشف گردد؟
جنید گوید، رضی الله عنه: «أساس الکفر قیامک علی مراد نفسک.»

بنای کفر قیام بنده باشد بر مراد نفس خود؛ از آن چه نفس را با لطیفهٔ اسلام مقارنت نیست، لامحاله پیوسته به اعراض کوشد و معرض، منکر بود و منکر، بیگانه.
ابوسلیمان دارانی گوید، رحمه الله: «النفس خائنة مانعة و أفضل الأعمال خلافها.»

نفس خائن است اندر امانت و مانع است اندر طلب رضا و بهترین اعمال خلاف وی است؛ از آن چه خیانت اندر امانت بیگانگی بود و ترک رضا گم شدگی.
و انفاس ایشان رحمهم الله اندر این معنی بیش از آن است که حصر پذیرد. آمدم با سر مقصود و اثبات مذهب سهل اندر صحت مجاهدت نفس و ریاضت آن، و طریق بیان آن اندر حقیقت. و بالله التوفیق.

English translation

But as for what the masters have said concerning the self (nafs):

Dhul-Nun al-Misri, may God have mercy upon him, said: 'The most severe veil is the seeing of the selves and their contriving.' The most severe veil for the servant is the perception of the self and the following of its contrivance; for following it is opposition to God's good pleasure, and opposition to God is the head of all veils.

Abu Yazid, may God have mercy upon him, said: 'The self is an attribute that finds rest only in falsehood.' The self is an attribute whose repose is nowhere but in falsehood, and it will never leave it behind.

Muhammad ibn Ali al-Tirmidhi, may God have mercy upon him, said: 'You wish to know the Truth while your self remains within you, yet your self does not know itself; how then shall it know another?' You wish to know the Truth while your self endures within you, and your self, in the endurance of its own being, does not know itself—how then shall it know another? That is, the self, in the state of its own subsistence, is veiled from itself; and since it is veiled from itself, how shall it be unveiled to the Truth?

al-Junayd, may God be pleased with him, said: 'The foundation of unbelief is your standing upon the desire of your self.' The foundation of unbelief is the servant's standing upon the desire of his own self; for the self has no affinity with the subtlety of Islam, and inevitably it strives continually toward turning away, and the one who turns away is a denier, and the denier is a stranger.

Abu Sulayman al-Darani, may God have mercy upon him, said: 'The self is treacherous and obstructive, and the best of works is to oppose it.' The self is treacherous in trust and obstructive in the seeking of good pleasure, and the best of works is to oppose it; for treachery in trust is estrangement, and the abandonment of good pleasure is perdition.

And their utterances, may God have mercy upon them, on this meaning are more than can be enumerated. I have returned to the heart of my purpose and to the establishing of Sahl's doctrine concerning the soundness of striving against the self (mujahada) and its disciplining (riyada), and the manner of its exposition in reality. And with God is the granting of success.

Updated 2026-07-20

Contributors are:

Who are from:

References