1Cademy - بخش ۲۰ - رفتن مجنون پیش لیلی و به بانگ زاغ فال نیکو گرفتن و نذر کردن که اگر دیدار لیلی میسر گردد یک حج پیاده بگزارد / Section 20 - Majnun Going to Layla and Taking a Good Omen from the Cawing of the Crow, and Vowing that if Meeting Layla Becomes Possible He Will Perform a Hajj on Foot

Learn Before

Haft Awrang

Poem

بخش ۲۰ - رفتن مجنون پیش لیلی و به بانگ زاغ فال نیکو گرفتن و نذر کردن که اگر دیدار لیلی میسر گردد یک حج پیاده بگزارد / Section 20 - Majnun Going to Layla and Taking a Good Omen from the Cawing of the Crow, and Vowing that if Meeting Layla Becomes Possible He Will Perform a Hajj on Foot

Original content

چون باز سفیده دم درین باغ
بنشست بر آشیانه زاغ

زاغان سیه ز سهم آن باز
کردند ز آشیانه پرواز

شد قیس چو باز صبحدم خیز
مقراض دو پا به ره بری تیز

چون از ره حی برید لختی
ناگاه پدید شد درختی

سبز و خرم چو نخل مینا
بگشاد به آن دو چشم بینا

رخشنده بصر بدید زاغی
چون دود چراغی و چراغی

در تیره شبی ستاره دو
با انگشتی شراره دو

عباسی خلعتی مرتب
کرده ز پی خلافت شب

بانگی دو سه زد لطیف و موزون
نزدیک عرب به فال میمون

مجنون زان بانگ در طرب شد
رقاص نشیمن طلب شد

یعنی که خوش است فالم امروز
روزی گردد وصالم امروز

بر من باشد حجی پیاده
یک حج چه بود که صد زیاده

گر بار دهد به خاطر خوش
سوی خودم آن نگار مهوش

چون راه به خیمه گاه حی برد
وز حی به حریم دوست پی برد

فرموده اجازت دلخولش
بنشاند به مسند قبولش

سر نامه راز برگشادند
هر راز که بود شرح دادند

گاه از ستم فراق گفتند
گاه از غم اشتیاق گفتند

کردند دو همنشین و همراز
معشوقی و عاشقی به هم ساز

لیلی به سریر پادشاهی
مجنون به نفیر دادخواهی

لیلی و سر شرف بر افلاک
مجنون و رخ نیاز بر خاک

لیلی و به خنده شکرافشان
مجنون و زدیده گوهر افشان

لیلی و ز حسن ناز بر ناز
مجنون و ز عشق راز در راز

لیلی نه که شمع صبح خیزان
مجنون نه که ابر فیض ریزان

لیلی نه که ماه عالم افروز
مجنون نه که آتش جهانسوز

لیلی نه که لاله بر سر کوه
مجنون نه که کوه رنج و اندوه

لیلی چه سخن چراغ دلها
مجنون به گداز داغ دلها

لیلی به دو زلف و مشکبیزی
مجنون به دوچشم اشکریزی

لیلی گلی از گلاب شسته
مجنون خسی از سراب رسته

لیلی به نشاط خودپسندی
مجنون به بساط دردمندی

بردند به سر دو آرزومند
با هم روزی ز دور خرسند

هر راز که داشتند گفتند
هر نکته که خواستند سفتند

یک درد دلی نگفته کم ماند
یک غنچه ناشگفته کم ماند

چون خواست وداع آن دلارای
مجنون به نیاز خاست بر پای

کای کعبه رهروان مشتاق
وی قبله نیکوان آفاق

گلزار ارم حریم کویت
زوار حرم مقیم کویت

گیسوی تو طوق تاجداران
بر بوی تو شوق بی قراران

خلخال زر تو تاج بر سر
سلسال لب تو رشک کوثر

هر موی تو را ز زلف شبگون
آشفته چون من هزار مجنون

بگشاده لبت به خنده کوشی
بازارچه شکر فروشی

بستم چو گشاده طبع و شادان
احرام در تو بامدادان

گفتم که سجود خاک این در
امروزم اگر شود میسر

بر من باشد که بندم احرام
زین در به طواف حج اسلام

اکنون که به کام خود رسیدم
رویت به مراد خود بدیدم

فرمان تو گر بود درین کار
بندم سوی حج ز منزلت بار

گر عمر بود دگر بیابم
با پا روم و به سر بیایم

ور گردد جیب عمر پاره
ماشاء/الله کان چه چاره

لیلی ز وی این سخن چو بشنید
بر خویش چو زلف خویش پیچید

گفت ای ره صدق منهج تو
تو حج منی و من حج تو

گر چهره به وصل هم فروزیم
زان به که به هجر هم بسوزیم

روزی که من از تو دور باشم
خود گو که چه سان صبور باشم

تو شاد به شغل حج گزاری
من زار به کنج سوگواری

گفتا ز عنایت خدایی
خواهم که به محنت جدایی

صابر دارد تو را مرا هم
چندان که رسیم باز با هم

این گفت و ز دیده خون روان کرد
گریان گریان وداع جان کرد

English translation

When the falcon of dawn, in this garden, settled upon the nest of the crow, The black crows, from dread of that falcon, took flight from their nest. Qays, like the dawn-rising falcon, arose, sharpening the scissors of his two feet to cut the road. When he had cut a stretch of road from the tribe, suddenly a tree appeared, Green and fresh like an enamel palm; he opened his two seeing eyes upon it. His shining sight beheld a crow, like the smoke of a lamp, and a lamp itself, Like two stars in a dark night, with a finger, two sparks, An Abbasid robe of honor arranged, donned for the caliphate of night. It cawed two or three times, delicate and measured, which to the Arabs is a blessed omen. Majnun grew joyful from that cawing, and, dancing, sought his resting place, Meaning: my omen is good today, today my union shall be granted. Upon me be a hajj on foot— what is a single hajj? A hundred and more!— If, with a glad heart, that moon-faced idol grants me admission to her presence. When he found the way to the tribe's tents, and from the tribe traced his path to the beloved's sanctuary, Granting permission, she admitted him and seated him on the couch of her acceptance. They opened the preamble of the letter of secrets and explained every secret there was. Sometimes they spoke of the cruelty of separation, sometimes of the sorrow of longing. The two companions and confidants made a beloved and a lover in harmony together: Layla upon the throne of sovereignty, Majnun in the cry of seeking justice; Layla, her head of honor upon the heavens, Majnun, his face of supplication upon the dust; Layla scattering sugar with her smile, Majnun scattering pearls from his eyes; Layla with coquetry upon coquetry from beauty, Majnun with secret within secret from love; Layla—nay, the candle of the early risers, Majnun—nay, the cloud that pours down bounty; Layla—nay, the world-illuminating moon, Majnun—nay, the world-burning fire; Layla—nay, the tulip upon the mountain top, Majnun—nay, the mountain of pain and grief; Layla—what to say—the lamp of hearts, Majnun in the melting of the hearts' brands; Layla with her two musk-scattering tresses, Majnun with his two tear-shedding eyes; Layla a rose washed in rosewater, Majnun a straw sprung from a mirage; Layla in the joy of self-satisfaction, Majnun upon the carpet of affliction. The two yearning ones passed a day, together, content after being far apart. They told every secret they held, they pierced every fine point they wished. Scarcely one heartache remained unspoken, scarcely one bud remained unopened. When that heart-adorner wished to take her leave, Majnun rose to his feet in supplication, Saying: O Kaaba of the yearning wayfarers, O qibla of the fair ones of the horizons, The rose-garden of Iram is the precinct of your lane, the pilgrims of the sanctuary dwell in your lane. Your tresses are the collar of the crowned, for your scent is the longing of the restless. Your golden anklet is a crown upon the head, the sweet water of your lip is the envy of Kawthar. For each hair of your night-hued tresses a thousand Majnuns are distraught like me. Your lip, opened in a striving to smile, is a little market of sugar-selling. With open nature and joyful heart, I bound the ihram toward you at daybreak, And said: if prostration to the dust of this door becomes possible for me today, It is incumbent upon me to bind the ihram from this door for the circumambulation of the hajj of Islam. Now that I have attained my desire and beheld your face to my heart's wish, If your command be in this matter, I will load up from your abode toward the hajj. If life remains, I shall find you again; I will go on foot and return upon my head. And if the pocket of life is torn open, whatever God wills—what remedy is there for that? When Layla heard this speech from him, she coiled upon herself like her own tresses. She said: O you whose path is the way of truth, you are my hajj and I am your hajj. If we illumine our faces with union, that is better than that we burn each other in parting. On the day that I am far from you, tell me yourself, how shall I be patient? You, happy in the labor of performing the hajj, I, wretched in the corner of mourning. He said: through divine grace I hope that, in the affliction of separation, He will keep you patient, and me as well, until we reach one another once more. He said this and made blood stream from his eyes, and weeping, weeping, bade farewell to his soul.

Updated 2026-07-19

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related