1Cademy - بخش ۱ - آغاز / Section 1

Learn Before

Haft Awrang

Poem

بخش ۱ - آغاز / Section 1 - The Beginning

Original content

ای خاک تو تاج سربلندان
مجنون تو عقل هوشمندان

محجوب تو را نهار لیلی
مکشوف تو را سها سهیلی

خورشید ز توست روشنی گیر
بی روشنی تو چشمه قیر

بر چشمه قیر اگر بتابی
گیرد فلکش به آفتابی

ای دست مقربان آگاه
از دامن عزت تو کوتاه

در راه تو عقل فکرت اندیش
صد سال اگر قدم نهد پیش

ناآمده از تو رهنمایی
دور است که ره برد به جایی

هر رو که در آشنایی توست
از پرتو رهنمایی توست

ای هستی بخش هر چه هست است
کس بی تو ز نیستی نرسته ست

فرمان تو را درازدستی
بر عالم نیستی و هستی

خود را ز تو نیست هست دیده
هست از تو به نیستی رسیده

جز تو همه سرفکنده تو
هر نیست چو هست بنده تو

ای از خم کاف و حلقه نون
صد نقش بدیع داده بیرون

آن نور که از شکاف کاف است
پیدا کن قاف تا به قاف است

بی نقطه نون نگشته دایر
بر مرکز هستی این دوایر

هر بحر کرم که صرف کردی
از چشمه این دو حرف کردی

ای در یکی و یگانگی فرد
با تو نفس از یگانگی سرد

پاکی ز توهم دویی تو
در حکم خرد همین تویی تو

رقام ازل به کلک تقدیر
قسام ابد به تیغ تدبیر

دیباچه نویس دفتر عقل
رخشانی بخش گوهر عقل

پرگار زن محیط افلاک
بر مرکز تنگ عرصه خاک

کاشانه فروز شب سیاهان
از مشعل نور صبحگاهان

دراعه طراز کوه و صحرا
از سبزی حله های خضرا

بر قامت شاهدان نوروز
بی رشته قبا و پیرهن دوز

شیرازه کن جریده گل
دمساز جریده خوان بلبل

از کیسه غنچه بند فرسای
در کاسه لاله مشک تر سای

رخساره نگار هر نگاری
ناوک زن هر درون فگاری

یاریگر هر ز یار مانده
همراه هر از دیار رانده

تسکین ده درد بی قراران
مرهم نه داغ دلفگاران

شورابه گشای چشمه چشم
صفرا شکن زبانه خشم

دباغ ادیم لاجوردی
صباغ خزان چهره زردی

از طلعت دلبران طناز
بر طلعت خویش برقع انداز

خارافکن راه سست رایان
خارا کن سد تیز پایان

عصیان کاه جنایت آمرز
اول گیر نهایت آمرز

بگذشت ز حد جنایت من
تا خود چه شود نهایت من

گر بگدازی گناهکارم
ور بنوازی امیدوارم

بنگر به امیدواری من
بگذر ز گناهکاری من

هر چیز که خواهم از تو دارم
وین نیز که خواهم از تو دارم

مهر کهن مرا نوی ده
در خواهش خود دلی قوی ده

روزی که قوی نهاد بودم
بیرون ز طریق داد بودم

کارم نه به وفق عقل و دین بود
رویم نه به شارع یقین بود

و امروز که رو به ره نهادم
وز دل گره گنه گشادم

در دست نماند قوت کار
وز پای برفت زور رفتار

بر سستی و پیریم ببخشای
بر عجز و فقیریم ببخشای

بنشسته به فرق من سفیدی
برفیست ز ابر ناامیدی

زین برف فسرده گشت روزم
زان آتش آه می فروزم

هر برف که بر زمین نشیند
بهر گل و یاسمین نشیند

زین برف که بر گلم نشسته ست
بس خار که بر دلم شکسته ست

خاری که شکست در دل من
روزی که برآید از گل من

خواهم که کند به سویت آهنگ
در دامن رحمتت زند چنگ

باشد به چو من شکسته رایی
زین چنگ زدن رسد نوایی

English translation

O You whose dust is the crown of the exalted, Your Majnun is the reason of the wise. To one veiled from You, the day is a dark night; to one to whom You are revealed, the faint Suha is a bright Suhayl. The sun takes its light from You; without Your light it is a spring of pitch. If You should shine upon that spring of pitch, the heavens would take it for a sun. O You, the hand of the aware near-ones falls short of the hem of Your glory. Upon Your path the thought-pondering intellect, even if it steps forward a hundred years, without guidance coming from You is far from reaching any destination. Every face that is set on knowing You is lit by the ray of Your guidance. O Bestower of being upon all that is, no one without You has escaped from nonbeing. Your command holds dominion over the world of nonbeing and being. Through You, nonbeing has seen itself as being; through You, being has arrived at nonbeing. All but You are bowed low before You; every nonexistent, like the existent, is Your servant. O You who from the curve of Kaf and the ring of Nun have brought forth a hundred wondrous forms, that light which shines from the cleft of Kaf, make it manifest from Qaf to Qaf. Without the dot of Nun these spheres have not turned upon the center of being. Every sea of bounty You have poured out You drew from the spring of these two letters. O You, single in oneness and unity, beside You any breath of unity grows cold. You are pure of the illusion of duality; in the judgment of the intellect, You alone are You. Scribe of pre-eternity with the pen of destiny, divider of eternity with the sword of governance, writer of the preface to the book of intellect, bestower of radiance upon the jewel of intellect, compass-turner of the sphere of the heavens about the narrow center of the field of earth, brightener of the dwelling of those in dark night with the torch of the light of dawn, adorner of the robe of mountain and desert with the greenness of verdant garments, sewing—upon the stature of the beauties of Nowruz— robe and shirt without any thread; binder of the register of the rose, companion of the register-reading nightingale, from the purse of the bud a dispenser, in the cup of the tulip a grinder of fresh musk; painter of the cheek of every fair one, arrow-shooter of every wounded breast, helper of everyone left behind by a friend, companion of everyone driven from home; giver of solace to the pain of the restless, layer of balm on the wound of the heart-stricken, opener of the salt-flood at the spring of the eye, breaker of the bile, the flame of wrath; tanner of the azure hide of the sky, dyer of autumn's sallow face; from the countenance of coquettish sweethearts cast a veil over Your own countenance. Thorn-strewer on the path of the weak-willed, granite-maker of the barrier for the swift-footed, diminisher of sin, forgiver of crime, taker at the first, forgiver at the last: my crime has passed all bounds— what then shall my end become? If You melt me down, I am a sinner; if You caress me, I am full of hope. Look upon my hopefulness, pass over my sinfulness. Everything I desire, I have from You, and this too that I desire, I have from You. Grant newness to my old love, grant a strong heart in my own asking. In the days when I was of a strong nature, I was outside the path of justice; my deeds were not in accord with reason and faith, my face was not toward the highway of certainty. And today, when I have turned my face to the path and loosed the knot of sin from my heart, no strength for work remains in my hand, and the power of walking has left my feet. Have mercy on my weakness and old age, have mercy on my helplessness and poverty. Whiteness has settled upon my head, snow from the cloud of despair. From this snow my day has frozen; from that fire I kindle my sighs. Every snow that settles on the ground settles for the sake of rose and jasmine. From this snow that has settled on my rose, many a thorn has broken in my heart. The thorn that broke within my heart, on the day it springs up from my clay, I wish it to make its way toward You and clutch at the hem of Your mercy. Perhaps for one broken-spirited like me, from this clutching some melody may come.

Updated 2026-07-19

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related