1Cademy - بخش ۶۰ - مقاله بیستم در پند دادن فرزند ارجمند که در بستان طفولیت به نبات حسن پرورده باد و در بستان بلاغت به نهایت کمال پی آورده / Section 60 - The Twentieth Discourse on Advising the Honorable Son, May He Be Nurtured by the Plant of Beauty in the Garden of Childhood and Attain the Ultimate Perfection in the Garden of Eloquence

Learn Before

Haft Awrang

Poem

بخش ۶۰ - مقاله بیستم در پند دادن فرزند ارجمند که در بستان طفولیت به نبات حسن پرورده باد و در بستان بلاغت به نهایت کمال پی آورده / Section 60 - The Twentieth Discourse on Advising the Honorable Son, May He Be Nurtured by the Plant of Beauty in the Garden of Childhood and Attain the Ultimate Perfection in the Garden of Eloquence

Original content

ای شب امید مرا ماه نو
دیده بختم به خیالت گرو

از پس سی روز برآید هلال
روی نمودی تو پس از شصت سال

سال تو چار است به وقت شمار
چار تو چل باد و چلت باز چار

هر چل تو یک چله کز علم و حال
سیر کنی در درجات کمال

نام تو شد یوسف مصر وفا
باد لقب دولت و دین را ضیا

می کنم از خامه حکمت نگار
بهر تو این نامه حکمت نگار

گرچه کنون نیست تو را فهم پند
چون به حد فهم رسی کار بند

تا نشود برقع تو موی روی
پا منه از خانه به بازار و کوی

سلسله بند قدم خویش باش
حبس نشین حرم خویش باش

هیچگه از صحبت همخانگان
رخت مکش بر در بیگانگان

طلعت بیگانه نه میمون بود
خاصه که سالش ز تو افزون بود

ور به دبستان سر و کارت دهند
لوح «الف بی » به کنارت نهند

پهلوی هر سفله مشو جانشین
از همه یکتا شو و تنها نشین

گرچه به خود نیست کج اندام «الف »
بین که چه سان کج شده در «لام الف »

لوح خود آن دم که نهی بر کنار
چون «الف » انگشت ازان بر مدار

«دل » وش از شرم فکن سر به پیش
«صاد» صفت دوز بر آن چشم خویش

خنده زنان گاه به آن گه به این
رسته دندان منما همچو «سین »

دل مکن از فکر پریشان دو نیم
تنگ دهان باش ز گفتن چو «میم »

گوش مده بیهده هر قیل و قال
تا نکشی درد سر گوشمال

دار ادب درس معلم نگاه
تا نشوی طبلک تعلیمگاه

سیلی او گرچه فضیلت ده است
گر تو به سیلی نرسانی به است

پی چو به سر منزل قرآن بری
روزی هر روزه ازان خوان خوری

چند گره زن به میان رحل وار
شاهد مصحف بنشان بر کنار

باش ز رخسار نکو فال او
محو تماشای خط و خال او

هر چه کنی زو گهر سلک خویش
ساز به تکرار زبان ملک خویش

حرف نوشته به دل طفل خرد
گزلک نیسان نتواند سترد

چون تو حق حفظ وی آری بجای
حفظ حق از جانت شود غم زدای

دست طلب ده به قلم گاه گاه
شو به سوی خطه خط رو به راه

باز نشان از ره کسب کمال
از نم آن نایژه گرد ملال

کوش به تحسین خط از هر نمط
لیک نه چندان که شوی جمله خط

صفر مکن بهر سه انگشت خویش
از گهر هر هنری مشت خویش

شعر اگرچه هنری دیگر است
شمه ای از عیب به شعر اندر است

شعر که عیبش ز میان سر زند
همت پاکانش قلم در زند

ور فتدت گه گهی اندیشه اش
کوش که چون من نکنی پیشه اش

هر نفس آمد گهری ارجمند
قیمت آن بیشتر از چون و چند

آن گهر از دست مده رایگان
خاصه که در مدح فرومایگان

محنت این کار به خود ره مده
رنج کشی در طلب علم به

تاج سر جمله هنرهاست علم
قفل گشای همه درهاست علم

در طلب علم کمر چست کن
دست ز اشغال دگر سست کن

با تو پس از علم چه گویم سخن
علم چو آید به تو گوید چه کن

علم کثیر آمد و عمرت قصیر
آنچه ضروریست به آن شغل گیر

هر چه ضروریست چو حاصل کنی
به که عمارتگری دل کنی

آنست عمارتگری دل که دل
واکشی از کشمکش آب و گل

پای به دامن کشی و سر به جیب
تن به شهادت دهی و جان به غیب

یاد خدا پردگی هش کنی
هر چه بجز اوست فرامش کنی

English translation

O new moon of the night of my hope, The eye of my fortune is pawned to your thought. After thirty days the crescent rises, But you showed your face after sixty years. Your age is four by counting; May your four become forty, and your forty again four. May each of your forty be a forty-day spiritual retreat of knowledge and state, Through which you traverse the degrees of perfection. Your name became Joseph of the Egypt of loyalty; May your title be the light of the state and religion. With my wisdom-writing pen, I draft this wisdom-depicting letter for you. Though you have no understanding of advice now, Act upon it when you reach the age of understanding. Until facial hair becomes your veil, Do not step out of the house into the market and street. Be the chain of your own steps, Reside confined in your own sanctuary. Never, from the company of housemates, Drag your belongings to the door of strangers. The sight of a stranger is not auspicious, Especially if his age is greater than yours. And if they give you business in the school, And place the tablet of 'Alif-Be' by your side, Do not sit beside any base person; Become unique from all and sit alone. Though 'Alif' itself is not crooked of body, See how it became bent in 'Lam-Alif'. The moment you put your tablet aside, Do not lift your finger from it, like 'Alif'. Like the letter 'Dal', bow your head forward in shame; Like the letter 'Sad', sew your eye upon it. Laughing sometimes at this and sometimes at that, Do not show your row of teeth like 'Sin'. Do not split your heart in two with scattered thoughts; Be tight-mouthed in speech like 'Mim'. Do not listen in vain to every chatter and gossip, Lest you suffer the headache of a scolding. Keep the discipline of the teacher's lesson, Lest you become the small drum of the schoolhouse. Though his slap grants virtue, It is better if you do not bring yourself to be slapped. When you find your way to the abode of the Quran, Eat your daily portion from that table. Tie several knots in the middle like a book-stand, And seat the beloved of the Quran by your side. Be, by its auspicious countenance, Lost in the contemplation of its lines and spots. Whatever pearl you make from it for your own thread, Make it the possession of your tongue through repetition. The letter written on the heart of a young child, The knife of oblivion cannot erase. When you fulfill the duty of memorizing it, The protection of the Truth will dispel sorrow from your soul. Give your hand of desire to the pen from time to time, Set out towards the realm of calligraphy. Settle, by way of acquiring perfection, The dust of weariness with the moisture of that reed pen. Strive to beautify your calligraphy in every manner, But not so much that you become nothing but calligraphy. Do not make zero of your three fingers, Emptying your hand of the pearl of every other art. Though poetry is another art, There is a trace of defect in poetry. Poetry whose defect arises from its midst, The determination of the pure-hearted strikes a line through it. And if its thought falls into your mind from time to time, Strive not to make it your profession as I did. Every breath is a precious gem, Its value is greater than how and how much. Do not give that gem away for free, Especially in the praise of the base. Do not let the distress of this work reach you; It is better to suffer pain in the quest of knowledge. Knowledge is the crown of the head of all arts; Knowledge is the opener of the locks of all doors. Tighten your belt in the quest of knowledge; Loosen your hand from other occupations. What speech shall I say to you after knowledge? When knowledge comes, it will tell you what to do. Knowledge is vast and your life is short; Occupy yourself with what is necessary. When you have obtained all that is necessary, It is better that you rebuild the heart. Rebuilding the heart is that you withdraw the heart From the conflict of water and clay. Pull your foot into your skirt and bow your head into your collar, Give your body to witnessing and your soul to the unseen. Make the remembrance of God the veil-wearer of your intellect, And forget whatever is other than Him.

Updated 2026-07-07

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related