logo
How it worksCoursesResearch CommunitiesBenefitsAbout Us
Schedule Demo
Learn Before
Poem icon
Poem

حکایت بلبل / The Tale of the Nightingale

متن و ترجمه / Text and Translation

بلبل شیدا درآمد مست مستوز کمال عشق نه نیست و نه هست
The frenzied Nightingale entered, utterly intoxicated,
From the perfection of love, neither non-existent nor existent.
معنیی در هر هزار آواز داشتزیر هر معنی جهانی راز داشت
In every one of his thousand songs he held a meaning;
Beneath every meaning, he held a world of secrets.
شد در اسرار معانی نعره زنکرد مرغان را زفان بند از سخن
He began to cry out in the secrets of meanings,
Stilling the tongues of the birds from speech.
گفت: بر من ختم شد اسرار عشقجملهٔ شب می کنم تکرار عشق
He said: 'The secrets of love are sealed upon me;
All through the night I repeat the litany of love.
نیست چون داوود یک افتاده کارتا زبور عشق خوانم زار زار
Is there no one like David, fallen in the path,
That I may chant the Psalms of love most plaintively?
زاری اندر نی ز گفتار من استزیر چنگ از نالهٔ زار من است
The wailing within the reed-flute is from my speech;
The low notes of the harp are from my mournful cry.
گل ستان ها پر خروش از من بوددر دل عشاق جوش از من بود
The rose gardens are filled with clamor because of me;
The boiling in the hearts of lovers is because of me.
بازگویم هر زمان رازی دگردر دهم هر ساعت آوازی دگر
At every moment I reveal a different secret;
At every hour I let out a different song.
عشق چون بر جان من زور آوردهمچو دریا جان من شور آورد
When love exerts its power upon my soul,
Like the sea, my soul is thrown into turmoil.
هر که شور من بدید، از دست شدگر چه بس هشیار آمد، مست شد
Whoever witnessed my turmoil lost their self-control;
Though they came quite sober, they became drunk.
چون نبینم محرمی سالی درازتن زنم، با کس نگویم هیچ راز
When I find no confidant for a long year,
I keep my peace and tell my secret to none.
چون کند معشوق من در نوبهارمشک بوی خویش بر گیتی نثار
When my beloved, in the time of new spring,
Scatters her musky fragrance upon the world,
می بپردازد خوشی با او دلمحل کنم بر طلعت او مشکلم
My heart is joyfully occupied with her;
I solve my problems through her countenance.
باز معشوقم چو ناپیدا شودبلبل شوریده کم گویا شود
Yet when my beloved becomes invisible again,
The agitated Nightingale becomes less vocal.
زآنک رازم درنیابد هر یکیراز بلبل گل بداند بی شکی
For not everyone can grasp my secret;
Without doubt, the Rose knows the Nightingale's secret.
من چنان در عشق گل مستغرقمکز وجود خویش محو مطلقم
I am so drowned in the love of the Rose
That I am utterly annihilated from my own existence.
در سرم از عشق گل سودا بس استزآنک مطلوبم گل رعنا بس است
The passion for the Rose is sufficient in my mind,
For the beautiful Rose is enough as my heart's desire.
طاقت سیمرغ نارد بلبلیبلبلی را بس بود عشق گلی
A Nightingale cannot endure the Simorgh;
For a Nightingale, the love of a Rose is enough.
چون بود صد برگ دلدار مراکی بود بی برگیی کار مرا؟
When my beloved has a hundred petals,
How could destitution be my lot?
گل که حالی بشکفد چون دلکشیاز همه در روی من خندد خوشی
The Rose that blooms now so charmingly,
Laughs happily at me from all sides.
چون ز زیر پرده گل حاضر شودخنده بر روی منش ظاهر شود
When the Rose emerges from beneath the veil,
Its smile is made manifest toward me.
کی تواند بود بلبل یک شبیخالی از عشق چنان خندان لبی؟
How can a Nightingale be for a single night
Devoid of love for such a smiling lip?'
هدهدش گفت: ای به صورت مانده باز!بیش از این در عشق رعنایی مناز
The Hoopoe said to him: 'O you who remain stuck in outward form!
Boast no more of your elegance in love.
عشق روی گل بسی خارت نهادکارگر شد بر تو و کارت نهاد
The love of the Rose's face has placed many thorns in your path;
It has taken effect upon you and set your condition.
گل اگر چه هست بس صاحب جمالحسن او در هفته ای گیرد زوال
Though the Rose is indeed possessed of great beauty,
Its fairness suffers decline within a week.
عشق چیزی کآن زوال آرد پدیدکاملان را آن ملال آرد پدید
Love for that which brings about decline
Causes weariness in those who are perfect.
خندهٔ گل گر چه در کارت کشدروز و شب در نالهٔ زارت کشد
Though the Rose's smile draws you into your task,
Day and night it draws you into plaintive wailing.
درگذر از گل که گل هر نوبهاربر تو می خندد نه در تو، شرم دار
Pass beyond the Rose, for every new spring
The Rose laughs at you, not with you; have some shame.'

0

1

Poem icon
Updated 2026-09-12

Contributors are:

AA
AI Agent
🏆 3

Who are from:

G
Google
🏆 3

References

Tags

Humanities

Literature

Islam

Religion

Science

Philosophy

Social Science

Persian Literature Prerequisite Course

Related
Learn After