1Cademy - بخش ۲۸ - فی ذکر دارِالبقاء / Section 28

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۲۸ - فی ذکر دارِالبقاء / Section 28 - On the Mention of the Abode of Eternity

Original content

اجل آمد کلیدخانهٔ راز
در دین بی اجل نگردد باز

تا بود این جهان نباشد آن
تا تو باشی نباشدت یزدان

حقهٔ سر به مهر دان جانت
مهرهٔ مهر نور ایمانت

سابقت نامه ای به مهر آورد
وز پی تو به خاتمت بسپرد

تا ز دور زمانه خواهی زیست
تو ندانی که اندر آنجا چیست

سحی نامهٔ خدای عزوجل
برنگیرد مگر که دست اجل

تا دم آدمی ز تو نرمد
صبح دینت ز شرق جان ندمد

سرد و گرم زمانه ناخورده
نرسی بر در سراپرده

تو نداری خبر ز عالم غیب
بازنشناسی از هنرها عیب

حال آن جای صورتی نبود
چون دگر حال عادتی نبود

جان به حضرت رسد بیاساید
وآنچه کژ است راست بنماید

چون رسیدی به حضرت فرمان
پس از آنجا روانه گردد جان

رخش دین آشنای راغ شود
مرغ وار از قفس به باغ شود

با حیات تو دین برون ناید
شب مرگ تو روز دین زاید

گفت مرد خرد در این معنی
که سخنهای اوست چون فتوی

خفته اند آدمی ز حرص و غلو
مرگ چون رخ نمود فانتبهوا

خلق عالم همه به خواب درند
همه در عالم خراب درند

آن هوایی که پیش از این باشد
رسم و عادت بود نه دین باشد

ورنه دینی کزین حیات بود
دین نباشد که ترهات بود

دین و دولت در عدم زدنست
کم شدن از برای کم زدنست

آنکه کم زد وجود عالم را
گو ببین مصطفی و آدم را

وانکه او طالبست افزون را
گو ببین عاد را و قارون را

این یکی پای در رکیب بماند
وآن دگر خستهٔ نهیب بماند

پای آنرا قدم عدم کرده
دست این را ندم قلم کرده

باد هیبت به عاد مقرونست
خاک لعنت سزای قارونست

چه زیان باشد ار ز بیم گزند
نیکوان را فدی شوی چو سپند

پیش مردان راه رخ مفروز
خویشتن را تو چون سپند بسوز

خرد و دین چه سرسری داری
گر تو با حق سر سری داری

مرد گرد نهاد خود نتند
شیر صندوق خویش خود شکند

ای ز خود سیر گشته جوع آنست
وی دوتا از ندم رکوع آنست

کز تن و جان خود بری گردی
گرد تنهایی و سری گردی

هیچ منمای روی شهر افروز
گر نمودی برو سپند بسوز

آن جمال تو چیست مستی تو
وان سپند تو چیست هستی تو

لب چو بر آستان دین باشد
عیسی مریم آستین باشد

خویشتن را در این طلب بگداز
در ره صدق جان و تن در باز

English translation

Death came as the key to the house of secrets; Without death, the door of religion does not open. As long as this world exists, that world will not be; As long as you exist, God will not be yours. Know your soul as a sealed casket; And the gem of the seal as the light of your faith. Your destiny brought a letter with a seal, And handed it over to your end. As long as you live in the cycle of time, You will not know what is inside it. The letter of God, the Almighty and Majestic, None shall unseal except the hand of death. Until the human breath departs from you, The dawn of your religion will not rise from the east of the soul. Without experiencing the cold and heat of time, You will not reach the entrance of the pavilion. You have no news of the unseen world; You cannot distinguish faults from virtues. The state of that place is not of form; For no other state there is of habit. The soul reaches the Presence and finds rest, And shows that which is crooked as straight. When you reach the Presence of the Command, Then the soul departs from there. The steed of religion becomes familiar with the meadow; Like a bird, it escapes from the cage to the garden. With your life, religion does not emerge; The night of your death gives birth to the day of religion. The man of intellect said in this regard, Whose words are like a legal decree: 'People are asleep, driven by greed and excess; When death reveals its face, they awaken.' The creatures of the world are all asleep; All are within a ruined world. The desire that existed before this Was custom and habit, not religion. Otherwise, a religion that comes from this life Is not religion, but rather trivialities. Religion and sovereignty lie in knocking at non-existence; Diminishing oneself is for the sake of rising above vanity. He who belittled the existence of the world, Tell him to look at Mustafa and Adam. And he who is a seeker of increase, Tell him to look at 'Ad and Qarun. The former remained with their foot in the stirrup, While the latter remained wounded by the threat. Non-existence guided the step of the former, While regret cut off the hand of the latter. The wind of awe is conjoined with 'Ad, And the earth of curse is fitting for Qarun. What harm is there if, from fear of harm, You become a ransom for the good, like wild rue? Before the men of the path, do not brighten your face; Burn yourself like wild rue. Why do you hold intellect and religion so lightly, If you have a casual relation with the Truth? A man does not spin webs around his own nature; The lion breaks its own chest. O you who are satiated with self, hunger is this; O you bent with regret, bowing is this: That you detach yourself from your body and soul, And circle around solitude and mystery. Do not show a city-brightening face at all; If you did, go and burn wild rue over it. What is that beauty of yours? Your intoxication. And what is that wild rue of yours? Your existence. When the lip is upon the threshold of religion, It becomes like the sleeve of Jesus, son of Mary. Melt yourself in this quest; In the path of truth, sacrifice both soul and body.

Updated 2026-07-02

Contributors are:

Who are from:

References