1Cademy - بخش ۲۵ - التمثیل فی‌المطایبة بطریق الهزل / Section 25

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۲۵ - التمثیل فی‌المطایبة بطریق الهزل / Section 25 - An Allegory in Jesting by Way of Mockery

Original content

بود گرمی به کار دریوزه
نام آن سرد قلتبان یوزه

رفت زی حج به کدیهٔ محراب
اینت فضل اینت مزد اینت ثواب

چون به بغداد آمد از حلوان
دید بازارها پر از الوان

صحن حلوا و مرغ و تاوهٔ نان
پختهٔ پخته و برهٔ بریان

زی خرابات از خرابی دین
رهگذر کرده بی ره و آیین

دید بر رهگذر زنی زیبا
روی زیبا به زیب چون دیبا

دست در جیب خویش کرد چو باد
کرد فرموش حج و فرج به یاد

دید در فروز گریبانش
دو درم بهر جامه و نانش

گشت حیران چو در خزان ریحان
تن چو پر زاغ از فزع لرزان

زانکه او بد چو دیو دوزخ زشت
آن زنش خوب بد چو حور بهشت

یوزهٔ زشت با دل ناشاد
دو درم داد و آن زنک را گاد

زنک شوخ بر ازارش رید
او دبهٔ پر ز روغنش دزدید

زن بدو گفت کابلهت دیدم
بستدم سیم و بر تو خندیدم

یوزه دادش جواب بر ره راز
چون شد این سرگذشت و قصه دراز

گفت از این خرزه گرچه دربندم
آن چنان خر نیم خردمندم

چون ببینی چراغ بی روغن
پس بدانی تو ابلهی یا من

گر نشستی به زیر من روزی
جست ناگه ز گنبدت گوزی

تو چو بادام و پسته رخ مفروز
کایچ گنبد نگه ندارد گوز

باد اگر کونت را به فرمان نیست
غم مخور کایچ کون سلیمان نیست

English translation

There was a zealous one in the work of begging, The name of that cold cuckold was Yuza. He went toward the Hajj to beg at the prayer-niche, Behold this grace, behold this wage, behold this reward! When he came to Baghdad from Hulwan, He saw the bazaars full of colorful things, Plates of halva, fowl, and baking-pans of bread, Fully cooked food and roasted lamb. Toward the taverns, from the ruin of religion, He made his path, without way and custom. He saw on the path a beautiful woman, A beautiful face, beautiful like brocade. He put his hand in his pocket like the wind, He forgot the Hajj and remembered the vagina. He saw in the opening of her collar, Two dirhams for her garment and bread. He became bewildered like basil in autumn, His body trembling with fear like a crow's feather. Because he was ugly like a demon of hell, And that woman was beautiful like a houri of paradise. The ugly Yuza with an unhappy heart, Gave two dirhams and fucked that woman. The insolent woman shat upon his trousers, He stole her leather bag full of oil. The woman said to him, 'I saw that you were a fool, I took the silver and laughed at you.' Yuza answered her on the path regarding the secret, When this adventure and story became long, He said, 'Although I am bound by this foolishness, I am not such a donkey, I am wise. When you see the lamp without oil, Then you will know whether you are the fool or I. If you sat beneath me one day, Suddenly a fart sprang from your dome. Do not brighten your face like an almond and pistachio, For no dome can hold back a fart. If the wind of your ass is not at your command, Do not grieve, for no ass is Solomon (who commands the wind).'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References