1Cademy - بخش ۹ - ذکر سماع قرآن / Section 9 - Mention of the Audition of the Quran

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۹ - ذکر سماع قرآن / Section 9 - Mention of the Audition of the Quran

Original content

مر جنب را به امر یزدانش
پس نه مهجور کرد قرآنش

پس زانوی حیرتش بنشاند
لایمسه چو بر دو دستش خواند

مقری زاهدی از پی یک دانگ
همچو قمری دو مغزه دارد بانگ

قول باری شنو هم از باری
که حجابست صنعت قاری

مرد عارف سخن ز حق شنود
لاجرم ز اشتیاق کم غنود

با خیال لطیف گوید راز
شکن و پیچ ورقه در آواز

در دل نفس نه نه بر رخ خال
که جمالت نشان دهد از حال

طبع قوال را زبون باشد
عشق را مطرب از درون باشد

هرچه آواز و نقش آوازه ست
خانه شان از برون دروازه ست

هیچ معنیستی اگر در بانگ
بلبلی بنده نیستی به دو دانگ

عدتی دان در این سرای مجاز
چشم را رنگ و گوش را آواز

دل ز معنی طلب ز حرف مجوی
که نیابی ز نقش نرگس بوی

مجلس روح جای بی گوشیست
اندر آنجا سماع خاموشیست

کت سوی عشق دیدنی باشد
لذتی کان چشیدنی باشد

طبع را از غنا مگردان شاد
که غنا جز زنا نیارد یاد

یار کو بر سر پل آید یار
تو مر او را از آب دور مدار

یا به آتش فرو بر از سر کین
یا به خاکش سپار و خوش بنشین

هرچه در عشق نیک و هرچه بدست
بار حکمش کشیدن از خردست

هرچه صورت دهد به آبش ده
نالهٔ زار در دل خوش نه

چون برون ناله آید از دل خوش
پای او گیر و سوی دوزخ کش

می نداری خبر تو ای نسناس
که به صد بند و حیلت و ریواس

زان همی دیو نفس در تو دمد
تا زتو عقل و هوش تو برمد

راه دین صنعت و عبارت نیست
نحو و تصریف و استعارت نیست

این صفات از کلام حق دورست
ضمن قرآن چو در منثورست

تو در این بادیه پر از بیداد
غمز را مغز خوانده شرمت باد

ناگهی باشد ای مسلمانان
که شود سوی آسمان قرآن

گرچه ماندست سوی ما نامش
نیست مانده شروع و احکامش

English translation

By God's command, for the ritually impure, He did not make His Quran forbidden. Then He seated him on the knee of bewilderment, When he read 'None shall touch it' on both his hands. An ascetic reciter, for the sake of a copper coin, Sings like a ring-dove with two kernels. Hear the Word of the Creator from the Creator Himself, For the art of the reciter is a veil. The gnostic hears the speech from the Truth, Consequently, out of yearning, he sleeps little. He whispers secrets with the subtle phantom, With the folds and turns of the page in the sound. In the heart of the soul, not on the cheek's mole, May your beauty show your state. The nature of the singer is base, Love has its minstrel from within. Whatever is sound and the form of sound, Their home is outside the gate. If there were any meaning in sound, A nightingale would not be enslaved for two copper coins. Consider it a provision in this house of metaphor, Color for the eye, and sound for the ear. Seek the heart from the meaning, do not search for it in the letter, For you will not find fragrance from the drawing of a narcissus. The assembly of the spirit is a place of earlessness, There, the audition is silence. Where your sight is directed towards love, A pleasure that is to be tasted. Do not make the nature happy with music, For music brings nothing to mind but adultery. The friend who comes as a friend onto the bridge, Do not keep him away from the water. Either throw him into the fire out of malice, Or commit him to the earth and sit happily. Whatever is good in love and whatever is bad, Bearing the weight of its judgment is of wisdom. Whatever assumes form, consign it to the water, Place the plaintive wailing in a happy heart. When wailing comes out of a happy heart, Seize its foot and drag it to hell. You have no knowledge, O beast, That with a hundred bonds, tricks, and deceptions, The demon of the carnal soul blows into you, So that your intellect and consciousness flee from you. The path of religion is not artifice and phrasing, It is not grammar, conjugation, and metaphor. These attributes are far from the Word of God, Within the Quran, it is like scattered pearls. In this wilderness full of injustice, You have called the wink the core; shame on you! It may suddenly happen, O Muslims, That the Quran returns to heaven. Although its name remains with us, Its laws and rulings do not remain.

Updated 2026-07-02

Contributors are:

Who are from:

References