1Cademy - بخش ۲۵ - حکایت / Section 25

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۲۵ - حکایت / Section 25 - Tale

Original content

ایهاالناس روز بی شرمیست
نوبت شوخی و کم آزرمی است

عادت و رسم روزگار بدست
خاصه با آنکه خاصهٔ خرد است

زانکه اهل زمانه نااهلند
شحنهٔ ظلم و قاضی جهلند

هرکه را روزگار مسخره کرد
نامش اندر میان ما سره کرد

جز به رندی و جز به قلاشی
خرم و شادمان تو کی باشی

دانش آموزی و هنر ورزی
نزد این مردمان جوی نرزی

قیمت و قدر و جاه این ایام
از قفا دان و خنده و دشنام

مرد آزاده خستهٔ چرخ است
نان آزاده بر دگر نرخ است

اندرین تنگ آشیان که منم
در غم نان و آب و پیرهنم

بی خبر زانکه مادر گردون
کفنت را همی زند صابون

پیشهٔ چرخ مردم آزاریست
صنعت روزگار خونخواری است

شیر گردون چو گربه دارد کیش
خورد از مهر خون بچهٔ خویش

ملک الموت داده در بندان
حصن عمر ترا و تو خندان

آخر از لاله چند آموزی
دل سیاهی و چهره افروزی

هیچ از حادثات نندیشی
کی کند با تو یک زمان خویشی

تا تو در بند زرق و تلبیسی
در سقر یار غار ابلیسی

دست از رنگ و بوی دهر بدار
چند جویی چو کرگسان مردار

همچو عنقا ز خلق عزلت گیر
تات نکشند در قفس به زحیر

چند گوئی چو طوطی از هر در
سخن اندر قفس به سوی شکر

من که بر گلبن سخن شب و روز
بلبلان را کنم نوا آموز

چون شترمرغ در بیابانم
بود از سنگ تافته نانم

باز اگر نیستم چه باک بود
قوت هر دل ز جان پاک بود

English translation

O people, it is a day of shamelessness; It is the turn of insolence and lack of modesty. It is the custom and habit of the bad times, Especially with the one who is endowed with intellect. For the people of this era are unworthy; They are the guards of oppression and the judges of ignorance. Whomever fortune makes a laughingstock, Their name is deemed worthy among us. Except through profligacy and vagrancy, How could you ever be joyful and happy? Acquiring knowledge and practicing art Are not worth a grain of barley to these people. The price, value, and status in these days Are measured by backbiting, laughter, and abuse. The free man is wounded by the wheel of heaven; The free man's bread comes at a different price. In this narrow nest where I reside, I am in sorrow for bread, water, and my garment, Unaware that the mother of the cosmos Is already soaping your shroud. The trade of the heavens is tormenting people; The craft of fortune is bloodthirstiness. The lion of heaven has the nature of a cat; It drinks the blood of its own child out of affection. The Angel of Death has besieged The fortress of your life, and yet you are laughing. How long, after all, will you learn from the tulip To have a black heart and a bright face? Do you not think of the vicissitudes of life at all? When will fortune ever show you any kinship? As long as you are bound by hypocrisy and deceit, You are the close companion of Satan in hell. Keep your hands off the color and scent of the world; How long will you seek carrion like vultures? Like the Phoenix, choose seclusion from the creation, Lest they drag you into a cage with groans. How long will you speak like a parrot of every matter, Uttering words inside a cage for the sake of sugar? I, who day and night on the rosebush of speech Teach the nightingales how to sing, Am like an ostrich in the desert; My bread is from heated stones. If I am not a falcon, what fear is there? The nourishment of every heart comes from the pure soul.

Updated 2026-07-03

Contributors are: