1Cademy - بخش ۶۸ - در مناجات گوید / Section 68

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۶۸ - در مناجات گوید / Section 68 - In Supplication, He Speaks

Original content

ای روان همه تنومندان
آرزو بخش آرزومندان

تو کنی فعل من نکو در من
مهربان تر ز من تویی بر من

رحمتت را کرانه پیدا نیست
نعمتت را میانه پیدا نیست

آنچه بدهی به بنده دینی ده
با رضای خودش قرینی ده

دلم از یاد قدس دین خوش کن
نسبت باد و خاکم آتش کن

از تو بخشودنست و بخشیدن
وز من افتادنست و شخشیدن

من نیم هوشیار مستم گیر
من بلخشیده ام تو دستم گیر

از تو دانم یقین که مستورم
پرده پوشیت کرده مغرورم

راندهٔ سابقت ندانم چیست
خواندهٔ خاتمت ندانم کیست

عاجزم من ز خشم و خوشنودیت
نکند نیز لابه ام سودیت

دل گمراه گشت انابت جوی
مردم دیده شد جنابت شوی

دل گمراه را رهی بنمای
مردم دیده را دری بگشای

که ننازد ز کارسازی تو
که بترسد ز بی نیازی تو

ای به رحمت شبان این رمه تو
چه حدیثست ای تو ای همه تو

ای یکی خدمت ستانه ت را
گرگ و یوسف نگارخانه ت را

تو ببخشای بر گل و دل ما
که بکاهد غم دل از گل ما

تو نوازم که دیگران زفتند
تو پذیرم که دیگران گفتند

چه کنم با جز از تو هم نفسی
مرده ایشان مرا تو یار بسی

چه کنم زحمت تویی و دویی
چون یقین شد که من منم تو تویی

چه کنم با تو تف و دود همه
چون تو هستی باد بود همه

باد نعمای تست بود جهان
ای زیان تو به که سود جهان

من ندانم که آن چه کس باشد
کز تو او را بخیره بس باشد

کس بود زنده بی عنایت تو
یا توان زیست بی رعایت تو

آنکه با تست سوزکی دارد
وآنکه بی تست روزکی دارد

آنچه گفتی مخور بخوردم من
وآنچه گفتی مکن بکردم من

با تو باشم درست شش دانگم
بی تو باشم ز آسیا بانگم

از غم مرگ در زحیرم من
جان من باش تا نمیرم من

چه فرستی حدیث و تیغ به من
من کیم از تو ای دریغ به من

با قبول تو ای ز علت پاک
چبود خوب و زشت مشتی خاک

خاک را خود محل آن باشد
کز ثنای تواش زبان باشد

عز تو ذل خاک را برداشت
خاک را تا به عرش سربفراشت

گر ندادی کلام دستوری
که برد نامت از سر دوری

خلق را هیچ زهره آن بودی
که ترا بر مجاز بستودی

چه گشاید ز عقل و مستی ما
که مه ما و مه بود و هستی ما

به خودی مان کن از بدیها پاک
چه بود پیش پاک مشتی خاک

بیش حکمت خود ار خرد باشم
من که باشم که نیک و بد باشم

بد ما نیک شد چو پذرفتی
بد شود نیک ما چو نگرفتی

بدو نیکم همه تویی یارب
وز تو خود بد نیاید اینت عجب

آن کسی بد کند که بدکارست
از تو نیکی همه سزاوارست

نیک خواهی به بندگان یکسر
بندگان را خود از تو نیست خبر

اندرین پردهٔ هوا و هوس
جهل ما عذرخواه علم تو بس

گر سگی کرده ایم اندر کار
نه تو شیری گرفته ای بگذار

بر در فضل و حضرت جودت
بهر انجاز لطف موعودت

آنچه نسبت به تست توفیرست
وآنچه از فعل ماست تقصیر است

English translation

O soul of all corporeal beings, Bestower of desires to those who long. You make my actions good within me, You are more kind to me than I am to myself. No shore can be found for Your mercy, No middle can be found for Your blessings. Whatever You give to a servant, give him faith, And join it with Your own satisfaction. Gladden my heart with the holy remembrance of religion, Turn the relation of my wind and dust into fire. From You comes pardoning and giving, And from me, falling and stumbling. I am not sober, take me as one drunk, I have slipped, take my hand. I know for certain that I am concealed by You, Your veiling of my faults has made me proud. I do not know what Your past decree has driven, I do not know who Your final caller is. I am helpless before Your wrath and Your pleasure, Nor will my pleading profit You. The strayed heart has sought repentance, The pupil of the eye has washed away impurity. Show a path to the strayed heart, Open a door to the pupil of the eye. Lest it boast of Your providence, Lest it fear Your independence. O Shepherd of this flock by Your mercy, What talk is this? O You, O all is You! O One, the service of Your threshold, Is the wolf and Joseph of Your gallery. Have mercy on our clay and our heart, So that the sorrow of the heart may decrease from our clay. Caress me, for others are harsh; Accept me, for others have spoken. What shall I do with any companion but You? They are dead; for me, You are friend enough. Why should I bear the trouble of 'me' and 'twoness', When it became certain that I am I, and You are You? What shall I do with all this heat and smoke before You, Since when You exist, all else is wind? The existence of the world is the wind of Your bounty, O Your loss is better than the profit of the world! I know not who that person might be, Who could vainly be satisfied without You. Can anyone be alive without Your favor, Or can one live without Your care? He who is with You has a little burning love, And he who is without You has a miserable day. What You said 'do not consume,' I consumed, And what You said 'do not do,' I did. With You, I am complete and sound; Without You, I am but a noise from a mill. I am in distress from the grief of death, Be my soul, so that I may not die. Why do You send me words and a sword? Who am I to receive them from You? Alas for me! With Your acceptance, O You who are free from defect, What does the good or bad of a handful of dust matter? Does the dust itself have the capacity, That its tongue should praise You? Your glory lifted up the humbleness of the dust, And raised the dust all the way to the Throne. If Your word had not given permission, Who would bring Your name from such a distance? Would creatures have any daring, To praise You even metaphorically? What can come of our intellect and our drunkenness, Which is neither our moon, nor our month, nor our existence? By Your selfhood, purify us from evils, What is a handful of dust before the Pure? Before Your wisdom, even if I am intellect, Who am I to be good or bad? Our bad became good when You accepted it, Our good becomes bad if You do not receive it. My bad and good are all You, O Lord, And from You no evil comes, what a wonder! He who does evil is the evielder, From You, only goodness is fitting. You wish well to the servants altogether, Though the servants themselves know nothing of You. Within this veil of passion and desire, Our ignorance is excuse enough for Your knowledge. If we have behaved like a dog in our work, You have not behaved like a lion; let it pass. At the door of Your grace and the presence of Your generosity, For the fulfillment of Your promised kindness, What is attributed to You is abundance, And what is from our action is deficiency.

Updated 2026-07-02

Contributors are:

Who are from:

References