1Cademy - بخش ۵۱ - اندر نگاه داشتن راز و مشورت کردن / Section 51

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)

Poem

بخش ۵۱ - اندر نگاه داشتن راز و مشورت کردن / Section 51 - On Keeping Secrets and Consulting

Original content

سر چه پوشی که در بهاران گل
راز پنهان ندارد اندر دل

با بهان رای زن ز بهر بهی
کز دو عقل از عقیله باز رهی

کز تن دوست در سرای مجاز
جان برون آید و نیاید راز

راز مر دوست را چو جان باشد
زان چو جان در دلش نهان باشد

راز پنهان نداشت ایج لبیب
در غم و علت از حبیب و طبیب

از طبیب ار نهان کنی تو اصول
به نگردی بماندی معلول

جمله علت بگوی و راز مگوی
وآنچه بشنیده ای تو باز مگوی

راز دل چو مرغ و دانه بود
راز بر دل چو دود خانه بود

دانه چون مرغ خورد شد ناچیز
وآنچه بر دل نهاده شد چون تیز

نرهد جان جانت زین دو مگر
تا نکردی نهانش جای دگر

با قوی گو اگر بگویی راز
زانکه باشد قوی ضعیف آواز

اینکه گفتم چو عاقلان بپذیر
ورنه از پیل و خر قیاسی گیر

زنده سر جز به زنده نسپرده ست
زانکه سر جان زنده را مرده ست

هرکه مرده است راز مردان را
در کند پس صدف کند جان را

تا صدف را به کارد نشکافند
همچو دریا ز موج کی لافند

تو نیابی بخاصه راز ملوک
خیره باهم نشین پنبه و دوک

English translation

Why cover the secret, since in spring the rose Keeps no secret hidden within its heart. Consult with the good for the sake of betterment, So that through two minds you escape perplexity. For from the friend's body in the house of metaphor, The soul may depart, but the secret does not. The secret to a friend is like the soul, Thus, like the soul, it remains hidden in his heart. No wise person ever hid a secret, In sorrow and illness, from a friend and a physician. If you hide the underlying causes from the physician, You will not heal, you will remain afflicted. Tell all about the illness but tell not the secret, And what you have heard, do not recount. The secret of the heart is like the bird and the seed, The secret upon the heart is like the smoke of a house. When the bird eats the seed, it becomes nothing, And what is placed upon the heart becomes sharp. The soul of your soul will not escape these two, Unless you hide it in another place. If you tell a secret, tell it to the strong, For the strong has a quiet voice. Accept what I have said like the wise, Otherwise, draw a lesson from the elephant and the donkey. The living has entrusted the secret to none but the living, Because the secret is a dead thing to the living soul. Whoever is dead to the secrets of men, Makes a pearl, then makes his soul a shell. Until they split the shell with a knife, How can they boast of waves like the sea? You will not find the secret of kings, in particular; In vain do the cotton and the spindle sit together.

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related

Learn After