1Cademy - بخش ۴ - الحكایة و التمثیل / Section 4

Learn Before

Mosibat Nameh

Poem

بخش ۴ - الحكایة و التمثیل / Section 4 - The Tale and the Parable

Original content

چون به چین افتاد اسکندر ز راه
داشتش فغفور چین در چین نگاه

کرد بزمی آنچنان شاهانه راست
کان صفت ناید بصد افسانه راست

چند کاسه پیش اسکندر نهاد
پر در و پر لعل و پر گوهر نهاد

گفت بسم الله بکن دستی دراز
تا کنند آنگه سپه دستی فراز

گفت اسکندر که پیشم قوت نیست
کاسه جز پر لعل و پر یاقوت نیست

کاسه پر جوهر چرا کردی بگو
کی خورد مردم چنین خوردی بگو

شاه چین گفتش که ای بحر علوم
تو نسازی قوت خود جوهر به روم

گفت جوهر چون تواند خورد کس
گردهٔ دو نان مرا قوتست و بس

کار من بی شک چو کار خاص و عام
میشود روزی بدو گرده تمام

شاه گفتش چون نمیخوردی گهر
می نبایستت دو گرده بیشتر

مینشد در روم این دو گرده راست
کز چنان جائیت بر بایست خاست

جملهٔ عالم بزیر پای کرد
عزم یک یک شهر و یک یک جای کرد

راه میپیمود با چندین سپاه
کرد چندینی رعیت را تباه

این دو گرده راست میبایست کرد
هم به روم آزاد میبایست خورد

چون ازو بشنود اسکندر دلیل
کرد از آنجا هم در آن ساعت رحیل

در سفر گفت این فتوحم بس بود
تا قیامت قوت روحم بس بود

ترک گفتم من سفر یکبارگی
عزلتی جویم ازین آوارگی

هیچکس را در جهان بحر و بر
از قناعت نیست ملکی بیشتر

English translation

When Alexander arrived in China on his way, The Emperor of China kept him detained there. He arranged such a royal banquet, That its description could not be truly captured in a hundred tales. He placed several bowls before Alexander, He placed them full of pearls, rubies, and jewels. He said, 'In the name of God, reach out your hand, So that the army may then reach out theirs.' Alexander said, 'This is not food before me, The bowl is full of nothing but rubies and sapphires. Tell me, why did you fill the bowl with jewels? Tell me, when do people eat such a meal?' The King of China said to him, 'O ocean of knowledge, Do you not make your food from jewels in Rome?' He said, 'How can anyone eat jewels? Two loaves of bread are food enough for me. My affair, without a doubt, like that of the elite and the commoner, Is satisfied daily with two loaves.' The King said to him, 'Since you do not eat jewels, And you did not need more than two loaves, Could not these two loaves be provided in Rome? That you had to rise from such a place, Trample the whole world under your feet, And resolve to conquer every single city and place? To travel the road with such a vast army, And destroy so many subjects? You could have obtained these two loaves, And eaten them freely in Rome.' When Alexander heard this reasoning from him, He departed from there at that very hour. On his journey, he said, 'This victory is enough for me, It is enough sustenance for my soul until Resurrection. I have completely abandoned travel, I seek seclusion from this wandering. No one in the world, on land or sea, Possesses a greater kingdom than contentment.'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References