1Cademy - بخش ۹ - حکایت در کمال عشق و عاشقی / Section 9 - The Tale on the Perfection of Love and Being a Lover

Learn Before

حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه / Hadiqat al-Haqiqah (The Walled Garden of Truth)
بخش ۸ - فصل فی ذکرالعشق و فضیلته و صفة‌العشق والعاشق والمعشوق ذکرُالعشق یُریح القلوب و یُزیل الکروب / Section 8 - Chapter on the Mention of Love, Its Virtue, and the Description of Love, the Lover, and the Beloved; the Mention of Love Soothes Hearts and Removes Sorrows

Poem

بخش ۹ - حکایت در کمال عشق و عاشقی / Section 9 - The Tale on the Perfection of Love and Being a Lover

Original content

عاشقی را یکی فسرده بدید
که همی مرد و خوش همی خندید

گفت کاخر بوقت جان دادن
خندت از چیست و این خوش استادن

گفت خوبان چو پرده برگیرند
عاشقان پیششان چنین میرند

عشق را رهنمای و ره نبود
در طریقت سر و کله نبود

عشق و معشوق اختیاری نیست
عشق زانسان که تو شماری نیست

عشق را کس وجود نشناسد
هر دلی را وطن نپرماسد

گر نکو بنگری نه جای شکست
عشق را ره ورای نه فلکست

عاشقی خود نه کار فرزانه است
عقل در راه عشق دیوانه است

در ره عشق کاینات همه
ستد از عجز خود برات همه

عرش و فرش از نهاد او حیران
باز گشته ز راه سرگردان

کس نداده نشان ز جوهر عشق
هیچ کس نانشسته همبر عشق

نقد عشق از سرای ارواحست
نه ز اشخاص و شکل و اشباحست

راه نایافته بیافتن است
عشق بی خویشتن شتافتن است

کفر و دین عقل ناتمام بود
عشق با کفر و دین کدام بود

هرچه در کائنات جزو کل اند
در ره عشق طاقهای پل اند

عود و بیدی که سوختی همبر
دود اگر دو یکیست خاکستر

بید با میوه دار و خار و خدنگ
همه را آتشی کند یک رنگ

پیش آنکس که عشق رهبر اوست
کفر و دین هر دو پردهٔ در اوست

مرد صورت پرست را گه کار
کفش دستار دان کمر زنار

هرچه آن نقش دور گردونست
از سرا ضرب عشق بیرونست

عشق برتر ز عقل و از جانست
لی مع اللٰه وقت مردانست

عقل مردیست خواجگی آموز
عشق دردیست پادشاهی سوز

طفل را بار عشق پیر کند
پشه را عشق باشه گیر کند

English translation

Someone saw a chilled lover, who was dying and sweetly laughing. He said, 'At the time of giving up the soul, what is your laughter for, and this joyful stance?' He said, 'When the beautiful ones lift the veil, lovers die before them like this.' For love there is no guide and no path, in the spiritual way there is no head and hat. Love and the beloved are not by choice, love is not something you can measure. No one knows the existence of love, not every heart can touch its homeland. If you look well, it is not a place of defeat, the path of love is beyond the nine heavens. Being a lover is not the work of the wise, intellect is crazy on the path of love. On the path of love, all created beings take the draft of all from their own helplessness. The throne and the earth are bewildered by its nature, returning from the path perplexed. No one has given a sign of the essence of love, no one has sat equal to love. The coin of love is from the realm of souls, not from persons, shapes, and ghosts. It is an undiscovered path to find, love is to hasten without oneself. Unbelief and religion, intellect was incomplete, what does love have to do with unbelief and religion? Whatever in the universe is a part or the whole, on the path of love they are the arches of a bridge. Aloe wood and willow that burned together, even if the smoke of the two is one, so are the ashes. Willow along with a fruit-bearing tree, thorn and arrow wood, fire makes them all one color. Before the one whose guide is love, both unbelief and religion are its veils. For the form-worshipping man at the time of action, consider the shoe a turban, the belt a zunnar. Whatever is the imprint of the turning of the spheres, is outside the striking mint of love. Love is higher than intellect and soul, 'I have a time with God' is the time of true men. Intellect is a man teaching mastery, love is a pain burning kingship. The burden of love makes a child old, love makes a gnat catch a falcon.

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References