1Cademy - بخش ۴ - الحكایة و التمثیل / Section 4

Learn Before

Mosibat Nameh

Poem

بخش ۴ - الحكایة و التمثیل / Section 4 - The Tale and the Parable

Original content

سایلی خفاش را گفت ای ضعیف
بیخبر ماندی ز خورشید شریف

ای همه روزت شب تیره شده
از فروغی چشم تو خیره شده

در شب تیره بسی گردیده تو
رشته تائی روشنی نادیده تو

گر تو با خورشید میآمیزئی
از فروغ او چنین نگریزئی

چند در سوراخها سازی وطن
در نگر در آفتاب موج زن

تا ببینی آفتاب آتشین
ذرهٔ با او شوی خلوت نشین

ای عجب خفاش گفت ای بیخبر
من چه خواهم کرد خورشید و قمر

آفتابی را که خواهد شد سیاه
وز غروبش بر لوش دادند راه

روی زرد و جامهٔ ماتم به بر
در تک و پوئی بمانده در به در

تشنه تر از دیگران صد باره او
وز شفق آغشتهٔ خونخواره او

گر چنین خورشید ناید در نظر
گو میا چون هست خورشیدی دگر

تو مخسب ای مرد یک شب زنده دار
تا بشب خورشید بینی آشکار

روز من ای مرد غافل هر شبست
کآفتاب ینزل الله در شبست

چون پدید آید بشب آن آفتاب
خلق عالم را کند مشغول خواب

آفتاب از عکس چندانی ضیا
روی در پوشد به جلباب حیا

در گریز آید ز تشویر ای عجب
روز و شب خوش میکند از بیم شب

لیک هرکو همچو من محرم بود
آفتابش در شب ماتم بود

چون چنین خورشید در شب حاصلست
گر زکوری میبخسبی مشکلست

من نخفتم جملهٔ شب تا بروز
گرد آن خورشید میپرم ز سوز

چون نماید روی خورشید مجاز
ما بظلمت آشیان کردیم باز

چون بشب نقدست خورشید اله
آن چنان خورشید دیدن نیست راه

گر چو بازان همتی آری بدست
دست سلطانت بود جای نشست

ور چو پشه باشی از دون همتی
همچو پشه باشی از بیحرمتی

لاجرم چون پشه نقصان باشدت
بود با نابود یکسان باشدت

English translation

A seeker said to the bat, 'O weak one, You have remained ignorant of the noble sun. O you, for whom every day has become a dark night, Your eyes have been dazzled by a mere glimmer. You have wandered much in the dark night, Not having seen a single thread of light. If you were to mingle with the sun, You would not flee from its radiance like this. How long will you make your home in holes? Look upon the undulating sun! So you may see the fiery sun, And become an atom sitting in seclusion with it.' Oh, wonder! The bat replied, 'O ignorant one, What shall I do with the sun and the moon? A sun that will become black, And by its setting they directed it to a muddy spring. Pale-faced and wearing garments of mourning, Running about, left wandering from door to door. A hundred times more thirsty than others, And from the twilight, smeared with blood like a bloodthirsty one. If such a sun does not appear in sight, Tell it not to come, for there is another Sun. Do not sleep, O man, keep vigil for one night, So that at night you may clearly see the Sun. My day, O heedless man, is every night, For the Sun of "God descends" is in the night. When that Sun appears at night, It makes the people of the world occupied with sleep. The sun, from the reflection of so much light, Covers its face in the veil of modesty. It flees from embarrassment, oh wonder! Day and night, it acts pleasant out of fear of the night. But whoever is a confidant like me, His sun will be in the night of mourning. Since such a sun is attainable at night, If out of blindness you sleep, it is a problem. I do not sleep the whole night until daybreak, I fly around that sun out of burning passion. When the metaphorical sun shows its face, We make our nest in the darkness again. Since the Sun of God is present cash at night, Seeing that (other) sun is not the way. If you acquire high resolve like the falcons, The hand of the Sultan will be your resting place. And if you are like a gnat from low resolve, You will be like a gnat out of disgrace. Inevitably, like the gnat you will have deficiency, Your existence and non-existence will be the same.'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References