1Cademy - بخش ۱ - المقالة العشرون / Section 1

Learn Before

Mosibat Nameh

Poem

بخش ۱ - المقالة العشرون / Section 1 - The Twentieth Discourse

Original content

سالک آمد پیش دریای پر آب
گفت ای از شور او مست و خراب

موج عشقت میکند زیر و زبر
شور و شوقت میکند شیرین و تر

تشنهٔ سیراب از خویش آمده
تو مزاجی خشک لب پیش آمده

این همه خوردی دگر میبایدت
حوصله داری اگر میبایدت

در سراندازی سرافرازی تراست
سرفرازی کن که جان بازی تراست

گر کبودی صوفی کار آمدی
عاشقی الحق گهردار آمدی

گر نبودی شور در تو ای دریغ
در کبودی گوهری بودی چو تیغ

صوفی پیروزه پوش گوهری
جوش میزن چون بجوشی خوش دری

خویش را در شور مست آوردهٔ
وآنچه میجوئی بدست آوردهٔ

چشم من بنگر چو ابر خون فشان
ذرهٔ از بی نشانم ده نشان

تو محیطی درمیان داری مدام
هین مرا این ده گر آن داری مدام

هم گهر هم آب داری همچو تیغ
آب از تشنه چرا داری دریغ

زین سخن افتاد در دریا خروش
آب او چون آتشی آمد بجوش

گفت آخر من کیم سرگشتهٔ
خشک لب تر دامنی آغشتهٔ

ای عجب در تشنگی آغشته ام
وز خجالت در عرق گم گشته ام

بر جگر آبم نماند از دلنواز
همچو ماهی مانده ام در خشک باز

تو نمیدانی که با این کار و بار
ماهیان بر من همی گریند زار

هر زمانی جوش دیگر میزنم
کف درین اندوه بر سر میزنم

مانده ام شوریده در سودای او
قطرهٔ میجویم از دریای او

جان به لب میآید از قالب مرا
تا که او آبی زند بر لب مرا

چون ندارد تشنگی من سری
چون نشانم تشنگی دیگری

از چو من تشنه چه میباید ترا
رو که از من آب نگشاید ترا

سالک آمد پیش پیر رهروان
درس حال خویش برخواندش روان

پیر گفتش بحر صاحب مشغله
هست سر تا بن مثال حوصله

نوش کرده آب چندان وز طلب
مانده شوق قطرهٔ آن خشک لب

هر کرا سیرابئی ناید تمام
چاره نیست از تشنگی بر دوام

تشنگی جان و دل میبایدت
لیک هر دو معتدل میبایدت

زآنکه گر ناقص و گر افزون شود
از کمال خویشتن بیرون شود

English translation

The spiritual traveler (Salik) came before the sea full of water, Saying, "O you who are intoxicated and ruined by His tumult! The wave of Your love turns you upside down, Your passion and longing make you sweet and fresh. A satiated thirsty one, having come out of yourself, You have come forward with a dry-lipped temperament. You drank all this, yet you still need more, You have a vast capacity, if you need more! In risking your head (dancing), exaltation is yours, Exalt yourself, for risking your life is yours. If your blue garb is that of a useful Sufi, In truth, you are a lover who has come possessing pearls. If there were no tumult (saltiness) in you, oh alas, In blueness, you would be a jewel like a sword. O turquoise-wearing Sufi, a jewel, Boil up! For when you boil, you are a pleasant pearl. You have made yourself intoxicated in the tumult, And you have obtained what you seek. Look at my eye, like a blood-scattering cloud, Give me a particle of a trace from the traceless one! You are an ocean, you continually hold the center, Behold, give me this, if you continually hold that. You have both pearl and water (temper) like a sword, Why do you withhold water from the thirsty one?" From these words, a roar fell into the sea, Its water boiled like a fire. It said, "After all, who am I? A bewildered one, A dry-lipped one, with a wet garment, steeped (in sin). Oh wonder! I am steeped in thirst, And from shame, I am lost in sweat. No water remains on my liver from the heart-soother, I am left like a fish with an open mouth on dry land. You do not know that with this state of affairs, The fish weep bitterly over me. Every moment I boil with another tumult, I strike foam upon my head in this sorrow. I have remained frantic in my melancholy for Him, I seek a drop from His sea. My soul comes to my lips from my body, So that He might splash some water on my lips. Since my thirst has no end, How can I quench the thirst of another? What do you want from a thirsty one like me? Go, for no water will flow to you from me." The traveler came before the elder of the wayfarers, He fluently recited the lesson of his condition to him. The elder told him, "The busy sea, Is from head to bottom like a crop (stomach). It has drunk so much water, yet from seeking, The desire for a drop remains in that dry-lipped one. Whoever does not achieve complete satiation, There is no remedy but perpetual thirst. Thirst of the soul and heart is necessary for you, But both must be moderate. Because if it becomes deficient or excessive, It will step out of its own perfection."

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References