1Cademy - (۲) حکایت هارون با بهلول / (2) The Tale of Harun with Bahlool

Learn Before

Elahi Nameh

Poem

(۲) حکایت هارون با بهلول / (2) The Tale of Harun with Bahlool

Original content

مگر روزی گذر می کرد هارون
رسید آنجایگه بهلول مجنون

زبان بگشاد کای هارون غم خوار
قوی در خشم شد هارون بیکبار

سپه را گفت کیست این بی سر و پای
که می خواند بنامم در چنین جای

بدو گفتند بهلولست ای شاه
روان شد پیش او هارون هم آنگاه

بدو گفتا ندانی احترامم
که می خوانی تو بی حاصل بنامم؟

نمی دانی مرا ای مرد مجنون؟
که بر خاکت بریزم خون هم اکنون

جوابش داد مرد پر معانی
که می دانم تو این نیکو توانی

که در مشرق اگر زالیست باقی
که بر سنگ آیدش پای اتفاقی

وگر جائی پلی باشد شکسته
که گرداند بزی را پای بسته

تو گر در مغربی از تو نترسند
بترس ای بیخبر کز تو بپرسند

بسی بگریست زو هارون بزاری
بدو گفتا اگر تو وام داری

بگو تا جمله بگزارم بیکبار
جوابش داد بهلول نکوکار

که تو وامی بوامی می گزاری
چو مال خویشتن یک جو نداری

ترا گر مال مال مردمانست
که نیست آن تو هر چت این زمانست

برو مال مسلمانان ز پس ده
که گفتت مال کس بستان بکس ده

نصیحت خواست از بهلول هارون
بدو گفت آن زمان بهلول مجنون

که ای استاده در دنیا چنین راست
نشان اهل دوزخ در تو پیداست

ز رویت محو گردان آن نشانی
وگرنه گفتم و رفتم، تو دانی

دگر ره گفت اگر دوزخ نشینم
کجا شد آن همه اعمال دینم

بدو گفتا ببین هر ماه و هر سال
که همچون اهل دوزخ داری احوال

دگر ره گفت اگرچه بوالفضولم
نسب نقدست باری از رسولم

بدو گفتا که چون قرآن شنیدی
فلا انساب بینهم ندیدی؟

دگر ره گفت هان ای کم بضاعت
امیدم منقطع نیست از شفاعت

بدو گفتا که بی اذن الهی
شفاعت نکند او زین می چه خواهی

سپه را گفت هارون هین برانید
که او ما را بکشت و می ندانید

چو نه ملکست اینجا و نه مالک
نجات تست اگر گردی تو هالک

چو سنگی صد هزاران سال برجای
بمی ماند نمی مانی تو بر پای

چه خواهی کرد درجائی درنگی
که آنجا بیش ماند از تو سنگی

دلا کم گیر چرخ سرنگون را
چه خواهی کرد این دریای خون را

زهی خوش طعم دیگ چرب روغن
که از مرگش بود زرین نهنبن

قدم باید بگردون بر نهادن
سر این دیگ پر خون بر نهادن

چو پر خون اوفتاد این دیگ پر جوش
مزن انگشت در وی سر فرو پوش

شفق خونست و دایم چرخ گردون
سر بریده می گردد در آن خون

جهانی خلق بین در هم فتاده
همه از بهر زیر خاک زاده

همه خاک زمین خون سیاهست
سیاوش وار خلقی بی گناهست

عیان بینی اگر باشی تو با هش
ز یک یک ذره خون صد سیاوش

English translation

Once, Harun was passing by, When the mad Bahlool arrived at that spot. He spoke, saying, 'O sorrowful Harun!' At once, Harun fell into a great rage. He said to his army, 'Who is this worthless vagrant, Who calls me by my name in such a place?' They said to him, 'O King, it is Bahlool.' Thereupon, Harun immediately went before him. He said to him, 'Do you not know respect for me, That you call me by my name in vain? Do you not know me, O madman, That I could spill your blood on this very soil?' The wise man answered him, 'I know you can do this very well. But if there remains an old woman in the East, Whose foot accidentally strikes a stone, Or if somewhere a bridge is broken, Which binds the leg of a goat, Even if you are in the West, they will not fear you; But fear, O heedless one, that you will be questioned [on Judgment Day].' Harun wept bitterly at his words, And said to him, 'If you have any debts, Tell me, so that I may pay them all at once.' The righteous Bahlool replied: 'You would pay a debt with another debt, While you do not possess a single grain of wealth of your own! If your wealth belongs to the people, Then whatever you have at this moment is not yours. Go and return the wealth of the Muslims, For who told you to take one person's wealth and give it to another?' Harun asked Bahlool for advice, And the mad Bahlool then said to him: 'O you who stand so upright in this world, The sign of the people of Hell is visible in you! Erase that sign from your face, Otherwise, I have spoken and I am leaving—you know best.' He [Harun] said again, 'If I am to dwell in Hell, Where did all my religious deeds go?' He replied, 'Look at your state every month and every year, Which is just like the state of the people of Hell.' He said again, 'Although I am talkative, At least my lineage is direct from the Messenger.' He replied, 'When you heard the Quran, Did you not see: "There shall be no lineages between them" [Quran 23:101]?' He said again, 'O man of little means, My hope is not cut off from intercession [shafa'at].' He replied, 'Without God's permission, He will not intercede; what do you want from this?' Harun said to his army, 'Drive on, For he has slain us, though you know it not!' Since there is neither kingdom nor king here, Your salvation lies in becoming extinct. Like a stone that remains in its place for a hundred thousand years, You will not remain standing. What will you do staying in a place Where a stone will outlast you? O heart, disregard this upside-down wheel; What will you do with this sea of blood? What a delicious, rich pot of oil, Whose lid upon death is golden! One must set foot upon the heavens, And put the lid on this pot full of blood. When this boiling pot is filled with blood, Do not dip your finger into it; cover it. The twilight is blood, and the turning wheel of heaven Always turns in that blood like a severed head. Look at the creation of the world, fallen into confusion, All born for the sake of being under the soil. All the soil of the earth is dark blood; Like Siyavash, a whole creation is innocent. You will see clearly, if you are conscious, A hundred Siyavashes in every single speck of blood.

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References