1Cademy - (۱۱) حکایت سلطان محمود و آرزو خواستن بزرگان / (11) The Tale of Sultan Mahmud and the Great Ones Asking for Wishes

Learn Before

Elahi Nameh

Poem

(۱۱) حکایت سلطان محمود و آرزو خواستن بزرگان / (11) The Tale of Sultan Mahmud and the Great Ones Asking for Wishes

Original content

بزرگانی که سر در چرخ سودند
همه در خدمت محمود بودند

شه عالم بایشان کرد روئی
که در خواهید هر یک آرزوئی

ز شهر و مال و ملک ومنصب و جاه
بسی در خواستند آن روز از شاه

چو نوبت با ایاز آمد کسی گفت
که ای در حسن طاق و با هنر جفت

چه خواهی آرزو گفتا که یک چیز
برون زان یک نخواهم من دگر نیز

من آن خواهم همیشه در زمانه
که تیر شاه را باشم نشانه

اگر این آرزو دستم دهد هیچ
مرا هرگز نماند ذرهٔ پیچ

بدو گفتند کای محروم مانده
ز جهل از عقل نامعلوم مانده

تو پشت پای خواهی زد خرد را
که می خواهی نشانه شاه خود را

تن خود را چرا خواهی نشانه
کاسیر تیر گردی جاودانه

زبان بگشاد ایاز و گفت آنگاه
شما زین سر نه اید ای قوم آگاه

مرا چون عالمی پر احترامست
نشانه تیر شه بودن تمامست

که اول بر نشانه چند ره شاه
نظر می افکند پس تیر آنگاه

چو اول آن نظر در کار آید
در آخر زخم کی دشوار آید

شما آن زخم می بینید در راه
ولی من آن نظر می بینم از شاه

چو باشد ده نظر از پیش رفته
بزخمی کی روم از خویش رفته

English translation

The great ones who rubbed their heads against the celestial sphere Were all in the service of Mahmud. The King of the world turned his face toward them, Saying: 'Each of you, request a wish.' Of cities, wealth, property, office, and rank, Many asked of the King that day. When the turn came to Ayaz, someone said: 'O you, peerless in beauty and joined with talent, What wish do you desire?' He said: 'One thing, Beyond that one, I desire no other. I wish that throughout all time, I should be the target of the King's arrow. If this wish should come into my hand, No trace of distress will ever remain for me.' They said to him: 'O you who remain deprived, Remaining unknown by ignorance from reason! Will you turn your back on wisdom, That you wish to be the target of your King? Why do you want your body to be a target, To be a captive of the arrow eternally?' Ayaz opened his tongue and said then: 'O people, you are not aware of this secret! While the world holds me in great honor, Being the target of the King's arrow is everything. For first, the King casts his gaze upon the target Several times, and then the arrow follows. Since that gaze is the first to come into work, How can the wound be difficult in the end? You see only the wound upon its way, But I see the gaze from the King. Since ten gazes have gone before, How should I lose my senses from a single wound?'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References