1Cademy - (۴) حکایت سلطان محمود با آن مرد که همنام او بود / (4) The Tale of Sultan Mahmud and the Man Who Had the Same Name as Him

Learn Before

Elahi Nameh

Poem

(۴) حکایت سلطان محمود با آن مرد که همنام او بود / (4) The Tale of Sultan Mahmud and the Man Who Had the Same Name as Him

Original content

مگر محمود می شد با سپاهی
ز هامون تا بگردون پایگاهی

سپه می راند هر سوئی شتابان
که تا صیدی بیابد در بیابان

خمیده پشت پیری دید غمناک
برهنه پای و سر با روی پر خاک

درمنه می کشید و آه می کرد
میان خار خود را راه می کرد

شه آمد پیشش و گفت ای گرامی
زبان بگشای و بر گو تا چه نامی

چنین گفتا که من محمود نامم
چو هم نام تو ام این خود تمامم

شهش گفتا که ماندم در شکی من
تو یک محمود باشی و یکی من

تو یک محمود و من محمود دیگر
کجا باشیم ما هر دو برابر

جوابش داد پیر و گفت ای شاه
همی چون هر دو برخیزیم از راه

رویم اول دو گز زینجا فروتر
بمحمودی شویم آنگه برابر

برابر گر نیم با تو که خردم
برابر گردم آن ساعت که مردم

تو خوش بر تخت روکین نیلگون سقف
کند از چوب تختت تختهٔ وقف

چه خواهی کرد ملکی درجهانی
که نتوانی که خوش باشی زمانی

بنتوانی شدن تنها براهی
نه کارت راست آید بی سپاهی

نه هم بی چاشنی گیری خوری آب
نه شب بی پاسبانی آیدت خواب

غم ملکی چرا چندان خوری تو
که نتوانی که در وی نان خوری تو

اگر همچون کیانت تخت عاجست
وگر برتر ز نوشروانت تاجست

نصیبت زان چنان تاجی و تختی
نخواهد بود الا خاک لختی

چه ملکست این و تو چه پادشائی
که با میر اجل برمی نیائی

اگر یک گرده هر روزت تمامست
چو تو دو گرده می جوئی حرامست

English translation

It happened that Mahmud was passing by with an army, With a rank stretching from the plain to the sky. He was driving the army swiftly in every direction, So that he might find some prey in the desert. He saw an old man with a bent back and sorrowful, Barefoot and bareheaded with a face full of dust. He was dragging brushwood and sighing, Making his way through the thorns. The king approached him and said, 'O honorable one, Open your tongue and tell me, what is your name?' He said thus: 'I am named Mahmud, Since I am your namesake, this itself is enough for me.' The king told him, 'I am left in a doubt, That you should be one Mahmud and I another. You are one Mahmud and I another Mahmud, How can we both be equal?' The old man answered him and said, 'O king, When we both depart from the road, And first go two yards lower from here, In Mahmud-ness we will then be equal. Even if I am not equal to you because I am small, I will become equal at that hour when I die. Go happily on your throne, for this azure roof, Will make a washing-board for the dead from the wood of your throne. What will you do with a kingdom in a world, Where you cannot be happy for a moment? You cannot go alone on a road, Nor does your affair go right without an army. Nor do you drink water without a taster, Nor does sleep come to you at night without a guard. Why do you suffer the sorrow of a kingdom so much, When you cannot even eat bread in it? If you have an ivory throne like the Kayanids, Or if your crown is higher than Anushirvan's, Your portion of such a crown and throne, Will be nothing but a piece of earth. What kind of kingdom is this, and what kind of king are you, That you cannot overcome the lord of death? If one round loaf is enough for you every day, When you seek two round loaves, it is forbidden.'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References