1Cademy - (۱) حکایت سلطان سنجر با عبّاسۀ طوسی / (1) The Tale of Sultan Sanjar and Abbasah of Tus

Learn Before

Elahi Nameh

Poem

(۱) حکایت سلطان سنجر با عبّاسۀ طوسی / (1) The Tale of Sultan Sanjar and Abbasah of Tus

Original content

مگر یک روز سنجر شاه عالی
بر عباسه آمد جای خالی

نیامد کار این با کار آن راست
چو لختی پیش او بنشست برخاست

کسی گفتش چرا خاموش بودی
نگفتی تو حدیثی نه شنودی

جوابش داد عباسه پس آنگاه
که چشمم آن زمان کافتاد بر شاه

جهانی پر ز شاخ تند دیدم
بدستم داسکی بس کند دیدم

بدان داسک نیارستم درودن
ندیدم چاره جز خاموش بودن

تو گر از جاه دنیا شادمانی
ز جاه آخرت محروم مانی

چو گرد تو برآید مال و جاهت
شود مال تو مار و جاه چاهت

دل تو چیست موسی، نفس فرعون
چو طشتی آتشین دنیا بصد لون

اگر جبریل فرماید بود خوش
ز موسی دست آوردن به آتش

ولی گوینده گر فرعون باشد
عذاب آتش صد لون باشد

که گر در طاعتی کردی گناهی
بود هر عضو تو بر تو گواهی

نه کفر آنجا و نه ایمانت باشد
کز اینجا آنچه بردی آنت باشد

همان دروی که اینجا کشته باشی
همان پوشی که اینجا رشته باشی

ترا آنجا زیان و سود با تو
همان باشد که اینجا بود با تو

نیابی شادی ای درویش آنجا
مگر شادی بری با خویش آنجا

اگر در زهر و گر در نوش میری
تو هم بار خود اندر دوش گیری

چو یک یک ذرهٔ عالم حجابست
ترا گر ذرهٔ باشد حسابست

قدم بر جای سرگردان چو پرگار
گران جانی مکن بگذر سبکبار

English translation

One day, perhaps, the exalted King Sanjar Came to Abbasah in a secluded place. Their paths did not align; After sitting with her for a brief moment, he arose. Someone asked her, 'Why were you silent? You neither spoke a word nor listened.' Abbasah then replied: 'The moment my eyes fell upon the king, I saw a world full of sharp branches, And in my hand, I saw a very blunt sickle. With that small sickle, I could not harvest; I saw no remedy but to remain silent. If you are joyful with the status of this world, You will remain deprived of the status of the hereafter. When your wealth and status rise around you, Your wealth becomes a snake, and your status becomes a pit. What is your heart but Moses, and your carnal self but Pharaoh? This world, with its hundred hues, is like a fiery basin. If Gabriel commands, it is pleasant For Moses to reach his hand into the fire. But if the speaker is Pharaoh, The torment of the fire will be of a hundred hues. For if you commit a sin even in an act of obedience, Every limb of yours will bear witness against you. Neither disbelief nor faith will be there; Only what you carried from here will be yours. You shall harvest what you have sown here, You shall wear what you have spun here. Your loss and profit there Will be the same as what was with you here. You will find no joy, O dervish, there, Unless you carry joy with you there. Whether you die in poison or in sweet nectar, You will carry your own burden on your shoulder. Since every single atom of the universe is a veil, If you possess even an atom, it will be accounted for. With your foot in one place, wandering like a compass, Do not be sluggish; pass by light-burdened.'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References