1Cademy - بخش ۱ - المقالة السابعة و الثلثون / Section 1

Learn Before

Poem

بخش ۱ - المقالة السابعة و الثلثون / Section 1 - The Thirty-Seventh Discourse

Original content

سالک آتش دل شوریده حال
شد ز خیل حس برون پیش خیال

گفت ای در اصل یک ذات آمده
پنج محسوست مقامات آمده

تو یکی و جملهٔ پاک و نجس
میکنی ادراک همچون پنج حس

شم و ذوق و لمس با سمع و بصر
کرده یک لوح ترا ذات الصور

آنچه حاجت بود پنج آلت برونش
تو بیک آلت گرفتی در درونش

پارهٔ چون دور بودی از عدد
پنج مدرک نقدت آمد از احد

چون زمانی و مکانی آمدی
پنج ره در خرده دانی آمدی

گرچه بودت پنج محسوس آشکار
مدرکت هر پنج شد در پنج یار

چون نیارستی بیک ره پنج دید
از زمان ذات تو چندین رنج دید

وی عجب از پنج ادراک قوی
صورتی ماند از زمانه معنوی

چون بوحدت آمدی نزدیک تر
بود راه تو ز حس باریک تر

پس به وحدت از عدد درکش مرا
ره به من بنمای و کن دلخوش مرا

تا برون آیم ز چندین تفرقه
خرقه بر آتش نهم از مخرقه

سر به وادی محبت آورم
ره درین غربت به قربت آورم

زین سخن همچون خیالی شد خیال
حال بر وی گشت حالی زین محال

گفت من زین نقد بس دور آمدم
زینچه میجوئی تو مهجور آمدم

چون به من در خواب می آید خطاب
کی توانم دید بیداری به خواب

هیچ صورت هیچ معنی هیچ کار
نیست جز در پرده بر من آشکار

آنکه در پرده بود فریاد خواه
دیگری را چون دهد در پرده راه

هیچ نگشاید ز من در هیچ حال
من خیالم چند پیمائی خیال

گر طلبکاری ازینجا نقل کن
پای نه بر حس و ره بر عقل کن

سالک آمد پیش پیر مهربان
حال خود با او نهاد اندر میان

پیر گفتش هست دیوان خیال
از حس و از عقل پر خیل مثال

هرکجا صورت جمال آرد پدید
زو مثالی در خیال آرد پدید

قسم حس آمد فراق اما خیال
نقد دارد از همه عالم وصال

هرچه خواهد جمله در پیشش بود
وینچنین وصلی هم از خویشش بود

حس چنان در بعد افتادست طاق
کز وصال نقد بیند صد فراق

نانهاده یک قدم در وصل خویش
صد فراقش آید از هر سوی پیش

English translation

The fire-hearted, distraught Wayfarer, Went beyond the realm of sense, before Imagination. He said, 'O you who are essentially one entity, The five senses have become your stations. You are one, and all things pure and impure, You perceive just like the five senses. Smell, taste, touch, along with hearing and sight, Have made you a single tablet, the essence of forms. Whatever was needed through five external instruments, You grasped within using a single instrument. When you were slightly removed from multiplicity, The five perceivers came to you in cash from the One. When you became temporal and spatial, Five paths opened in your detailed knowledge. Although the five senses were apparent to you, Your perceiver of all five became the five friends. Since you could not see all five at once, Your essence suffered much pain from time. And oh wonder! From the five strong perceptions, A form remained from the spiritual time. When you came closer to unity, Your path was narrower than the senses. So, draw me out of multiplicity towards unity, Show me the way and make my heart joyous. So that I may emerge from so much separation, And throw the cloak of deception into the fire. I will bring my head to the valley of love, I will bring a path in this exile to proximity.' From these words, Imagination became like an illusion, Its state was altered instantly by this impossibility. It said, 'I have fallen far from this cash, I am forsaken from what you are seeking. Since the address comes to me in a dream, How can I see wakefulness in a dream? No form, no meaning, no action, Is apparent to me except behind a veil. One who is crying out from behind a veil, How can they grant another a path through the veil? Nothing is resolved by me in any state, I am Imagination, how long will you measure imagination? If you are a seeker, move on from here, Step past the senses and make your way to the intellect.' The Wayfarer came before the kind Elder, And laid his state bare before him. The Elder told him, 'Imagination is a registry, Full of troops of examples from sense and intellect. Wherever a form brings forth beauty, An example of it appears in imagination. The portion of sense is separation, but Imagination, Holds the cash of union with the whole world. Whatever it wants is entirely before it, And such a union is also from itself. Sense has fallen so oddly into distance, That from the cash of union it sees a hundred separations. Before it has taken a single step in its union, A hundred separations come before it from every side.'

Updated 2026-07-03

Contributors are:

Who are from:

References