1Cademy - بخش ۷۹ - ذکر شیخ ابراهیم شبانی / Section 79

Learn Before

تذکرة الأولیاء / Memorial of the Saints
بخش ۶۶ - ذکر عبدالله مغربی قدس الله روحه العزیز / Section 66 - Mention of Abdallah Maghribi, May Allah Sanctify His Glorious Soul

Literary Story

بخش ۷۹ - ذکر شیخ ابراهیم شبانی / Section 79 - Mention of Sheikh Ibrahim Shabani

Original content

آن سلطان اهل تصوف آن برهان بی تکلیف آن امام زمانه آن همام یگانه آن خلیل ملکوت روحانی آن قطب وقت شیخ ابراهیم شیبانی رحمةالله علیه رحمة واسعه پیری به حق و شیخی مطلق بود و مشارالیه و محمود اوصاف و مقبول طوایف و درمجاهده و ریاضت شأنی عظیم داشت و درورع و تقوی آیتی بود چنانکه عبدالله منازل گفت: ابراهیم حجت خدایست بر فقرا و بر اهل آداب و معاملات وگردن شکن مدعیان است و رفیع قدر و عالی همت بود و جدی به کمال داشت و مراقبت بر دوام و همه وقتی محفوظ چنانکه گفت: چهل سال خدمت بوعبدالله مغربی کردم درین چهل سال از ماکولات خلق هیچ نخوردم درین چهل سال مویم نبالید و ناخنم دراز نشد و خرقه ام شوخگن نگشت و درین چهل سال در زیر هیچ سقف بیت المعمور.
و گفت: هشتاد سال است که به شهوت خویش هیچ نخورده ام.

و گفت: به شام مرا کاسه عدس آوردند بخوردم و به بازار شدم ناگاه به جاء درنگریستم خمهای خمر دیدم گفتند چه می نگری خمهای میست گفتم هم اکنون لازم شد بر من حسبت کردن در ایستادم و خمهای می ریختم و مرد تن زده پنداشت که من کس سلطانم چون مرا بازشناخت به نزدیک طولون برد تا دویست چوبم بزدند و بزندانم بازداشتند مدتی دراز بایستادم عبدالله مغربی آنجا افتادو شفاعت کرد پس چون مرا رها کردند چشمش بر من افتاد گفت: ترا چه افتاد گفتم سیر خوردن عدس بود و دویست چوب خوردن گفت: ارزان جستی.
و گفت: شصت سال بود تا نفسم لقمه گوشت بریان آرزو می کرد و نمی دادمش یک روز ضعفی عظیم غالب شد و کاردش باستخوان رسید و بوی گوشت پدید آمد نفسم فریاد گرفت و بسی زاری کرد که برخیز از این گوشت از برای خدای اگر وقت آمده است لقمهٔ بخواه برخاستم بر اثر بوی گوشت برفتم و آن بوی از زندان همی آمد چون در رفتم یکی رادیدم که داغش می کردند و او فریاد می کرد و بوی گوشت بریان برخاسته نفسم راگفتم هلا بستان گوشت بریان نفسم بترسید و تن زد و به سلامت ماندن قانع شد.

نقلست که گفت: هرگاه که به مکه رفتمی نخست روضه پیغمبر را علیه السلام زیارت کردمی و پس به مکه بازآمدی آنگه به مدینه شدمی دیگر بار به زیارت روضه بکردمی و گفتمی السلام علیک یا رسول الله از روضه آواز آمدی که و علیک السلام ای پسر شیبان.
و گفت: در گرمابه شدم و آبی بود فرا گذاشتم جوانی چون ماه از گوشه گرمابه آواز داد که تا چند آب بر ظاهر پیمائی یک راه آب به باطن فرو گذارگفتم توملکی یا جنی یا انسی بدین زیبائی گفت: هیچکدام من آن نقطه ام زیر بی بسم الله گفتم این همه مملکت توست گفت: یاابراهیم از پندار خود بیرون آیی تا مملکت بینی و از کلمات اوست که گفت: علم فنا و بقا بر اخلاص وحدانیت گردد و دوستی عبودیت هرچه جز این بود آنست که ترا به غلط افکند و زندقه بارآورد.

وگفت: هرکه خواهد که از کون آزاد آید گو عبادت خدای تعالی باخلاص کن که درعبودیت باخلاص بود از ماسوی الله آزاد گردد.
و گفت: هرکه سخن گوید در اخلاص و نفس را مطالبه نکند بدانکه حق تعالی او را مبتلا گرداند که پردهٔ او دریده شود در پیش اقران.

و گفت: هر که ترک کند خدمت مشایخ مبتلا شود به دعاوی کاذبه و فضیحت گردد بدان دعوی ها.
و گفت: هرکه خواهد که معطل گردد و عمل او باطل شود گو دست در رخصت زن.

وگفت: سفله آن بود که در خدای عاصی شود.
و گفت: سفله آنست که از خدای نترسد.

و گفت: سفله آنست که منت نهد بعطای خویش بر عطا ستاننده.
و گفت: شرف در تواضع است و عز در تقوی و آزادی در قناعت.

و گفت: چون خوف در دل قرار گیرد موضع شهوات بسوزاند در وی و رغبت دنیا از وی برآید.
و گفت: توکل سری است میان بنده و خداوند و واجب آن بود که بسروی مطلع نگردد جز خدا.

و گفت: از خدای تعالی مومنان را در دنیا بدانچه ایشان را در آخرت خواهد بود دو چیز است عوضش ایشان را از بهشت در مسجد نشستن است و عوض ایشان از دیدار حق مطالعه جمال برادران کردن.
و گفت: که گفتند ما را چرا دعایی نمی کنی گفت: من مخالف الوقت سوء الادب و کسی ازو وصیتی خواست گفت: خدای را یاد می دار و فراموش مکن و اگر این نتوانی مرگ را یاد می دار رحمةالله علیه.

English translation

That sultan of the Sufi path, that effortless proof, that leader of the age, that unique magnate, that friend of the spiritual realm, that pole of the time, Sheikh Ibrahim Shaybani, may Allah have mercy on him with a vast mercy, was a true elder and an absolute Sheikh. He was highly referred to, praised in his attributes, and accepted by all groups. He had a great status in struggle and self-discipline, and in scrupulousness and piety he was a sign, just as Abdallah Manazil said: 'Ibrahim is God's proof upon the poor and upon the people of manners and dealings, and he is the neck-breaker of pretenders.' He was of high status, sublime ambition, and perfect diligence, keeping constant vigilance, and was preserved at all times, just as he said: 'For forty years I served Abu Abdallah Maghribi. During these forty years, I ate nothing of the food of creation, my hair did not grow, my nails did not lengthen, my cloak did not become dirty, and I did not sleep under any roof [save the House of God].' And he said: 'It has been eighty years since I have eaten anything out of my own desire.' And he said: 'In Damascus, they brought me a bowl of lentils; I ate it and went to the bazaar. Suddenly I looked at a place and saw jars of wine. They said: 'What are you looking at? These are jars of wine.' I said: 'Right now it has become obligatory for me to perform hisbah (commanding right).' I stood up and began pouring out the jars of wine. The owner was startled and thought I was one of the Sultan's men. When he recognized me, he took me to Touloun, and they beat me with two hundred sticks and kept me in prison. I remained there for a long time until Abdallah Maghribi arrived there and interceded. When they released me, his eyes fell upon me and he said: 'What happened to you?' I said: 'It was eating my fill of lentils and receiving two hundred lashes.' He said: 'You got off cheap.' And he said: 'For sixty years my self (nafs) desired a morsel of roasted meat, and I did not give it to it. One day, a great weakness overcame me and the knife reached the bone, and the smell of meat appeared. My self cried out and wept much, saying: 'Rise and ask for a morsel of this meat for God's sake, if the time has come.' I arose and followed the smell of the meat, and that smell was coming from the prison. When I entered, I saw someone being branded, and he was screaming, and the smell of roasted meat was rising. I said to my self: 'Come, take the roasted meat!' My self was frightened, shrank back, and was content with remaining safe.' It is narrated that he said: 'Whenever I went to Mecca, I would first visit the Prophet's shrine, peace be upon him, and then return to Mecca; then I would go to Medina and visit the shrine once again and say: 'Peace be upon you, O Messenger of Allah.' A voice would come from the shrine: 'And upon you be peace, O son of Shayban.' And he said: 'I entered the bathhouse and let some water flow. A youth, beautiful like the moon, called out from the corner of the bathhouse: 'How long will you measure water on the outside? Pour water to the inside once!' I said: 'Are you an angel, a jinn, or a human of such beauty?' He said: 'None. I am that dot under the B of Bismillah.' I said: 'Is all this kingdom yours?' He said: 'O Ibrahim! Step out of your own self-conceit so that you may see the kingdom.' And among his words is that he said: 'The science of annihilation (fana) and subsistence (baqa) revolves around the sincerity of unity and the love of servitude; whatever is other than this is that which misleads you and brings about heresy.' And he said: 'Whoever wishes to become free from the created universe, let him worship God the Almighty with sincerity, for in sincere servitude one becomes free from all besides Allah.' And he said: 'Whoever speaks of sincerity but does not demand it of his own self, know that God the Almighty will afflict him so that his veil will be torn before his peers.' And he said: 'Whoever abandons serving the Sheikhs will be afflicted with false claims and will be disgraced by those claims.' And he said: 'Whoever wishes for his deeds to be rendered void and useless, let him hold onto permissions.' And he said: 'The base person is he who rebels against God.' And he said: 'The base person is he who does not fear God.' And he said: 'The base person is he who boasts of his gift to the recipient of the gift.' And he said: 'Honor is in humility, dignity is in piety, and freedom is in contentment.' And he said: 'When fear resides in the heart, it burns the place of desires within it, and the longing for the world departs from it.' And he said: 'Trust (tawakkul) is a secret between the servant and the Lord, and it is mandatory that no one be aware of it except God.' And he said: 'From God the Almighty, in this world in exchange for what the believers will have in the hereafter, there are two things: their exchange for Paradise is sitting in the mosque, and their exchange for the vision of God is contemplating the beauty of the brothers.' And he said: when they asked him, 'Why do you not pray for us?' he said: 'I am in opposition to the time, and of bad manners.' And someone asked him for a counsel, and he said: 'Remember God and do not forget Him; and if you cannot do this, remember death.' May Allah have mercy on him.

Updated 2026-07-02

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related