1Cademy - بخش ۱ - المقاله الثامنه عشر / Section 1

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۱ - المقاله الثامنه عشر / Section 1 - The Eighteenth Discourse

Original content

دریغا دیدهٔ ره بین نداری
بغفلت عمر شیرین می گذاری

بسر بردی بغفلت روزگاری
مگر در گور خواهی کرد کاری

الا ای حرص در کارت کشیده
چو شد قد الف وارت خمیده

اگر طاعت کنی اکنون نه زانست
که می ترسی که مرگت ناگهانست

بسی شادی بکردی کام راندی
کنون چون پیر گشتی بازماندی

ز دارو کردنت ای پیر تا کی
بمی باید شدن تدبیر تاکی

نشد یک ذره کم ای پیر آزت
نکردستند گوی از شیر بازت

کنون زشتست حرص از مردم پیر
گنه خود چون بود با موی چوی شیر

چو مویت شیر شد ای پیرخیره
مکن آلوده شیرت را بشیره

بکف در آتشین داری نواله
که در پیری بکف داری پیاله

چو می شویی بآب تلخ تن را
بشوی از اشگ شور خود کفن را

مکن روباه بازی و بیارام
که پیه گرگ در مالیدت ایام

نمی ترسی که از کوی جهانت
تو غافل در ربایند از میانت

تو خوش بنشسته و گردون دونده
تو مرغ دانه کش عمرت پرنده

تو خفته عمر بر پنجاه آمد
کنون بیدار شو که گاه آمد

چو گر عمری بدنیا خون گرستی
نه بس کاریست این کاکنون کرستی

چه کارست این که در دنیاء فانیست
جهانی کار کار آن جهانیست

غم خود خور که کس را از تو غم نیست
چه می گویم ترا حقا که هم نیست

ترا افتاد اگر افتاد کاری
که کس را نیست بر دل از تو باری

ز مرگت گر کسی دل ریش دارد
ز خود ترسد که آن در پیش دارد

کسی کز مرگ تو بسیار گرید
ز مرگ خود بترسد زار گرید

زمانی لب زخندیدن ببندد
بصد لب یک زمان دیگر بخندد

ترا افتاد کار ای پیرخون خور
به ایمان گر توانی جان برون بر

نخواهی بود با کس در میانه
تو خواهی بود با تو جاودانه

نترسی زانک فرداهم درین سوز
همه با خود گذارندت چو امروز

کنون من گفتم و رفتم بزودی
بکشتم می ندانم تا درودی

کنون با گفت افتادست کارم
که گر طاعت کنم طاقت ندارم

کنون آن بادها از سر برون شد
که زیر خاک می باید درون شد

کنون چون زندگانی رخت دربست
بسوی خاک رفتم باد در دست

کنون گر شاد و گر غمناک رفتم
دلی پر آرزو با خاک رفتم

جهان پر غمم بسیار دم داد
سپهر گوژ پشتم پشت خم داد

غم من چند خواهد کرد بردار
ندارم جز ز فانی هیچ بر کار

بسی در دین و دنیا راز راندم
بدین نرسیدم و زان باز ماندم

دمم شد سرد و دل برخاست از دست
که بر فرقم زپیری برف بنشست

چو شد کافور موی مشگ بارم
کفن باید که من کافور دارم

همه مویم تا سپیدی جایگه کرد
جهان بر من سر پستان سیه کرد

چنان افتاده ام از پای پیری
که از کس می نیابم دست گیری

جوانان طعنه خوش می زنندم
بطعنه در دل آتش می زنندم

ولیکم هست صبر آنک ایشان
چو من بیچاره گردند و پریشان

English translation

Alas, you have no eyes to see the path, In heedlessness you spend your sweet life. You have passed a lifetime in negligence, Will you perhaps accomplish something in the grave? O you, whose greed has drawn you into its work, When your straight, alif-like stature has become bent. If you practice obedience now, it is not because of that, But because you fear that your death may come suddenly. You rejoiced much and pursued your desires, Now that you have grown old, you are left behind. How long will you seek remedies, O old man? How long will you scheme when you must go to the dust? Your greed has not diminished a single bit, O old man, As if they never weaned you from milk. Now, greed is ugly in an old person, How can there be sin when the hair is white as milk? Since your hair has turned to milk, O stubborn old man, Do not pollute your milk with grape-syrup. You hold a fiery morsel in your hand, That in old age you hold a wine goblet. Since you wash your body with bitter water, Wash your shroud with your salty tears. Do not play the fox, and rest, For time has rubbed wolf's fat on you. Do you not fear that from the street of your world, You, heedless, will be snatched away from your midst? You sit comfortably while the heavens revolve, You are a seed-gathering bird, and your life is flying away. You were asleep and your life reached fifty, Now wake up, for the time has come. Even if you wept blood in the world for a lifetime, What you do now is not a sufficient task. What is this work that belongs to the mortal world? A whole world of work is the work of that other world. Grieve for yourself, for no one grieves for you, What am I saying? Truly, you don't even have that. A task has befallen you, if any has, For no one carries a burden on their heart for you. If anyone is heartbroken by your death, They fear for themselves, for they have that ahead of them. Whoever weeps profusely at your death, Weeps bitterly out of fear of their own death. They close their lips from laughing for a moment, And laugh with a hundred lips another moment later. The task has fallen to you, O suffering old man, Take your soul out with faith, if you can. You will not be in the midst of anyone, You will be with yourself eternally. Do you not fear that tomorrow, in this burning, Everyone will leave you to yourself, just as today? Now I have spoken and will depart swiftly, I have planted, I know not what the harvest will be. Now my task has fallen to speech, For if I were to practice devotion, I have not the strength. Now those winds of pride have gone out of my head, For one must go deep beneath the earth. Now that life has packed its bags, I went towards the dust with wind in my hands. Now, whether I departed happy or sorrowful, I went to the dust with a heart full of desires. The sorrowful world gave me much deceit, The hunchbacked sphere bent my back. How long will he bear my grief, I have nothing at work except the mortal. I uttered many secrets in religion and the world, I did not reach the former and was left behind from the latter. My breath grew cold and my heart left my hand, For the snow of old age settled upon my crown. Since my musk-shedding hair became like camphor, A shroud is needed, for I have the camphor. Since whiteness took residence in all my hair, The world blackened its nipple to wean me. I have fallen so utterly from the feet of old age, That I find no one to take my hand. The youth taunt me so sweetly, With their taunts they set fire to my heart. But I have patience, for they too, Will become helpless and distressed like me.

Updated 2026-07-03

Contributors are: