1Cademy - بخش ۹ - الحکایه و التمثیل / Section 9

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۹ - الحکایه و التمثیل / Section 9 - The Tale and the Parable

Original content

بدان خربنده گفت آن پیر دانا
که کارت چیست ای مرد توانا

چنین گفتا که من خربنده کارم
بجز خربندگی کاری ندارم

جوابی دادش آن هشیار موزون
که یارب خر بمیرادت هم اکنون

که چون خر مرد تو دل زنده گردی
تو خربنده خدا را بنده گردی

ازین کافر که ما را در نهادست
مسلمان در جهان کمتر فتادست

مسلمان هست بسیاری بگفتار
مسلمانی همی باید بکردار

مرا بار غمی کان پیش آید
ز دست نفس کافرکیش آید

به صد افسوس در لعب و نظاره
جهان خورد این سگ افسوس خواره

ببین تا استخوان این سگ به افسون
چه سان کرد از دهان شیر بیرون

به کین من چنان دل کرد سنگین
که مرگ تلخ بر من کرد شیرین

سگ است این نفس کافر در نهادم
که من همخانه این سگ بزادم

ریاضت می کشم جان می کنم من
سگی را بوک روحانی کنم من

مرا ای نفس عاصی چند از تو
دلم تا کی بود در بند از تو

تو شوم از بس که کردی سخره گیری
فروناید دو اشکم گر بمیری

عزیزا گر بمیرد نفس فانی
دل باقیت یابد زندگانی

برو گر مرد این راهی زمانی
بجوی از درج در در دل نشانی

دلت در تنگنای تنبلی ماند
تنت در چارمیخ کاهلی ماند

تنت در تنبلی انداختن تو
ز خود عباس و بسی ساختن تو

تو می اندیش و آن هایی که مردند
رسیدند و چو مردان کار کردند

سبکروحان به منزلگه رسیده
تو خود را در گران جانی کشیده

دلت در خون، تنت در تاب مانده
شده همره تو خوش در خواب مانده

ز راه کاروان یکسو فتاده
ز حیرت سر به زانو بر نهاده

برو بشتاب تا آخر ز جایی
به گوشت آید آواز درآیی

گرفتی کاهلی در ره به پیشه
به گفت و گوی بنشینی همیشه

هر آن چیزی که بی مغزان شنیدند
جوانمردان به عین آن رسیدند

ز تو این قوت بازو نیاید
که از دام مگس نیرو نیاید

English translation

That wise old man said to that donkey driver, 'What is your trade, O strong man?' He answered thus: 'I am a donkey driver by trade, I have no business other than donkey driving.' That balanced and mindful one gave him an answer: 'O Lord, may your donkey die right now, So that when the donkey dies, you may become alive of heart, And you, the donkey driver, may become a servant of God. Because of this infidel [the carnal soul] that is in our nature, A true Muslim is rarely found in the world. There are many Muslims in speech, But being a Muslim must be in deeds. The burden of sorrow that comes to me, Comes from the hand of the infidel-like carnal soul. With a hundred regrets, in play and spectating, This regret-consuming dog has consumed the world. See how this dog, with its spells, Took the bone out of the lion's mouth. It made its heart so hard in enmity towards me, That it made bitter death sweet to me. This infidel carnal soul in my nature is a dog, For I was born as a housemate to this dog. I undergo austerity, I exhaust my soul, Hoping that perhaps I can make a dog spiritual. O rebellious soul, how much must I bear from you? How long will my heart be in bondage to you? You are so ominous from your mockeries, That not two tears would fall if you died. O dear one, if the mortal carnal soul dies, Your enduring heart will find life. Go, if you are a man of this path for a time, Seek a sign from the pearl casket in the heart. Your heart has remained in the strait of laziness, Your body has remained on the cross of idleness. You throwing your body into laziness, Making yourself vain and excessive. Think, and consider those who died, They arrived and worked like true men. The light-spirited ones have reached the destination, While you have drawn yourself into heaviness of soul. Your heart in blood, your body in torment, While your companion has happily remained asleep. You have fallen aside from the path of the caravan, In bewilderment, you have placed your head on your knees. Go, hasten, so that finally from somewhere, The sound of a caravan bell may come to your ears. You have taken idleness as your profession on the path, You always sit in idle conversation. Whatever the brainless ones merely heard, The chivalrous reached the very essence of it. This strength of arm will not come from you, For strength does not come from a fly's web.'

Updated 2026-07-03

Contributors are: