1Cademy - بخش ۴ - الحکایه و التمثیل / Section 4

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۴ - الحکایه و التمثیل / Section 4 - The Tale and the Exemplum

Original content

شنیدم من که شبلی با گروهی
همی شد در بیابان تا به کوهی

به ره در کاسه ای سر دید پر باد
که از باد وزان می کرد فریاد

گرفت آن کاسهٔ سرگشته گشته
بر او دید ای عجب خطی نبشته

که بنگر کاین سر مردی ست پر غم
که او دنیا زیان کرد آخرت هم

چو شبلی آن خط آشفته برخواند
بزد یک نعره و آشفته درماند

به یاران گفت این سر در چنین راه
سر مردی ست از مردان درگاه

که هر کاو در نبازد هر دو عالم
نگردد در حریم وصل محرم

تو هم گر هر دو عالم ترک گویی
چنان کان مرد ، از مردان اویی

بپیمایی به سختی چند فرسنگ
که تا یک جو زر آید بوک در چنگ

به راه حق چنین تا شب بخفتی
به راه راستی گامی نرفتی

تو بی صد رنج یک جو زر نیابی
سوی حق رنج نابرده شتابی

چو می گیرد عسس روز سپیدت
شب تاریک چون باشد امیدت ؟

تو می گویی که جز حق می نخواهم
بهشت و حور ، الحق می نخواهم

تو آبی گنده ای در ژنده ای تنگ
نمی باید بهشتت ، ای همه ننگ

ز شیری زهرهٔ تو می شود آب
در آن هیبت چگونه آوری تاب ؟

به یک دردی درآید عقل از پای
چگونه ماند آنجا عقل بر جای ؟

English translation

I heard that Shibli along with a group Was traveling in the desert toward a mountain. On the way, he saw a skull filled with wind, Which cried out from the blowing wind. He picked up that wandering skull, And saw, oh wonder, an inscription written upon it, Which read: "Look, for this is the head of a sorrowful man, Who lost both this world and the Hereafter." When Shibli read that disturbing inscription, He let out a cry and stood bewildered. He said to his companions, "This head on such a path Is the head of one of the men of the divine court. For whoever does not gamble away both worlds Will not become a confidant in the sanctuary of union. If you also forsake both worlds, Just as that man did, you are one of His men. You traverse several leagues in hardship, So that perhaps a single grain of gold falls into your grasp. Yet on the path of Truth you sleep until night like this, And have not walked a single step on the path of righteousness. You cannot obtain a grain of gold without a hundred pains, Yet you hasten toward Truth without bearing any pain. When the patrol seizes you in the bright day, What hope will you have in the dark night? You say that you desire nothing but Truth: 'In truth, I do not want Paradise and the houris.' You are foul water in a tight rag; You do not deserve Paradise, oh completely shameful one. Your courage turns to water from a mere lion; How will you endure in that awe? With a single pain, the intellect falls from its feet; How could the intellect remain steadfast there?"

Updated 2026-07-03

Contributors are: