1Cademy - بخش ۴ - الحکایه و التمثیل / Section 4

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۴ - الحکایه و التمثیل / Section 4 - The Tale and the Parable

Original content

سخن بشنو ز سلطان طریقت
سپه سالار دین شاه حقیقت

به هر جزوی هزاران کل علی الحق
به کل محبوب حق معشوق مطلق

شگرفی که آفتاب این ولایت
درو می تابد از برج هدایت

سلیمان سخن در منطق الطیر
که این کس بوسعید ست ابن ابوالخیر

چنین گفت او که در هر کار و هر حال
نشان پی همی جستم بسی سال

چو دیدم آنچ جستم گم شدم من
همی چون قطره در قلزم شدم من

کنون گم گشته ام در پردهٔ راز
نیابد گم شده گم کرده را باز

چو گم گشتی ز گم کرده چه یابی ؟
چو ره شد پست در پرده چه یابی ؟

کسی ننهاد هرگز پای در راه
که کس را نیست پای راه دلخواه

کدامین سالک و چه راه آخر
مثال این ز من در خواه آخر

خدنگی از کمان راست خانه
برون شد می رود سوی نشانه

کسی کاو در حضور افتاد بی خواست
درین ره چون خدنگی می رود راست

تو دایم در حضور خویشتن کوش
دمی حاضر به دو گیتی بمفروش

از آن هیبت و زان عزت بیندیش
که تا تو خویشتن برگیری از پیش

چنان کن از تفکر عقل و تمییز
که در عالم یکی بینی همه چیز

برین درگه چه می پنداری ای دوست ؟
که از مغز جهان فرقی ست با پوست

چو مغز و پوست از یک جایگه رفت
چرا این یک به ماهی ، آن به مه رفت ؟

یقین می دان که مغز و پوست یکسان است
ولی از پیش چشم خواجه پنهان است

به توحید ار گشاید چشم جانت
برآرد بانگ سبحانی زبانت

چو در چشمت همه چیزی یکی گشت
کجا یارد به گرد تو شکی گشت

کجاست آن تیز چشمی کاو فرو دید
به هرچه اندر نگاهی کرد او دید

هزاران قرن با سر شد چو گردی
که تا جایی برآمد نام مردی

تو خود را می ندانی ، چون کنم من ؟
که این شک از دلت بیرون کنم من

اگر صد قرن یابی زندگانی
نبینی خویشتن را و ندانی

English translation

Hear the word from the Sultan of the Path, The commander of religion, the King of Truth, In every part, thousands of wholes, truly, In the whole, the beloved of Truth, the absolute beloved, A wonder on whom the sun of this saintship, Shines from the tower of guidance, The Solomon of speech in the logic of birds, Who is Abu Sa'id, the son of Abu'l-Khayr. Thus he said: In every deed and every state, I sought the trace for many years. When I saw what I sought, I became lost, I became like a drop in the ocean. Now I am lost in the veil of the secret; The lost one does not find the one who lost him. When you are lost, what will you find of the lost one? When the path becomes low in the veil, what will you find? No one ever set foot on the path, For no one has the foot for the desired path. Which traveler and what path, after all? Ask me for the example of this, after all. An arrow from the straight-housed bow Went out and goes towards the target. Whoever fell into presence without desire, On this path goes straight like an arrow. Always strive to be in the presence of yourself; Do not sell a moment of presence for both worlds. Think of that awe and that glory, So that you may remove yourself from the way. Make your thought, intellect, and discernment such, That you see everything in the world as one. At this threshold, what do you think, O friend? That there is a difference between the kernel of the world and its shell. Since kernel and shell went from one place, Why did this one go to the fish, and that one to the moon? Know for certain that kernel and shell are the same, But they are hidden from the eyes of the master. If the eye of your soul opens to divine unity, Your tongue will utter the cry of 'Glory be to me'. When everything becomes one in your eyes, How can any doubt gather around you? Where is that sharp-eyed one who saw deeply, And saw whatever he looked into? Thousands of centuries passed like dust, Until the name of a man arose somewhere. You do not know yourself, what can I do? How can I remove this doubt from your heart? If you live for a hundred centuries, You will neither see nor know yourself.

Updated 2026-07-03

Contributors are: