1Cademy - بخش ۳ - الحکایه و التمثیل / Section 3

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۳ - الحکایه و التمثیل / Section 3 - The Tale and the Parable

Original content

چنین گفته ست آن خورشید اسلام
که طالع شد ز برج خاک بسطام

که من ببریده ام در گاه و بیگاه
سه باره سی هزاران سال در راه

چو ره دادند بر عرش مجید م
هم آنجا پیش آمد بایزید م

ندا کردم که یارب پرده بردار
ز پرده بایزید آمد پدیدار

بپرسیدند ازو کای خاص درگاه
به ایزد کی رسد بنده درین راه ؟

چنین گفت او که هرگز کس رسیده ست
عجب باشد گر اینجا کس ندیده ست

بدو گفتند ای خورشید انور
چه چیزست اندرین دریا عجب تر ؟

عجب تر گفت نزدیک من آن است
که در دریا ز خود کس را نشان است

کجا تو زین عجب تر راز یابی
که یک شبنم ز دریا بازیابی

درین حضرت سه قطره ست و دو پندار
جدا هر قطره را بحری پدیدار

یکی دوزخ اگر پندار زشت است
دوم پندار نیکو را بهشت است

سوم قطره ست در دریای اسرار
که آنجا نیست جان و جسم بیدار

مقام وحدت کل بی شک آنجاست
تو بی تو شو که اترک نفسک آنجاست

ترا نقدی بباید در ره دور
که جان را ذوق باشد دیده را نور

گر آن شایستگی حاصل کنی تو
هم اینجا آن جهان منزل کنی تو

حضور ی چون ترا همراه باشد
دلت شایستهٔ آن راه باشد

خرامان می شوی در عالم عشق
نگه داری اساس محکم عشق

اگر سرما شود ناگه پدیدار
وگر گرما شود در ره پدیدار

چو عشقت همدم و همراه باشد
ترا سرما نه و گرما نباشد

تو می خواهی که جمع آیی بیندیش
تو هر ساعت پریشانی کنی بیش

ترا دادند آب زندگانی
تو در آبی چنین کو واره زانی

هر آن کو واره کاندر ره بگردد
بهم کن بو که کارت به بگردد

اگر سوی دهی ره می بری تو
چرا از مه دهی غافل تری تو

برو دل جمع دار ای دوست امروز
که تا فردا نمانی در تف و سوز

چو زیر خاک دل پرخون کنی تو
گرت انسی نباشد چون کنی تو

پراکنده مشو تا وا نمانی
حضوری جوی تا تنها نمانی

ندانم تا دل آسوده جان برد
دل شوریده آنجا کی توان برد

ز حق باید که چندان یادداری
که گم کردی گر از یادش گذاری

چو دل پر یاد حق داری زفانت
بود در آخرت هم راه جانت

بسی یادش کن و گم شود آن یاد
چنین کردند مردان جهان باد

English translation

Thus has said that sun of Islam, Who rose from the sign of the dust of Bastam: "I have traversed, in season and out of season, Three times thirty thousand years on the path. When they gave me way to the Glorious Throne, Right there, my own 'Bayazid' came before me. I called out: 'O Lord, remove the veil!' From the veil, Bayazid became visible." They asked him, "O elite of the divine court, When does the servant reach God on this path?" He replied thus: "Has anyone ever arrived? It would be strange if anyone has not seen this." They said to him, "O most luminous sun, What is the strangest thing in this ocean?" He said, "The strangest thing to me is that In the ocean, someone still retains a trace of himself. Where can you find a secret stranger than this, That you can distinguish a single dewdrop from the ocean? In this Divine Presence, there are three drops and two illusions; For each drop, a separate ocean is manifest. One is Hell, if the illusion is ugly; The second is Paradise, for a good illusion. The third drop is in the ocean of secrets, Where neither soul nor body is awake. The station of Absolute Unity is undoubtedly there; Become self-less, for 'leave your ego' is there. You need a provision for the long journey, So that the soul may have joy and the eye may have light. If you attain that worthiness, You will make your dwelling in that world right here. When spiritual presence is your companion, Your heart becomes worthy of that path. You will step gracefully in the realm of love, Maintaining the firm foundation of love. If cold suddenly appears, Or if heat appears on the way, When your love is your confidant and companion, You will feel neither cold nor heat. You want to be composed—think about it, Yet every hour you only scatter yourself more. They have given you the water of life; You are in such water, where is the container? ... Go, gather your heart today, O friend, So that tomorrow you may not be left in heat and burning. When you lay a blood-filled heart under the earth, If you have no divine intimacy, what will you do? Do not be scattered, lest you fall behind; Seek spiritual presence, lest you be left alone. I know not how a peaceful heart takes away the soul, When can a chaotic heart be taken there? You must remember the Truth so much, That you would be lost if you stopped remembering Him. When you have a heart full of God's remembrance on your tongue, It will be the guide for your soul in the hereafter. Remember Him so much that the remembrance itself is lost; Such was the way of the men of the world."

Updated 2026-07-03

Contributors are: