1Cademy - بیان وادی استغنا / Exposition of the Valley of Independence

Learn Before

منطق‌الطیر / The Conference of the Birds

Poem

بیان وادی استغنا / Exposition of the Valley of Independence

Original content

بعد ازین وادی استغنا بود
نه درو دعوی و نه معنی بود

می جهد از بی نیازی صرصری
می زند بر هم به یک دم کشوری

هفت دریا یک شمر اینجا بود
هفت اخگر یک شرر اینجا بود

هشت جنت نیز اینجا مرده ایست
هفت دوزخ همچو یخ افسرده ایست

هست موری را هم اینجا ای عجب
هر نفس صد پیل اجری بی سبب

تا کلاغی را شود پر، حوصله
کس نماند زنده در صد قافله

صد هزاران سبز پوش از غم بسوخت
تا که آدم را چراغی برفروخت

صد هزاران جسم خالی شد ز روح
تا درین حضرت دروگر گشت نوح

صد هزاران پشه در لشگر فتاد
تا براهیم از میان با سرفتاد

صد هزاران طفل سر ببریده گشت
تا کلیم الله صاحب دیده گشت

صد هزاران خلق در زنار شد
تا که عیسی محرم اسرار شد

صد هزاران جان و دل تاراج یافت
تا محمد یک شبی معراج یافت

قدر نه نو دارد اینجا نه کهن
خواه اینجا هیچ کن خواهی مکن

گر جهانی دل کبابی دیده ای
همچنان دانم که خوابی دیده ای

گر درین دریا هزاران جان فتاد
شبنمی در بحر بی پایان فتاد

گر فرو شد صد هزاران سر بخواب
ذره ای با سایه ای شد ز آفتاب

گر بریخت افلاک و انجم لخت لخت
در جهان کم گیر برگی از درخت

گر ز ماهی در عدم شد تا به ماه
پای مور لنگ شد در قعر چاه

گر دو عالم شد همه یک بارنیست
در زمین ریگی همان انگار نیست

گر نماند از دیو وز مردم اثر
از سر یک قطره باران در گذر

گر بریخت این جملهٔ تن ها به خاک
موی حیوانی اگر نبود چه باک

گر شد اینجا جزو و کل کلی تباه
کم شد از روی زمین یک برگ کاه

گر به یک ره گشت این نه طشت گم
قطره ای در هشت دریا گشت گم

English translation

After this comes the Valley of Independence, Where there is neither claim nor meaning. A cold gale of self-sufficiency blows, Overthrowing an entire kingdom in a single moment. Seven oceans are but a pool here, Seven embers are but a single spark here. The eight heavens are like a corpse here, And the seven hells are frozen like ice. It is a wonder that here, an ant receives A hundred elephants' share of sustenance at every breath without cause. So that a crow might fill its crop, Not a single person is left alive in a hundred caravans. A hundred thousand green-robed ones burned with grief Before a lamp could be lit for Adam. A hundred thousand bodies were emptied of their souls Before Noah could become a carpenter in this presence. A hundred thousand gnats descended upon the army Before Abraham could rise victorious. A hundred thousand infants were decapitated Before Moses could become possessed of vision. A hundred thousand people put on the Christian cord Before Jesus could become the confidant of secrets. A hundred thousand souls and hearts were plundered Before Muhammad could achieve the night ascension. Here, value has neither newness nor antiquity; Whether you do anything here or do nothing, it is the same. If you have seen a world of sorrowful hearts, Know that you have merely seen a dream. If thousands of souls fell into this ocean, It is but a drop of dew falling into the endless sea. If a hundred thousand heads fell into sleep, A speck of dust or a shadow departed from the sun. If the heavens and stars fell apart piece by piece, Consider it less than a leaf falling from a tree in the world. If everything from the fish to the moon vanished, Or if an ant's leg went lame at the bottom of a well, If both worlds became completely non-existent, Think of it as though a grain of sand were missing from the earth. If no trace of demons or humans remains, Pass it by like a single drop of rain. If all these bodies fell into the dust, What harm is there if the hair of an animal is missing? If the part and the whole were completely ruined here, A single blade of straw was lost from the face of the earth. If these nine bowls were lost all at once, A drop of water was lost in eight oceans.

Updated 2026-07-02

Contributors are: