1Cademy - دفتر اول - بخش ۶۵ - جواب گفتن شیر خرگوش را و روان شدن با او / Book One - Section 65 - The Lion Answering the Hare and Going with Him

Learn Before

Poem

دفتر اول - بخش ۶۵ - جواب گفتن شیر خرگوش را و روان شدن با او / Book One - Section 65 - The Lion Answering the Hare and Going with Him

Original content

گفت بسم الله بیا تا او کجاست
پیش در شو گر همی گویی تو راست

تا سزای او و صد چون او دهم
ور دروغست این سزای تو دهم

اندر آمد چون قلاووزی به پیش
تا برد او را به سوی دام خویش

سوی چاهی کو نشانش کرده بود
چاه مغ را دام جانش کرده بود

می‌شدند این هر دو تا نزدیک چاه
اینت خرگوشی چو آبی زیر کاه

آب کاهی را به هامون می‌برد
آب کوهی را عجب چون می‌برد

دام مکر او کمند شیر بود
طرفه خرگوشی که شیری می‌ربود

موسیی فرعون را با رود نیل
می‌کشد با لشکر و جمع ثقیل

پشه‌ای نمرود را با نیم پر
می‌شکافد بی‌محابا درز سر

حال آن کو قول دشمن را شنود
بین جزای آنک شد یار حسود

حال فرعونی که هامان را شنود
حال نمرودی که شیطان را شنود

دشمن ار چه دوستانه گویدت
دام دان گر چه ز دانه گویدت

گر ترا قندی دهد آن زهر دان
گر بتن لطفی کند آن قهر دان

چون قضا آید نبینی غیر پوست
دشمنان را باز نشناسی ز دوست

چون چنین شد ابتهال آغاز کن
ناله و تسبیح و روزه ساز کن

ناله می‌کن کای تو علام الغیوب
زیر سنگ مکر بد ما را مکوب

گر سگی کردیم ای شیرآفرین
شیر را مگمار بر ما زین کمین

آب خوش را صورت آتش مده
اندر آتش صورت آبی منه

از شراب قهر چون مستی دهی
نیستها را صورت هستی دهی

چیست مستی بند چشم از دید چشم
تا نماند سنگ گوهر پشم یشم

چیست مستی حسها مبدل شدن
چوب گز اندر نظر صندل شدن

English translation

He said, "In God's name, come; where is he? Go ahead if you are telling the truth, so that I may give him, and a hundred like him, their due; and if this is a lie, I shall give you your due."

The hare went ahead like a guide, to lead him toward his own trap, toward the well he had pointed out; he had made that deep well a snare for his soul.

The two of them went on until they came near the well. What a hare: like water hidden beneath straw. Water carries straw out to the plain; how strange that it should carry off a mountain.

The snare of his cunning was a noose for the lion; a wondrous hare, stealing away a lion.

A Moses draws Pharaoh to the River Nile, with his army and heavy host. A mosquito, with half a wing, fearlessly splits open Nimrod's skull.

See the state of one who listens to an enemy's speech; see the recompense of one who became the companion of the envious. See the state of a Pharaoh who listened to Haman; the state of a Nimrod who listened to Satan.

Though an enemy speaks to you as a friend, know it as a trap, even if he speaks of grain. If he gives you sugar, know it as poison; if he shows kindness to your body, know it as wrath.

When divine decree arrives, you see nothing but the outer skin; you no longer recognize enemies from friends. When it has become like this, begin supplication: make lamentation, glorification, and fasting.

Cry out: "O Knower of the unseen, do not crush us under the stone of evil cunning. If we have behaved like dogs, O Creator of lions, do not appoint the lion over us from this ambush.

Do not give sweet water the form of fire; do not place the form of water within fire. When You give intoxication from the wine of wrath, You give nonexistences the form of existence.

What is intoxication? The eye being bound from the eye's seeing, until stone, jewel, wool, and jade no longer remain distinct. What is intoxication? The senses being transformed, a tamarisk stick appearing as sandalwood to sight."

Updated 2026-06-07

Contributors are: