1Cademy - دفتر اول - بخش ۱۴۵ - ادب کردن شیر گرگ را کی در قسمت بی‌ادبی کرده بود / Book One - Section 145 - The Lion Punishing the Wolf Who Had Acted Disrespectfully in the Division

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر اول / Masnavi: Book One
دفتر اول - بخش ۱۴۳ - امتحان کردن شیر گرگ را و گفتن کی پیش آی ای گرگ بخش کن صیدها را میان ما / Book One - Section 143 - The Lion Testing the Wolf and Saying, 'Come Forward, O Wolf, Divide the Prey Between Us'

Poem

دفتر اول - بخش ۱۴۵ - ادب کردن شیر گرگ را کی در قسمت بی‌ادبی کرده بود / Book One - Section 145 - The Lion Punishing the Wolf Who Had Acted Disrespectfully in the Division

Original content

گرگ را بر کند سر، آن سرفراز
تا نماند دوسری و امتیاز

فانتقمنا منهم است ای گرگ پیر
چون نبودی مرده در پیش امیر

بعد از آن رو شیر با روباه کرد
گفت این را بخش کن از بهر خورد

سجده کرد و گفت کین گاو سمین
چاشت خوردت باشد ای شاه گزین

وان بز از بهر میان روز را
یخنیی باشد شه پیروز را

و آن دگر خرگوش بهر شام هم
شب چرهٔ این شاه با لطف و کرم

گفت ای روبه تو عدل افروختی
این چنین قسمت ز کی آموختی

از کجا آموختی این ای بزرگ
گفت ای شاه جهان از حال گرگ

گفت چون در عشق ما گشتی گرو
هر سه را بر گیر و بستان و برو

روبها چون جملگی ما را شدی
چونت آزاریم چون تو ما شدی

ما ترا و جمله اشکاران ترا
پای بر گردون هفتم نه بر آ

چون گرفتی عبرت از گرگ دنی
پس تو روبه نیستی شیر منی

عاقل آن باشد که عبرت گیرد از
مرگ یاران در بلای محترز

روبه آن دم بر زبان صد شکر راند
که مرا شیر از پی آن گرگ خواند

گر مرا اول بفرمودی که تو
بخش کن این را، که بردی جان ازو

پس سپاس او را که ما را در جهان
کرد پیدا از پس پیشینیان

تا شنیدیم آن سیاستهای حق
بر قرون ماضیه اندر سبق

تا که ما از حال آن گرگان پیش
همچو روبه پاس خود داریم بیش

امت مرحومه زین رو خواندمان
آن رسول حق و صادق در بیان

استخوان و پشم آن گرگان عیان
بنگرید و پند گیرید ای مهان

عاقل از سر بنهد این هستی و باد
چون شنید انجام فرعونان و عاد

ور بننهد دیگران از حال او
عبرتی گیرند از اضلال او

English translation

The lion tore off the wolf's head, so that no dual-headedness or claim to distinction should remain. “So We took vengeance on them” is this, old wolf: why were you not dead before the commander?

After that the lion turned to the fox and said, “Divide this for eating.” He prostrated and said, “This fat ox shall be your breakfast, O chosen king; and that goat, for the middle of the day, shall be a stew for the victorious king; and the other, the hare, shall also be for supper, the night-fare of this gracious and generous king.”

He said, “O fox, you have illuminated justice. From whom did you learn such division? Where did you learn this, O great one?” He said, “O king of the world, from the wolf's condition.”

He said, “Since you have become a pledge in love of us, take all three, receive them, and go. O fox, since you have wholly become us, how should we hurt you, since you have become us? We are yours, and all your prey is yours; set your foot upon the seventh heaven and rise. Since you took warning from the vile wolf, you are not a fox; you are my lion.”

The wise person is one who takes warning from the death of companions in an avoidable calamity.

At that moment the fox uttered a hundred thanks, saying, “The lion called me after that wolf. If he had first commanded me, ‘You divide this,’ who would have escaped with his life from him?”

So thanks be to Him who brought us forth in the world after those who came before, so that we heard those punishments of God set as lessons upon past generations, so that from the condition of those former wolves we, like the fox, may guard ourselves better.

For this reason the Messenger of Truth, truthful in speech, called us the community shown mercy.

Look plainly at the bones and wool of those wolves, and take counsel, O great ones.

The wise person lays aside this selfhood and vainglory when he hears the end of the Pharaohs and 'Ad. And if he does not lay it aside, others will take warning from his condition, from his misguidance.

Updated 2026-06-30

Contributors are:

Who are from:

References

Ganjoor

Learn Before

Original content

English translation

Related

Learn After