1Cademy - دفتر ششم - بخش ۱۲۶ - مفتون شدن قاضی بر زن جوحی و در صندوق ماندن و نایب قاضی صندوق را خریدن باز سال دوم آمدن زن جوحی بر امید بازی پارینه و گفتن قاضی کی مرا آزاد کن و کسی دیگر را بجوی الی آخر القصه / Book Six - Section 126 - The Qadi becoming infatuated with Juhis wife, remaining in the chest, the Qadis deputy buying the chest, Juhis wife coming again the second year hoping for the same trick as last year, and the Qadi saying Set me free and seek someone else, to the end of the story

Learn Before

مثنوی معنوی: دفتر ششم / Masnavi: Book Six

Poem

دفتر ششم - بخش ۱۲۶ - مفتون شدن قاضی بر زن جوحی و در صندوق ماندن و نایب قاضی صندوق را خریدن باز سال دوم آمدن زن جوحی بر امید بازی پارینه و گفتن قاضی کی مرا آزاد کن و کسی دیگر را بجوی الی آخر القصه / Book Six - Section 126 - The Qadi becoming infatuated with Juhi's wife, remaining in the chest, the Qadi's deputy buying the chest, Juhi's wife coming again the second year hoping for the same trick as last year, and the Qadi saying 'Set me free and seek someone else,' to the end of the story

Original content

جوحی هر سالی ز درویشی به فن
رو بزن کردی کای دلخواه زن

چون سلاحت هست رو صیدی بگیر
تا بدوشانیم از صید تو شیر

قوس ابرو تیر غمزه دام کید
بهر چه دادت خدا از بهر صید

رو پی مرغی شگرفی دام نه
دانه بنما لیک در خوردش مده

کام بنما و کن او را تلخ کام
کی خورد دانه چو شد در حبس دام

شد زن او نزد قاضی در گله
که مرا افغان ز شوی ده دله

قصه کوته کن که قاضی شد شکار
از مقال و از جمال آن نگار

گفت اندر محکمه ست این غلغله
من نتانم فهم کردن این گله

گر به خلوت آیی ای سرو سهی
از ستم کاری شو شرحم دهی

گفت خانهٔ تو ز هر نیک و بدی
باشد از بهر گله آمد شدی

خانهٔ سر جمله پر سودا بود
صدر پر وسواس و پر غوغا بود

باقی اعضا ز فکر آسوده اند
وآن صدور از صادران فرسوده اند

در خزان و باد خوف حق گریز
آن شقایق های پارین را بریز

این شقایق منع نو اشکوفه هاست
که درخت دل برای آن نماست

خویش را در خواب کن زین افتکار
سر ز زیر خواب در یقظت بر آر

هم چو آن اصحاب کهف ای خواجه زود
رو به ایقاظا که تحسبهم رقود

گفت قاضی ای صنم معمول چیست
گفت خانهٔ این کنیزک بس تهیست

خصم در ده رفت و حارس نیز نیست
بهر خلوت سخت نیکو مسکنیست

امشب ار امکان بود آنجا بیا
کار شب بی سمعه است و بی ریا

جمله جاسوسان ز خمر خواب مست
زنگی شب جمله را گردن زدست

خواند بر قاضی فسون های عجب
آن شکرلب وانگهانی از چه لب

چند با آدم بلیس افسانه کرد
چون حوا گفتش بخور آنگاه خورد

اولین خون در جهان ظلم و داد
از کف قابیل بهر زن فتاد

نوح چون بر تابه بریان ساختی
واهله بر تابه سنگ انداختی

مکر زن بر کار او چیره شدی
آب صاف وعظ او تیره شدی

قوم را پیغام کردی از نهان
که نگه دارید دین زین گمرهان

English translation

Every year, out of poverty, Juhi would skillfully Turn to his wife, saying, 'O beloved wife, Since you have weapons (charms), go catch a prey So we may milk the prey you catch. The bow of your eyebrow, the arrow of your wink, the trap of your deceit Why did God give them to you? For hunting! Go, set a trap for a magnificent bird Show the bait, but do not give it to be eaten. Show him his desire, but make his palate bitter How can he eat the bait when he is imprisoned in the trap?' His wife went to the Qadi complaining, Saying, 'I cry out against a fickle husband.' Cut the story short: the Qadi became the prey Of the speech and the beauty of that idol. He said, 'There is a clamor in this court; I cannot understand this complaint. If you come into privacy, O straight cypress, You can explain to me the tyranny of your husband.' She said, 'Your house, from every good and bad, Would have comings and goings for complaints. The house of the head is all full of melancholy; The breast is full of evil suggestions and clamor. The rest of the limbs are free from thought, And those breasts are worn out by those who issue forth. Flee into the autumn and the wind of the fear of God; Shed those anemones of last year. This anemone prevents the new blossoms, For which the tree of the heart is growing. Put yourself to sleep from these thoughts; Raise your head from beneath sleep into wakefulness. Like the Companions of the Cave, O Master, quickly Turn to the wakeful ones, of whom thou wouldst deem them awake.' The Qadi said, 'O idol, what is to be done?' She said, 'The house of this handmaid is quite empty. The enemy (husband) went to the village, and there is no guard either; It is a very excellent dwelling for privacy. Tonight, if possible, come there; The work of the night is without public repute and without hypocrisy. All the spies are drunk with the wine of sleep; The Ethiopian of the night has struck the necks of them all.' She recited wondrous spells upon the Qadi, That sugar-lipped one—and then, from what lips! How many tales did Iblis tell Adam? But when Eve told him, 'Eat,' then he ate. The first blood in the world of tyranny and justice, Fell from the hand of Cain because of a woman. When Noah was making roasts on the frying pan, Waila (his wife) would throw stones at the pan. The woman's deceit would overcome his work; The pure water of his preaching would become turbid. She would secretly send a message to the people: 'Protect your religion from these misguided ones.'

Updated 2026-06-21

Contributors are: