1Cademy - بخش ۳ - الحکایه و التمثیل / Section 3

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۳ - الحکایه و التمثیل / Section 3 - The Tale and the Parable

Original content

شنودم من که پیری را مقرب
به سختی درد دندان خاست یک شب

فغان می کرد تا وقت سحرگاه
یکی هاتف زفان بگشاد ناگاه

که یک امشب نداری سر به بالین
چرا بر حق زنی تشنیع چندین

دگر شب نیز از شرم خداوند
به خاموشی زفان آورد در بند

از آن دردش جگر می سوخت در بر
ولی افکنده بود از شرم حق سر

یکی هاتف دگر ره داد آواز
که با یزدان صبوری می کنی ساز

عجب کاری بفتادست ما را
که چندینی پر استادست ما را

نه بتوان گفت نه خامش توان بود
نه آگه مند نه بیهش توان بود

گر ازین گونه کاری سخت یادست
که فرزندان آدم را فتادست

بگو تا کیست مردم بی نوایی
کفی خاکست و روزی ده بقایی

فراهم کرده مشتی استخوان را
کشیده پوستی در گرد آن را

بهم گرد آمده مشتی رگ و پی
که می ریزد گهی خلط و گهی خوی

به دستی می خورد قوتی به صد ناز
به دستی نیز می شوید ز خود باز

اگر قولی کند بدقول باشد
خوشیش از جایگاه بول باشد

فراغت جای او باشد به مبرز
چو فارغ شد بدان شیرین کند رز

اگر صحبت کند با سریت وزن
تو دانی کآب می کوبد به هاون

کفن از کرم مرده می کند باز
که من ابریشمین می پوشم از ناز

به خون دل زر از بیرون درآرد
اجل خود زر ستاند خون برآرد

همه بیناییش پیهی نمک سود
همه شنواییش لختی خراندود

اگر خاری شود در پای او را
بدارد مبتلا بر جای او را

اگر یک بار افزون خورده باشد
شکم را چار میخی کرده باشد

وگر خود کم خورد از ضعف و سستی
ببرد دل امید از تن درستی

بمانده زنده و مرده به یک دم
همه عمرش گرو کرده به یک دم

نه یک دم طاقت سرماش باشد
نه تاب و قوت گرماش باشد

نه صبرش باشد اندر هیچ کاری
نه طاقت آورد در انتظاری

چو موری سست و زهر انداز چون مار
چو کاهی در سرش کوهی ز پندار

به صد سختی درین زندان بزاده
بسی جان کنده آخر جان بداده

English translation

I heard that an old man, drawn near to God, Was struck by a severe toothache one night. He wailed until the time of dawn, When suddenly an unseen voice spoke out: "For just one night you cannot rest your head on a pillow, Why do you hurl so many reproaches at the True One?" The next night, out of shame before the Lord, He bound his tongue in silence. From that pain his liver burned within his chest, But out of shame before the Truth, he bowed his head. An unseen voice cried out again: "You are practicing patience with the Creator! A wondrous task has befallen us, That we have so many such masters." One can neither speak nor remain silent, One can neither be aware nor unconscious. If such a harsh plight is to be recalled, That has befallen the children of Adam: Tell me, what is destitute man? A handful of dust, surviving for but a few days. He has gathered a handful of bones, And stretched a skin around them. A handful of veins and sinews brought together, Which occasionally shed mucus and sweat. With one hand he eats his food with a hundred graces, With the other he washes himself clean again. If he makes a promise, he is false to it; His physical pleasure comes from the place of urine. His place of relief is the privy, When he is finished, he sweetens the vine with it. If he consorts with a concubine or wife, You know he is pounding water in a mortar. He strips the shroud from the dead worm Saying, 'I wear silk out of pride!' With his heart's blood he brings gold from the outside; Death itself takes the gold and spills his blood. All his sight is but salted fat; All his hearing is a piece of gristle smeared with wax. If a thorn pierces his foot, It leaves him afflicted and stranded on the spot. If he overeats just once, He crucifies his own stomach. And if he eats too little, out of weakness and lethargy, His heart loses hope of bodily health. He remains alive and dead in a single breath, His entire life pawned for one single breath. For not one moment can he bear the cold, Nor does he have the endurance and strength for the heat. He has no patience in any endeavor, Nor can he endure any waiting. Weak as an ant and venomous as a snake, Like a straw, yet with a mountain of conceit in his head. Born with a hundred hardships into this prison, He struggles immensely and ultimately yields his life.

Updated 2026-07-03

Contributors are: