1Cademy - بخش ۲ - الحکایه و التمثیل / Section 2

Learn Before

Asrar Nameh

Poem

بخش ۲ - الحکایه و التمثیل / Section 2 - The Tale and the Parable

Original content

بدید از دور پیری را جوانی
خمیده پشت او همچون کمانی

ز سودای جوانی گفت ای پیر
بچندست آن کمان پیش آی زرگیر

جوان را پیر گفت ای زندگانی
مرا بخشیده اند این رایگانی

نگه می دار زر ای تازه برنا
ترا هم رایگان بخشند فردا

چو سالم شصت شد، نبود زیانی
اگر من شست را سازم کمانی

مرا در شست افتادست هفتاد
چنین صیدی کرا در شست افتاد

ز شست آن کمان تیری شود راست
ز شست من کمان گوژ برخاست

از آن شست و کمان قوت شود بیش
ازین شست و کمان دل می شود ریش

ز پیری گرچه گشتم مبتلایی
نشد جز پشت گوژم هیچ جایی

اگرچه پر شدست اقلیم از من
درستم شد که پر شد نیمی از من

نشست اندر برم پیری چنان زود
که هرگز برنخاست از سر چنان دود

بسر دیوار، عمر اندرز دم دست
چه برخیزد از آن چون عمر بنشست

چو آمد کوزهٔ عمرم بدردی
نه قوت ماند و نه نیرو نه مردی

اگر گه گه بشهوت بردمی دست
چو در پای آمدم با سردلم جست

ازین پس نیز ناید کار از من
که آمد مدتی بسیار از من

بسی ناخوردنیها خوردم و رفت
بسی ناکردنیها کردم و رفت

برآمد ز آتش دل از جگر دود
که رفتم زود و بس دیرم خبر بود

اگرچه عقل بیش اندیش دارم
چه دانم تا چه غم در پیش دارم

برفت از دیده و دل خواب و آرام
که تا چون خواهدم بودن سرانجام

دلم از بیم مردن در گدازست
که مرکب لنگ و راهم بس درازست

چو از روز جوانی یاد آرم
چو چنگ از هر رگی فریاد آرم

اجل دانم که تنگم در رسیدست
که دور عمر دوری در کشیدست

دریغا من که از اسباب دنیا
فرو رفتم بدین گرداب دنیا

یکی گنجی طلب می کردم از خویش
چو برخاست آن حجاب و گنج از پیش

شبی چون دست سوی گنج بردم
شدم بی جان دریغا رنج بردم

برون رفتم بصد حسرت ز دنیا
چه خواهد ماند جز حیرت ز دنیا

زهی سودای بی حاصل که ما راست
زهی اندیشهٔ مشکل که ما راست

زیان روزگار خویش ماییم
حجاب خویشتن در پیش ماییم

از آن آلودگان کار خویشیم
که جمله عاشق دیدار خویشیم

همه در مهد دنیا سیر خوابیم
همه از مستی غفلت خرابیم

خداوندا مرا پیش از قیامت
از آن معنی کنی بویی کرامت

English translation

A youth saw an old man from afar, His back bent like a bow. Out of the passion of youth he said, 'O old man, For how much is that bow? Come forth and take the gold.' The old man said to the youth, 'O dear one, They have bestowed this upon me for free. Keep your gold, O fresh youth, They will give it to you for free tomorrow as well. When my age reached sixty, there was no harm If I made a bow for my thumb-ring. Seventy has fallen into my aim, To whom has such a prey fallen into their aim? From the aim of that bow, an arrow goes straight, From my sixty, a bent bow has arisen. From that aim and bow, strength becomes more, From this sixty and bow, the heart becomes wounded. Although I became afflicted by old age, Nowhere became bent except my back. Although the clime has become full of me, It became certain to me that half of me is full. Old age sat in my embrace so quickly, That smoke never rose from my head like that. On top of the wall, life is at the last breath, What can arise from it when life has sat down? When the jug of my life reached the dregs, Neither strength remained, nor power, nor manliness. If occasionally I reached out with lust, When I fell to my feet, it leaped from my cold heart. From now on, no deed will come from me either, For a long time has come from me. Many inedible things I ate and they passed, Many undoable things I did and they passed. Smoke rose from the fire of the heart out of the liver, That I went early, and I was aware very late. Although I have a far-seeing intellect, What do I know of what sorrow I have ahead? Sleep and peace have left my eyes and heart, As to how my end shall be. My heart is melting from the fear of dying, For the mount is lame and my road is very long. When I remember the days of youth, Like a harp, I cry out from every vein. I know that my time of death has arrived tightly, For the cycle of life has drawn a far cycle. Alas for me, who from the causes of the world, Sank into this whirlpool of the world. I was seeking a treasure from myself, When that veil and treasure arose from before me. One night when I reached my hand toward the treasure, I became lifeless, alas, I suffered pain. I went out of the world with a hundred regrets, What will remain of the world but bewilderment? Oh, the fruitless passion that is ours, Oh, the difficult thought that is ours. We are the loss of our own time, We are our own veil before us. We are of those polluted by our own deeds, For we are all lovers of our own appearance. We are all full of sleep in the cradle of the world, We are all ruined by the intoxication of negligence. O Lord, before the Resurrection, Grant me a scent of that meaning.'

Updated 2026-07-03

Contributors are: